چگونه وضعیت تردد در طرح ترافیک خودرو را کنترل کنیم؟

در طول سال در شهر تهران برای کنترل آلودگی هوا، محدودیت‌هایی ترافیکی مختلفی برقرار است. محدودیت‌هایی که گاهی در روزهایی که میزان آلودگی به بالاترین حدود خود می‌رسد، تشدید نیز می‌شود. توجه نکردن به این محدودیت‌ها جریمه‌های مالی نسبتا سنگینی به دنبال دارد. به همین دلیل نیاز است که وضعیت تردد در طرح ترافیک اعم از زمان ورود و خروج به محدوده آن، جریمه‌های احتمالی و… را همیشه بررسی کنیم. موضوعی که در ادامه بیشتر به آن می‌پردازیم.

طرح آلودگی هوا و طرح ترافیک چیست؟

تهران با خیلی چیزها شناخته می‌شود که یکی از آن‌ها قطعا آلودگی هوایش است. یکی از معدود راه‌های کنترل این آلودگی ایجاد محدودیت‌های ترافیکی در بخشی از شهر بوده است. بنابراین، ماشین‌ها مجبورند حداقل یک یا چندبار در سال سراغ پرداخت طرح ترافیک خودرو بروند. این طرح در تهران در ۲ حلقه اجرا می‌شود:

• حلقه اول که همان محدوده طرح ترافیک است.
• حلقه دوم که محدوده طرح آلودگی هوا نام دارد و دور حلقه اول درنظر گرفته می‌شود.

در سال‌های قبل طرح زوج و فرد با توجه به اینکه ناکارآمدی‌اش اثبات شد، به شکل دیگری اجرا شد و طرح آلودگی هوا نام گرفت. قوانین تردد در این دو محدوده یا یکدیگر متفاوت است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

چگونه وضعیت تردد در طرح ترافیک را کنترل کنیم؟

اجرای طرح‌ها و دریافت عوارض تحت عنوان طرح ترافیک یا جریمه طرح ترافیک، همیشه بر عهده شهرداری هر شهر بوده است. به این ترتیب وقتی می‌خواهیم ببینیم که چه زمانی و چه روزی وارد این طرح شده‌ یا از آن خارج شده‌ایم، باید دنبال سامانه‌هایی که شهرداری‌ها معرفی می‌کنند برویم. در تهران برای استعلام زمان ورود به طرح ترافیک و خروج از آن ۲ سامانه وجود دارد:

• سامانه تهران من که به شما اجازه می‌دهد در حوزه خدمات شهری از خرید طرح ترافیک گرفته تا سامانه شهرسازی و… از سرویس‌های مختلف استفاده کنید.
• سامانه شهرزاد که تقریبا همه امکانات «تهران من» را دارد و امکانات اضافی دیگری نیز علاوه بر امکان کنترل وضعیت تردد در طرح ترافیک برای شما فراهم می‌کند.

سهمیه ورود به طرح ترافیک چند روز است؟

بابت طرح ترافیک که همان حلقه اول است، هیچ سهمیه‌ای به ماشین‌ها تعلق نمی‌گیرد. ورود به این بخش بدون داشتن طرح رزرو، مشمول جریمه خواهد بود. اما در محدوده طرح آلودگی هوا (بخش آبی‌رنگ در نقشه طرح ترافیک تهران) سهمیه تردد رایگان درنظرگرفته می‌شود:

• پلاک تهران هر فصل ۲۰ روز سهمیه تردد رایگان
• پلاک شهرستان هر فصل ۱۵ روز سهمیه تردد رایگان

وقتی این سهمیه‌ها استفاده شود، مانند محدوده طرح ترافیک (با ضرایب مشخصی) در صورت نداشتن طرح رزرو جریمه‌هایی به پلاک تخصیص پیدا می‌کند. البته در نظر داشته باشید که طرح آلودگی هوا (زوج و فرد) در روزهایی که آلودگی از حد مشخصی فراتر می‌رود، از جلوی درب خانه‌ها در کل تهران اجرا می‌شود. این تغییرات از رسانه‌های عمومی معمولا اطلاع‌رسانی می‌شود.

ساعت طرح ترافیک تهران و طرح آلودگی هوا

نحوه محاسبه هزینه ورود به طرح ترافیک

نرخ پایه عوارض تردد در طرح ترافیک در سال ۱۴۰۵ برابر با ۱۴۵ هزار تومان است. در این عدد ضرایبی ضرب می‌شوند:

۱) ضرایب ورود به محدوده طرح‌ها

بسته به اینکه به کدام طرح وارد می‌شوید، ضریب متفاوتی در نرخ پایه محاسبه خواهد شد:

• محدوده طرح ترافیک (حلقه اول): ضریب ۱/۵
• محدوده كنترل آلودگی هوا (حلقه دوم) در روزهای غیرمجاز: ضریب ۰/۷۵
• هر دو محدوده‌ طرح ترافيک (حلقه اول) و كنترل آلودگی هوا (حلقه دوم): ضریب ۱/۵

۲) ضریب معاینه فنی

اینکه خودروی شما چه نوع معاینه فنی داشته باشد نیز صرفا می‌تواند باعث کاهش مبلغ طرح ترافیک شود:

• معاینه فنی عادی: ضریب ۱
• دارای گواهی معاینه فنی معتبر از مراکز معاینه فنی تهران: ضریب ۰.۹
• معاینه فنی برتر: ضریب ۰/۸
• هیبریدی: ضریب ۰/۱
• برقی: ضریب ۰/۰۵

۳) ضریب زمان ورود به محدوده‌ها

اینکه چه زمانی وارد محدوده و چه زمانی از آن خارج شدید نیز می‌تواند روی هزینه نهایی تاثیرگذار باشد. در این محاسبه ساعات اوج صبحگاهی بین ۶:۳۰ تا ۱۰ و ساعات اوج عصرگاهی بین ۱۶ تا ۱۸ درنظر گرفته می‌شود:

• اولین ورود در اوج صبحگاهی و آخرین خروج در اوج عصرگاهی: ضریب ۱/۶
• اولین ورود در ساعات غیر اوج و آخرین خروج در ساعات غیر اوج: ضریب ۱
• سایر موارد: ضریب ۱/۲

۴) ضریب نداشتن طرح رزرو

ضرایب بالا برای کسانی که اقدام به خرید طرح ترافیک روزانه اینترنتی کرده باشند در نظر گرفته می‌شود تا هزینه محاسبه‌شده از هزینه‌ علی‌الحسابی که بابت طرح رزرو پرداخت کرده‌اند کسر شود. اگر بدون داشتن طرح رزرو وارد محدوده شوید علاوه بر ضرایب بالا، یک ضریب ۱/۵ نیز در انتها در هزینه نهایی ضرب خواهد شد.

مثال محاسبه جریمه تردد در طرح ترافیک

اگر شما بدون طرح رزرو در ساعات اوج صبحگاهی وارد و در ساعات اوج عصرگاهی از محدوده طرح ترافیک (حلقه اول) خارج شوید، ماشینتان معاینه فنی عادی داشته باشد، جریمه شما به شکل زیر محاسبه می‌شود:

سخن پایانی

ساعات تردد در طرح ترافیک را می‌توانید از سامانه‌های مرتبط با شهرداری هر شهر مشاهده کنید. این سامانه‌ها در پایتخت، سامانه تهران من و سامانه شهرزاد است. در این پلتفرم‌ها علاوه بر امکان مشاهده زمان ورود و خروج به محدوده طرح، قابلیت خرید طرح رزرو روزانه و سایر خدمات شهری نیز فراهم است.