تهران به دوره‌ای نادر از کم آبی مواجه شد/ میزان افزوده بارش‌های اخیر به ذخیره آب سدهای پایتخت چقدر است

محسن اردکانی اشاره کرد که استان تهران در سال گذشته با سه وضعیت خاص در حوزه آب مواجه بوده است. این وضعیت‌ها شامل استمرار خشکسالی‌ها برای ششمین سال متوالی، کمترین میزان بارش ثبت‌شده در ۶۰ سال اخیر و پایین‌ترین میزان بارش در پاییز طی دورانی طولانی به شمار می‌رود. وی همچنین افزود که استان تهران در ۷۵ روز ابتدایی پاییز و سال آبی جاری هیچ بارشی را تجربه نکرده است.

باشگاه خبرنگاران جوان گزارش داد: وی میزان بارش‌های استان تهران از ابتدای مهرماه امسال تا به حال را ۱۵.۹ میلی‌متر اعلام کرد و تاکید کرد که این میزان بارش، نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ۷۰ درصد و نسبت به میانگین درازمدت ۸۵ درصد کاهش داشته است. همچنین، تنها چهار میلیون مترمکعب از بارش‌های اخیر به مخازن سدهای تهران افزوده شده در حالی که نیاز سالانه آب این استان به یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد.

وی ادامه داد: در پایان شهریورماه جاری، حجم ذخایر سدهای تهران به ۲۶۵ میلیون مترمکعب رسید که این مقدار ۳۳۵ میلیون مترمکعب پایین‌تر از حداقل حجم مطلوب است. حجم فعلی آب در سدهای امیرکبیر، لتیان، لار و ماملو که چهار سد اصلی تامین‌کننده آب Tehran محسوب می‌شوند به ۴۳ میلیون مترمکعب می‌رسد و اگر سد طالقان را نیز در نظر بگیریم، این میزان به ۱۵۵ میلیون مترمکعب افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده وضعیت نگران‌کننده‌ای است.

مدیرعامل شرکت آبفای استان تهران اظهار داشت: هدف ما در ماه‌های اخیر پایداری ذخایر آب‌های سطحی بوده تا از رسیدن به شرایط بحرانی جلوگیری کنیم و بدین ترتیب با مدیریت دقیق از نوسانات شدید آبی کاسته‌ایم.

وی در ادامه در مورد اقدام‌هایی که برای مدیریت تامین آب انجام شده توضیح داد: در مدت سه سال اخیر، ظرفیت منابع آب‌های زیرزمینی تهران به میزان ۱۶ هزار و ۳۸۲ لیتر بر ثانیه معادل ۵۰ درصد افزایش یافته و قرار است در امسال چهار هزار لیتر بر ثانیه به این میزان افزوده شود.

اردکانی ارتقاء ظرفیت تصفیه‌خانه‌های غرب تهران، بهره‌برداری از آب‌های جاری شده از ضلع جنوبی البرز و هدایت آنها به سمت تصفیه‌خانه و انجام اقداماتی در ایستگاه پمپاژ لار را از دیگر فعالیت‌های انجام‌شده در حوزه تامین آب برشمرد.

او افزود که در زمینه توزیع آب نیز احداث ایستگاه پمپاژ و انتقال آب از جنوب‌شرقی به شمال‌شرقی با اختلاف ارتفاع بیش از ۳۶۰ متر برای کاهش برداشت از سد لتیان و جلوگیری از برداشت صفر از این سد، ایجاد ایستگاه پمپاژ دیگری برای انتقال آب از حکیمیه به سوهانک به دلیل محدودیت برداشت از سدهای لار و لتیان و تضمین تامین آب در شمال‌شرقی تهران همه از اقداماتی بود که به پایداری آبرسانی در تهران کمک کرده است.

