تابستانی با دمای بالاتری از حد معمول در پیش است
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در سازمان هواشناسی کشور بیان کرد که تغییرات ایجادشده در میزان بارش، ناشی از عوامل پیچیده اقلیمی و گرمایش جهانی است و پیشبینی میشود که کشور در تابستان امسال، فصل گرما را به طور قابل توجهی بالاتر از حد نرمال تجربه کند.
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، در گفتوگویی با مهر نسبت به تفاوت بارشها در سال آبی جاری و سالهای قبل اشاره کرد و گفت: در بعضی از سالها بارشها در سطح نرمال قرار دارند، در حالی که در سالهای دیگر بارشها کمتر از نرمال است و شرایط خشکسالی حاکم میشود و در مواردی نادر، میزان بارشها بیش از حد نرمال گزارش میگردد.
وی ادامه داد: تغییرات اقلیمی و پدیده گرمایش جهانی به افزایش تعداد دورههای خشکسالی در کشور در دو دهه اخیر منجر شده و در همین حال، میانگین بارش کشور نیز کاهش قابل مشاهدهای داشته است. با این حال، این نکته به این معنا نیست که هر سال به طور کامل خشک است، زیرا بارشها به طور طبیعی نوسان دارند و ممکن است در بعضی از سالها، وضعیت بارشی مطلوبی را شاهد باشیم.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی همچنین اذعان کرد: وضعیت بارشها در تمامی مناطق کشور یکسان نیست. علاوه بر نوسانات بینسالی، تغییرات منطقهای نیز قابل مشاهده است. مثلاً در سال جاری، مناطق غربی، شمالغربی و جنوبغربی کشور میزان بارشهایی در حد نرمال تا حتی فراتر از نرمال تجربه کردهاند، در حالی که این مناطق در سال گذشته شرایط بارشی خوبی را نداشتند.
وی بخشی از این موضوع را به مناطق فلات مرکزی کشور مربوط دانست که نسبت به سال گذشته میزان بارندگی کمتری داشته و همچنان با خشکسالی دست به گریبان هستند. به این ترتیب، میتوان دید که تغییرات مکانی و زمانی در الگوهای بارش در حال وقوع است و این بخشی از ذات طبیعی بارندگی است.
علت تغییر ناگهانی بارشها چیست؟
وظیفه در مورد علل تغییرات بارشها نسبت به سال گذشته گفت: بخشی از این تغییرات ناشی از پدیدههای بزرگمقیاس اقلیمی است. به عنوان مثال، سال گذشته تحت تأثیر پدیده «لانینا» قرار داشتیم که به تدریج شرایط اقلیمی تغییر کرد. در این راستا، شاخصهای متعددی نیز بر وضعیت بارشها تأثیرگذار هستند.
وی تأکید کرد: مسیر حرکت سامانههای جوی از منطقه مدیترانه و همچنین شاخصهایی که وضعیت حاکم بر نواحی جغرافیایی را توصیف میکنند، از جمله عوامل مؤثر بر میزان و توزیع بارشها به شمار میآیند. به همین دلیل نمیتوان برای تغییرات بارش یک دلیل یکتا و مشخص معرفی کرد، چراکه این پدیده پیچیدگیهای فراوانی دارد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی افزود: مجموعهای از سامانهها و عوامل در مقیاسهای مختلف در کنار یکدیگر قرار میگیرند و در نهایت سبب بروز پدیدههای طبیعی مانند بارش، دما و سایر پدیدههای جوی میشوند. این فرایندها خارج از کنترل انسان هستند و سیستم اقلیمی بهصورت طبیعی این تغییرات را ایجاد میکند.
وی تصریح کرد: روند گرمایش جهانی در بخشهای وسیعی از دنیا منجر به کاهش بارندگی و تغییرات مشهود در الگوهای بارش شده است. منطقه خاورمیانه هم از این قاعده مستثنی نبوده و تحقیقات حاکی از آن است که کاهش بارندگی در اکثر کشورهای این ناحیه مشاهده میشود.
