آغاز اجرای طرح «کارت امید مادر» از سال ۱۴۰۵
سومین دور جایزه ملی جوانی جمعیت در روز شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۴ با شرکت مسعود پزشکیان رئیسجمهور، مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، جمعی از مردم، فعالان حوزه جمعیت، خانوادهها، سازمانهای مردمنهاد و تعدادی از مسئولان دولت در سالن اجلاس سران برپا گردید و از انتخابشدگان این جشنواره با حضور رئیس جمهوری قدردانی شد.
علاوه بر این، مهر در گزارشی نوشت: در آغاز این مراسم، مرضیه وحید دستجردی به تاکید مقام معظم رهبری بر ضرورت توجه صحیح و علمی به مسائل جمعیتی اشاره کرد و بیان داشت: مقام معظم رهبری معتقدند که «حرکت ما در مسیر جمعیتی باید اصولی، منطقی، خردمندانه و آگاهانه باشد چراکه وجود ۲۰ تا ۳۰ میلیون جمعیت، که نیمی از آنها پیر هستند، برای دشمنان ما بسیار مطلوب است.
او ادامه داد: رئیسجمهور نیز بارها بر اهمیت موضوع جمعیت تاکید داشتهاند و بر این باورند که «اگر تمامی نهادهای مسئول همکاری لازم را با ستاد ملی جمعیت انجام دهند، به راحتی میتوان چالشهای جمعیتی کشور را رفع کرد. برای عملی شدن قانون جوانی جمعیت، نیاز به باور، عزم و اراده مدیران وجود دارد».
ازدواج؛ اساس سلامت، شادی و تحرک جامعه/۹۶.۷ درصد از مردم، مادری را ارزشمند میدانند
دبیر ستاد ملی جمعیت در ادامه به ارزش نهاد خانواده اشاره کرد و گفت: در نتایج پیمایش ملی ارزشها و نگرشهای ایرانیان، ۹۶.۷ درصد از پاسخدهندگان با این گزاره که «مادری یک فضیلت است» موافق بودهاند. او اظهار داشت: ازدواج، ایجاد یک همکاری قانونی، شرعی و اجتماعی میان زن و مرد به شمار میآید که نقشی اساسی در تشکیل خانواده و ثبات اجتماعی ایفا میکند و بستر شادی، افزایش جمعیت و تحکیم پیوندهای انسانی را فراهم میآورد و بهبود سلامت، شادابی، رونق اقتصادی و نظم اخلاقی از نتایج مثبت خانوادهمحوری است.
ضرورت توجه به سیاستهای کلان در عرصه جمعیت
دستجردی به سیاستهای کلی جمعیت که توسط مقام معظم رهبری اعلام شدهاند، اشاره و اعلام کرد: افزایش نرخ باروری بالای سطح جانشینی، برطرف کردن موانع ازدواج، تقویت خانواده، ترویج سبک زندگی اسلامی و ایرانی، بهبود امید به زندگی و احترام به سالمندان از جمله سیاستهای کلان در حوزه جمعیت هستند.
وی همچنین حفظ و جذب جمعیت در روستاها و مناطق مرزی، مدیریت مهاجرت، پایش مداوم سیاستهای جمعیتی، کاهش سن ازدواج، حمایت از زوجهای جوان و تربیت نسل سالم و کارآمد را بهعنوان دیگر موارد مورد توجه مقام معظم رهبری در حوزه سیاستهای جمعیتی معرفی کرد.
لزوم توجه دستگاهها به عواملی برای ازدواج و فرزندآوری
دبیر ستاد ملی جمعیت خاطرنشان کرد: امید به آینده، اشتغال پایدار و تأمین مسکن از مهمترین عواملی هستند که بر پویایی جمعیت تأثیرگذار بوده و پیشرانهای اساسی برای ازدواج و فرزندآوری محسوب میشوند. بهرای من، موضوعاتی مانند وضعیت مجردین، ترغیب به ازدواج، توجه به زوجهای بدون فرزند، کوتاه کردن فاصله زمانی میان ازدواج و تولد نخستین، تنوع فرزندان، مدیریت مهاجرت، مقابله با روند سالمندی، جبران کمبود نیروی کار مولد و توزیع مناسب جمعیت بر اساس آمایش سرزمینی و حمایت از روستاها از جمله موارد حیاتی و نادیده گرفته شده در سیاستگذاریهای جمعیتی است که نمایانگر ضرورت اقدام و حرکت جدی و مؤثر از سوی نهادها برای حل مسائل و تسریع بخشیدن به آنها است.