وی توزیع عادلانه آب در مناطق مختلف تهران با وجود تفاوت ارتفاع ۸۰۰ متری از طریق ۷۰۰ شیر فشارشکن، کاهش ۸۰ درصدی عملکرد شیرهای ۱۱۰ هزار و ۸۳۹ انشعاب بالای یک اینچ مجتمع‌های تهران و انجام مانور بر روی ۴۷ هزار شیرخط از ۱۰۲ هزار شیرخط موجود در تهران را از دیگر تدابیر اتخاذ شده برای مدیریت فشار در شبکه توزیع ذکر کرد و افزود: این اقدامات منجر به کاهش ۱۸ میلیون مترمکعب از هدررفت آب در شبکه شده است.

وی همچنین میزان آب بدون درآمد در استان تهران را ۲۲ درصد اعلام کرد و گفت: از این میزان، ۱۱ درصد مربوط به هدررفت ظاهری، ۱.۴۶ درصد هدررفت مجاز و تنها ۹.۷ درصد شامل هدررفت واقعی است که با میانگین هشت درصدی هدررفت واقعی آب در کشورهای توسعه‌یافته، تنها ۱.۷ درصد تفاوت دارد.

مدیرعامل شرکت آبفای استان تهران سپس به اقدام‌هایی که برای مدیریت مصرف آب انجام شده اشاره کرد و گفت: قطع انشعاب‌های غیرمجاز و محدودیت‌های موقت به‌طور خاص برای ۷۲۱ هزار انشعاب بدمصرف با مصرفی بیش از دو برابر الگو، از جمله فعالیت‌های انجام‌شده در سال جاری است. همچنین تمامی دستگاه‌های اجرایی بر اساس مصوبه استانداری ملزم به کاهش ۲۵ درصدی مصرف خود نسبت به سال قبل شده‌اند که ۸۰ درصد از آنها در این زمینه همکاری لازم را داشته‌اند و با بقیه ادارات برخورد قانونی از طریق قطع موقت انشعاب انجام شده است.

وی الگوی فعلی مصرف آب در شهر تهران را ۱۳۰ لیتر در روز به ازای هر نفر و ۱۲ مترمکعب به‌ازای هر خانوار در ماه عنوان کرد و افزود: با تدابیر انجام‌شده، درصد مشترکان خوش‌مصرف از ۲۹ به ۳۵ درصد افزایش یافته و مشترکان پرمصرف از ۶۴ به ۶۰ درصد کاهش یافته‌اند، در حالی‌که تعداد مشترکان بدمصرف نیز از ۷ به ۵ درصد کاهش یافته و همچنین میانگین مصرف ماهانه هر خانوار در هشت ماه گذشته از ۱۵.۶ مترمکعب به ۱۳.۹ مترمکعب تنزل یافته است.

اردکانی بیان کرد که به‌طور کلی، میزان برداشت از سدهای تهران در این مدت ۱۰۹ میلیون مترمکعب معادل ۱۲ درصد کاهش یافته است و این کاهش برداشت با در نظر گرفتن ظرفیت ۷۵ میلیون مترمکعبی سد لتیان در شرایط سرریز، تهران را از وضعیت پیش‌بینی‌شده روز صفر آبی در پایان شهریورماه گذشته نجات داد و از تمامی شهروندانی که در این زمینه همکاری کرده‌اند، صمیمانه قدردانی می‌کنم.

وی تصریح کرد: در حال حاضر، با همکاری شهروندان و اقدامات انجام‌شده، میزان برداشت از سدهای چهارگانه تهران را نسبت به سال گذشته ۶۵۴۵ لیتر بر ثانیه کاهش داده‌ایم و همچنین با اجرای خط دوم انتقال آب سد طالقان که ۶۰ درصد عملیات آن در شش ماه اخیر به یاری دولت انجام شد، توانسته‌ایم پنج مترمکعب بر ثانیه به ظرفیت تامین آب تهران بیفزاییم.

وی همچنین گفت که در حال حاضر به‌طور هفتگی پنج میلیون مترمکعب آب کمتری از سدهای تهران برداشت می‌کنیم و خوشبختانه در مدیریت مصرف آب تجربه خوبی کسب کرده‌ایم.