بارشهای موسمی جنوب شرق امسال ضعیفتر خواهد بود
این مسؤول در سازمان هواشناسی در ادامه به وضعیت بارشها و شرایط جوی در ماههای آینده اشاره کرد و گفت: عملاً زمان بارشها در کشور به انتها نزدیک میشود و به تدریج وارد فصل تابستان میشویم. با نزدیک شدن به نیمه دوم خردادماه، وضعیت تابستانی در بخش عمدهای از کشور حاکم خواهد شد و به دنبال آن، با افزایش دما، مصرف برق و استفاده از وسایل سرمایشی به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
وی تأکید کرد: در اکثر مناطق کشور، به ویژه در جنوب رشتهکوه البرز، بارشها در فصل تابستان بسیار محدود خواهند بود و بارشهای مؤثر عمدتاً به نوار شمالی کشور، سواحل دریای خزر، نواحی شمالی آذربایجانها، اردبیل و نواحی شمالی خراسان محصور خواهد شد. در دیگر نقاط کشور نیز ممکن است فقط در برخی مناطق شاهد رگبارهای پراکنده، رعد و برق و بارشهای لحظهای در ساعات بعدازظهر و شب باشیم.
وظیفه ادامه داد: در مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان، شرق هرمزگان و جنوب کرمان، شرایط متفاوتی حاکم است چراکه این مناطق در فصل تابستان تحت تأثیر بارشهای موسمی قرار میگیرند که معمولاً از نیمه تیرماه آغاز میشود. با این حال، پیشبینیها نشاندهنده این است که امسال این مناطق در مقایسه با شرایط عادی، بارشهای کمتری خواهند داشت.
وی افزود: انتظار میرود جنوب شرق کشور در تابستان امسال، شرایطی خشکتر و کمبارشتر را تجربه کند. همچنین به دلیل کاهش پوشش ابری، دمای هوا در این نواحی بالاتر از حد معمول پیشبینی میشود و به طور کلی تابستانی گرما و خشکتر برای این نواحی متصور است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی بیان کرد: درباره وضعیت بارشهای فصل پاییز هم فعلاً نمیتوان با قطعیت نظر داد، زیرا عوامل و متغیرهای متعددی بر شرایط اقلیمی تأثیرگذار هستند و در حال حاضر پیشبینی دقیق آنها ممکن نیست و باید مدتی صبر کرد تا بتوان ارزیابی مطمئنتری ارائه داد.
وظیفه در پایان تصریح کرد: با توجه به شرایط فعلی و تغییرات در فازهای گرم و سرد در اقیانوسهای آرام و هند، این احتمال وجود دارد که فصل پاییز به موقع آغاز شود و مقدار بارشها نیز از حد نرمال بالاتر باشد. از طرفی، این تنها یک احتمال قابل توجه است و نمیتوان آن را به عنوان یک پیشبینی قطعی مطرح کرد.
شکسته شدن رکوردهای دمایی دور از انتظار نیست
وی خاطرنشان کرد: عوامل مختلف دیگری نیز در شکلگیری الگوی بارش در فصل پاییز و نیمه نخست زمستان نقش دارند که هنوز برای ارزیابی دقیق آنها زود است. بنابراین، هرچند پیشبینی بارشهای مناسب در پاییز وجود دارد، اما همچنان عدم قطعیت در این پیشبینیها مطرح است و احتمال تغییر شرایط نیز وجود دارد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در مورد وضعیت دما در ماههای آینده گفت: تابستان در اقلیم ایران به طور طبیعی فصل خشکی به شمار میرود و انتظار میرود که دمای هوا در تابستان امسال نیز بالاتر از حد نرمال باشد، بهویژه در استانهای جنوبی و جنوبشرقی کشور.
وی اضافه کرد: هر منطقهای دارای میانگین دمای خاص خود است و نمیتوان یک عدد مشخص را برای کل کشور مشخص کرد. به عنوان مثال، دمای اهواز ممکن است به ۵۳ یا ۵۴ درجه سانتیگراد برسد، در حالی که در تهران دما میتواند تا حدود ۴۲ درجه سانتیگراد افزایش یابد.
این مقام مسئول در سازمان هواشناسی ادامه داد: شکسته شدن رکوردهای دمایی نیز غیرممکن نیست، اما چنین پیشبینیهایی تنها در بازههای زمانی کوتاهمدت و از طریق پیشبینیهای روزانه امکانپذیر است و نمیتوان از هماکنون با قطعیت درباره ثبت رکوردهای جدید دمایی اظهار نظر کرد.
وظیفه در پایان تأکید کرد: آنچه در شرایط فعلی میتوان بهطور معقول مطرح کرد، احتمال بالای وقوع تابستانی گرمتر از معمول در بخشهای مختلف کشور است.