مهاجرت پسران روستایی؛ دلیل اصلی تجرد دختران روستایی
دبیر ستاد ملی جمعیت به دادههای سرشماری سال ۱۳۹۵ اشاره کرد و بیان داشت: بر اساس آمار، نسبت تجرد در میان دختران روستایی از دختران شهری بالاتر است، در حالی که این نسبت در میان پسران در مناطق شهری بیشتر از روستاها میباشد. یکی از دلایل مهم افزایش تجرد در میان دختران روستایی، مهاجرت پسران روستایی به شهرهاست؛ موضوعی که نیازمند تحلیل دقیق و توجه در سیاستهای دولتی و حاکمیتی است.
بررسی وضعیت ازدواج، سالمندی و باروری در دو دهه اخیر
دستجردی با ارائه آماری از روند تغییرات ازدواج از ابتدای دهه ۸۰ تاکنون، به رشد سهم سالمندان از جمعیت کشور و کاهش میزان باروری کل در سالهای اخیر اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که این روندها نیازمند توجه جدی و برنامهریزی هدفمند هستند و به اعتقاد کارشناسان، میانگین تعداد فرزندان ایدهآل از منظر خانوادههای ایرانی، دیدگاه جوانان درباره فرزندآوری و عوامل تأثیرگذار بر تمایل آنان به بچهدار شدن از جمله مواردی است که باید مبنای طراحی سیاستهای حمایتی قرار گیرد.
نظرات جوانان درباره فرزندآوری و عوامل تأثیرگذار بر آن
دبیر ستاد ملی جمعیت افزود: بر مبنای یافتههای انجام شده در نظرسنجیها، شرایط اقتصادی مناسب، حمایتها و تسهیلات رفاهی دولت و عدم نگرانیهای آینده فرزندان از جمله مهمترین مؤلفههای مؤثر در تمایل جوانان به فرزندآوری محسوب میشوند. همچنین علاقه به بچهدار شدن، حمایت فامیلی در مراقبت از فرزند، عدم تداخل وظایف بچهداری با مسایل شغلی و باورهای دینی و مذهبی از دیگر عواملی هستند که جوانان ایرانی بهعنوان دلایل تمایل به فرزندآوری مطرح کردهاند.
۲۴.۶ میلیون جوان زیر ۲۰ سال مجرد در کشور
دستجردی با تأکید بر نتایج پیمایش ملی ارزشها و نگرشهای جوانان در سال ۱۴۰۳ اشاره کرد که بر اساس آمار، ۱۱.۷ میلیون دختر و ۱۲.۹ میلیون پسر زیر ۲۰ سال در کشور هنوز ازدواج نکردهاند. این ساختار سنی جوان در واقع فرصتی منحصر به فرد برای آینده جمعیت کشور بهشمار میرود که امیدواریم با همکاری وزارت آموزش و پرورش و سایر نهادهای مربوطه، تدابیر مؤثری برای آموزش و اجرای سیاستهای جمعیتی در نظر گرفته شود تا از این ظرفیت گسترده جوانان در جهت رشد و پویایی کشور بهرهبرداری شود.
اجرای طرح «کارت امید مادر» از ابتدای سال ۱۴۰۵؛ گامی بهسوی ارتقای سلامت مادر و کودک
وی با بیان سیاستهای اجرایی ستاد به هدف تحقق سیاستهای کلی جمعیت که به دست مقام معظم رهبری ابلاغ شدهاند، به اهتمام رئیسجمهور در ارائه مصوبه کارت امید مادر اشاره کرد و از آغاز این طرح ملی از ابتدای سال ۱۴۰۵ خبر داد.
جزئیات طرح «کارت امید مادر»
دبیر ستاد ملی جمعیت به تشریح جزییات طرح «کارت امید مادر» پرداخت و عنوان کرد که به منظور حمایت مالی و فرهنگی از خانوادهها و بهبود سلامت مادر و کودک، تمامی مادران باردار کشور که از ابتدای سال ۱۴۰۵ فرزندان خود را به دنیا میآورند، مشمول دریافت کارت امید مادر خواهند شد.