اما وی با این حال، وضعیت و ظرفیت منابع آبی شهر و استان تهران را بسیار نگران‌کننده دانست و گفت: طبق اظهارات رییس‌جمهوری، بارگذاری جدید جمعیتی در تهران بدون پشتوانه کارشناسی است. متأسفانه، این روند ادامه دارد؛ به‌عنوان مثال، در شهر پرند به طور قابل‌توجهی ساخت و ساز در حال انجام است، در حالی که منابع آبی برای این واحدها در دسترس نیست.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران همچنین به ۱۸ پروژه و طرح مصوب این شرکت که در سفرهای استانی ریاست جمهوری مطرح شده بود، اشاره کرد و افزود: تمامی این طرح‌ها با پیگیری و همکاری دولت در تخصیص اعتبار، فراتر از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده پیشرفت داشته‌اند. همچنین شرکت آبفای استان تهران همچنان به استفاده از منابع دولتی اکتفا نکرده و با بهره‌گیری از ماده ۵۶ و ظرفیت‌های قانون بودجه، ظرفیت‌های داخلی و فروش برق، پساب و کود تولیدی از تصفیه فاضلاب، به دنبال تقویت مالی به عنوان یک بنگاه اقتصادی برای پیشبرد پروژه‌ها است.

وی از پروژه‌های در حال پیشرفت که از برنامه پیشی گرفته‌اند، تصفیه‌خانه فاضلاب پرند با ۴۵ درصد پیشرفت و واحدهای ۷ و ۸ تصفیه‌خانه بزرگ فاضلاب جنوب تهران با ۳۰ درصد پیشرفت در یک سال اخیر نام برد و گفت: خط انتقال آب شرب تهران، با اجرای ۱۴۵ کیلومتر از مجموع ۱۷۰ کیلومتر، آبرسانی به شهرستان‌های پاکدشت، ورامین و پرند، تکمیل تصفیه‌خانه فاضلاب رودهن و بومهن و تصفیه‌خانه آب شرب پردیس از دیگر پروژه‌های در حال ساخت است.

اردکانی به احداث مدول دوم تصفیه‌خانه پنجم آب تهران به عنوان یکی دیگر از پروژه‌های موثر آبفای استان تهران اشاره کرد و گفت: این پروژه اقدام بسیار خوبی است و با همکاری دولت از طریق ماده ۲۳، قصد داریم ظرفیت تصفیه‌خانه پنجم آب شهر تهران را ۷.۵ مترمکعب بر ثانیه افزایش دهیم.

وی با اشاره به این که دولت تاکنون ۱۱۱۶ میلیارد تومان، معادل ۴۷ درصد از تعهدات خود برای اجرای پروژه‌های شرکت آبفای استان تهران را عملیاتی کرده است و مابقی نیز در سال جاری به انجام خواهد رسید، تصریح کرد: از ابتدای امسال تا کنون، ۴۶۳۰ میلیارد تومان پروژه این شرکت به بهره‌برداری رسیده و در حال حاضر ۳۵ تصفیه‌خانه فاضلاب با ظرفیت ۵۵۸ میلیون مترمکعب فعال هستند. تا پایان امسال شش تصفیه‌خانه فاضلاب دیگر با ظرفیت ۱۱۸ میلیون مترمکعب نیز به بهره‌برداری خواهند رسید و عملیات اجرایی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب قرچک، پاکدشت و شهر آفتاب به تازگی آغاز شده است، همچنین تصفیه‌خانه فاضلاب خرگوش‌دره نیز به زودی کلنگ‌زنی خواهد شد.

اردکانی در پایان ابراز کرد که تا پایان نیمه نخست سال آینده، به طور مجموع ۱۶ هزار میلیارد تومان پروژه جدید در بخش آب و ۲۶ هزار میلیارد تومان پروژه در بخش فاضلاب به مدار بهره‌برداری خواهند پیوست.

۲۲۳۲۲۵