راهنمای جامع برای افزایش عمر مفید رایانه و لپ‌تاپ با تکنیک‌های ساده
زیرا بیشتر افراد با قواعد مناسب نگهداری از رایانه‌ها آشنا نیستند، در ادامه به برخی از رایج‌ترین رفتارهای مخرب که ممکن است بدون ذهنی آگاه نسبت به آن‌ها در حال انجام هستید، پرداخته خواهد شد.
۱. نادیده گرفتن دمای بالا
حرارت یکی از بزرگ‌ترین عوامل آسیب‌رسان به رایانه به شمار می‌رود. افزایش دما می‌تواند باعث کند شدن پردازنده، فعال‌سازی مکانیزم‌های ایمنی جهت کاهش دما و حتی خاموشی ناگهانی دستگاه شود.
رایانه‌های رومیزی: اطمینان حاصل کنید که کیس دستگاه به حجم کافی از هوا دسترسی داشته باشد و دارای دریچه‌ها و فن‌های مؤثر جهت خنک‌سازی اجزای داخلی باشد. همچنین از قرار دادن کیس در مکان‌های محصور مانند کابینت‌های بسته یا سایر فضاهای بدون تهویه که منجر به احتباس حرارت می‌شوند، باید خودداری شود.
لپ‌تاپ‌ها: این نوع از دستگاه‌ها نیازمند مراقبت خاصی هستند. قابلیت حمل و نقل لپ‌تاپ ممکن است به عادات غلطی مانند قرار دادن آن در خودروهای گرم یا روی سطوح نرم (مثل پتو) منجر شود که خود به مشکل افزایش دما می‌انجامد.
برای جلوگیری از گرمای بیش از حد، لپ‌تاپ را از تابش مستقیم خورشید و منابع حرارتی دور نگه دارید. بهتر است آن را فقط بر روی سطوح سخت و صاف استفاده کنید تا پایه‌های لاستیکی زیر آن، فاصله کافی برای جابه‌جایی هوا را فراهم کنند. به‌طور کلی، باید از هر مکانی که مانع حرکت هوا می‌شود، اجتناب کنید.
۲. تجمع گرد و غبار و آلودگی‌های بیرونی
علاوه بر گرما، تجمع تدریجی گرد و غبار در قسمت‌های داخلی رایانه می‌تواند موجب عملکرد نامناسب و ایجاد فشار بیشتر بر روی فن‌ها شود. درحالی‌که پاکسازی منظم دستگاه اهمیت بالایی دارد، جلوگیری از ورود آلودگی‌ها نیز از نکات حیاتی به شمار می‌رود.
• پشم و موی حیوانات خانگی بر شدت این مشکل می‌افزاید.
• قرار دادن رایانه روی زمین (به‌خصوص روی فرش) می‌تواند منجر به جذب گرد و غبار و مو به داخل دستگاه شود.
• از خوردن غذا و نوشیدنی در نزدیکی رایانه خودداری کنید یا با نهایت احتیاط عمل کنید. ریختن تکه‌های غذا روی کیبورد نه‌تنها بهداشتی نیست، بلکه ممکن است به کلیدها آسیب برساند یا عملکرد آن‌ها را مختل کند.
• ریختن مایعات (مانند قهوه) روی لپ‌تاپ می‌تواند آسیب‌های جدی و حتی خرابی کامل دستگاه را به همراه داشته باشد.
۳. رفتار غیراحتیاطی با دستگاه
لپ‌تاپ‌ها در مقایسه با رایانه‌های رومیزی بیشتر در معرض خطر آسیب‌های فیزیکی قرار دارند. هرچه رفتارهای پرخطر بیشتری انجام دهید، شانس خرابی دستگاه بیشتر می‌شود.
بلند کردن لپ‌تاپ از روی صفحه‌نمایش، باز کردن بی‌احتیاط لولاها با فشار زیاد، یا پرتاب دستگاه می‌تواند به لولاها، صفحه‌نمایش یا بدنه آسیب برساند.
به‌ویژه در لپ‌تاپ‌هایی که دارای هارد دیسک‌های مکانیکی (HDD) هستند، ضربه‌های ناگهانی یا افتادن دستگاه (به‌خصوص در زمان فعالیت درایو) می‌تواند منجر به اختلال عملکرد و از دست رفتن اطلاعات شود (به‌ویژه اگر به‌طور منظم از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه نکرده باشید).
۴. مدیریت نادرست باتری
کاهش ظرفیت باتری در لپ‌تاپ یک واقعیت طبیعی با گذشت زمان است. برای نمونه، باتری‌ای که در ابتدا هشت ساعت کارکرد دارد، ممکن است به تدریج به سه ساعت یا حتی کمتر کاهش یابد.
اگرچه این افت عملکرد اجتناب‌ناپذیر است، برخی عادات نادرست می‌توانند روند آن را تسریع کنند:
• به‌جای تخلیه کامل باتری تا صفر درصد، بهتر است در حدود پانزده درصد ظرفیت، دستگاه را به شارژ متصل نمایید.
• نظارت بر سلامت باتری از طریق تنظیمات سیستم عامل (مانند گزارش باتری ویندوز) می‌تواند به بهبود مدیریت آن کمک نماید.
۵. بی‌توجهی به ایمنی الکتریکی
رایانه‌ها مصرف‌کننده‌های بزرگی از انرژی هستند و در برابر نوسانات ولتاژ (که ممکن است ناشی از قطعی برق، استفاده همزمان از دستگاه‌های پرمصرف یا ناپایداری در شبکه برق باشد) آسیب‌پذیرند.
استفاده از محافظ برق (Surge Protector) یا تنظیم‌کننده ولتاژ (Voltage Regulator) برای منبع تغذیه کامپیوتر یک ضرورت است تا از بروز آسیب‌های ناشی از نوسانات جلوگیری گردد.
۶. فشار غیرضروری به پورت‌ها و کابل‌ها
اگرچه آسیب به پورت‌های USB یا کابل‌ها ممکن است به‌نظر جزئی بی‌اهمیت بیاید، اما می‌تواند به مشکلات جدی منجر گردد.
• از وارد کردن فشار برای اتصال کابل‌ها به پورت‌هایی که به‌درستی قرار نمی‌گیرند، خودداری نمایید.
• کابل‌ها را از ناحیه سوکت جدا کنید و از کشیدن مستقیم سیم بپرهیزید.
• از پیچاندن قوی کابل‌ها به دور یکدیگر بپرهیزید.
• اگر عایق کابل ساییده شده یا سیم‌های داخلی نمایان گردید، برحسب مورد اقدام به تعویض کابل نمایید.
با رعایت این نکات، می‌توانید عمر مفید رایانه خود را به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای افزایش داده و از هزینه‌های غیرضروری در تعمیرات جلوگیری نمایید.