او توضیح داد: این کارت به مدت ۲۴ ماه، ماهیانه به میزان ۲۰ میلیون ریال شارژ شده و تنها برای تأمین هزینههای اساسی مانند خوراک، پوشاک و وسایل کودک قابل استفاده است.
رشد مغز و تقویت مهارتهای بنیادی کودک در دو سال نخست زندگی
دبیر ستاد ملی جمعیت به مزایای علمی اجرای طرح کارت امید مادر اشاره کرده و گفت: این طرح علاوه بر حمایت مالی، اثرات مستقیمی بر بهبود کیفیت زندگی، رشد مغز و تقویت مهارتهای اساسی شناختی، حرکتی، زبانی و اجتماعی کودکان خواهد داشت. ۸۰ درصد رشد مغز و پایهریزی ظرفیتهای عصبی کودک تا دو سالگی اتفاق میافتد و حمایت مناسب در زمینه تغذیه و مراقبت در این دوران، نقش حیاتی در آینده جسمی، روانی و اجتماعی او دارد.
دستجردی همچنین بر لزوم تقویت جایگاه مادری و ایجاد انگیزه بیشتر برای مادران تأکید کرد و گفت: طرح کارت امید مادر نهتنها به تشویق خانوادهها برای فرزندآوری کمک خواهد کرد، بلکه در ارتقای بهرهوری اقتصادی و اجتماعی و امنیت عاطفی خانوادهها نیز تأثیرگذار است.
راهبردهای سیاستی برای تحقق اهداف جمعیتی
دستجردی با تأکید بر ضرورت اجرای مجموعهای از اقدامهای هماهنگ و چندجانبه برای بهبود وضعیت جمعیت کشور اعلام کرد: فرهنگسازی برای ترکیب و سازگاری کار و خانواده، ارائه خدمات کیفی مراقبتی و حمایتی از کودکان با هزینههای معقول برای والدین، و ایجاد مشوقهای مالی و وامهای فرزندآوری از دیگر راهبردهای سیاسی در حوزه جمعیت هستند که میتوانند به پیشبرد اهداف جمعیتی کشور امداد رسانند.
مشارکت نهادهای مردمی در اجرای سیاستهای جمعیتی
دستجردی همچنین بیان کرد: تمام طرحها و برنامههای حوزه جمعیت و خانواده باید با رویکرد محلهمحور و با بهرهمندی حداکثری از ظرفیتهای نهادهای مردمی و محلی از جمله مساجد، شوراهای اسلامی و فعالان مردمی برنامهریزی و اجرا شوند.
وی افزود: در کنار این رویکرد، تبیین اهداف و گفتمانسازی اجتماعی با استفاده از توان علمی و فرهنگی متخصصان علوم انسانی و ظرفیت معنوی و اجتماعی روحانیون در سطوح ملی و محلی برنامهریزی و عملیاتی خواهد شد.
ضرورت حرکت به سوی تحقق منویات رهبری
دستجردی در پایان با اشاره دوباره به تأکید مقام معظم رهبری بر اهمیت موضوع جمعیت اظهار داشت: مقام معظم رهبری همیشه گفتهاند که هر فردی که کوچکترین قدمی در راستای جمعیت و فرزندآوری بردارد، مشمول دعای من در نماز شب خواهد شد». ما نیز امیدواریم توانسته باشیم مقداری گام در مسیر افزایش جمعیت و رشد و پیشرفت کشور اسلامیمان برداریم.
خاطرنشان میشود، سخنرانی مقامات ارشد کشور، تقدیر از برگزیدگان این رویداد در هفت بخش خانواده، رسانه، مدیران، سازمانهای اجرایی، نهادهای مردمی، نخبگان و شرکتها و مؤسسات خصوصی از دیگر نکات مهم این دوره از رویداد بهشمار میرفت که با برنامههای مختلفی از جمله اجرای موسیقی زنده با حضور دکتر محمد اصفهانی و پخش کلیپها و تیزرهای متنوع برگزار شد.
در پایان این مراسم و با حضور رئیس جمهور و دکتر مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، از طرح «تمبر کارت امید مادر» بهصورت نمادین رونمایی و از برگزیدگان سومین دوره جایزه ملی جوانی جمعیت قدردانی شد.
۲۳۳۲۱۷
