چین با ایجاد ناوگانی از موشکهای چندبار مصرف، خود را برای رقابت جدی با اسپیس ایکس آماده میکند
موشکی بزرگ با صدای رعدآسا از بستر زمین پرتاب میشود و در حین طی طریق خود در آسمان، همه تصور میکنند که سرنوشتش برخورد با زمین یا غرق شدن در اقیانوس خواهد بود؛ اما بهطرزی شگفتانگیز بار دیگر بهطرز یک آسانسور معکوس به زمین فرود میآید و بر روی پایههای فلزی اش میایستد. این صحنه، حدود یک دهه پیش از سوی اسپیسایکس به جهانیان نمایش داده شد. اکنون، با برنامهای نوین، چین در نظر دارد که این نمایش ر ا در نخستین تلاش واقعی خود برای فرود موشکهای مداری و آغاز رقابتی جدید در آیندهی فضا بازآفرینی کند.
طبق گزارشهای اسپیسنیوز، چین بهزودی وارد مرحلهای جدید در برنامه فضایی خود میشود؛ گامی که بازیابی مرحلهی ابتدایی موشکها بعد از پرتاب مداری را به واقعیت نزدیکتر میکند. اخیراً، شرکت علوم و فناوری هوافضای چین (CASC) و شرکت خصوصی لنداسپیس با اجرایی کردن آزمایشهای موفق، بستر را برای پروازهای آزمایشی «لانگ مارچ 12A» و «ژوچوئه ۳» آماده کردهاند؛ پروازهایی که احتمالاً تا پایان سال جاری انجام خواهند شد. البته، تاریخ گواهی میدهد که دستیابی به فرود کامل نیازمند آزمایشهای متعدد و تلاشهای مکرر است.
توانایی بازاستفاده از موشکها از دیرباز بهعنوان هدفی کلیدی در صنعت فضایی چین قلمداد شده است
قابلیت استفاده مجدد از موشکها، بهطور طولانیمدت بهعنوان یک هدف برجسته در صنعت فضایی چین در نظر گرفته شده است. این ویژگی نه تنها ظرفیت حمل بار به مدار را دوچندان میکند، بلکه امکان انجام پروازهای بیشتر در زمان کمتر را نیز فراهم میسازد. این توانایی بهطور ویژه برای پروژههای بزرگ ماهوارهای، مانند شبکههای اینترنتی «گوونگ» و «چیانفان» اهمیت دارد. مسیر چین در این زمینه بسیار شبیه به دستاورد اسپیس ایکس است که حدود یک دهه پیش، با فرود موفق مرحلهی ابتدایی فالکون ۹، انقلابی در عرصهی پرتابهای فضایی به وجود آورد.
آکادمی فناوری پرواز فضایی شانگهای، تحت نظر CASC، با اجرای آزمایش موفق موتور مرحلهی دوم موشک لانگ مارچ 12A در تأسیسات پرتاب دریایی هاییانگ واقع در استان شاندونگ، نشانی واضح از آمادگی خود برای انجام پرتاب مداری را نمایش داده است. این پرتابگر با قطر چهار متر و بهرهگیری از موتورهای متان-اکسیژن مایع، قابلیت حمل ۱۲ تن محموله به مدار پایین زمین را دارد. طراحی و ساخت این موشک بخشی از یک برنامه بزرگ برای توسعه بندر فضایی دریایی شرقی است که هدف آن، فراهم آوردن امکان اجرای صد پرتاب در سال تا پایان دهه آینده است.
بیشتر بخوانید
شرکت لنداسپیس نیز آمادهی نخستین پرتاب موشک ژوچوئه ۳ میباشد؛ موشکی که جرم آن حدود ۶۶۰ تن و ظرفیت حمل بیشتر از ۲۰ تن بار به مدار پایین است. این شرکت در کنار ساخت سکوی پرتاب مخصوص در جیوچوان، در حال تکمیل سکوی بازیابی است تا بتواند مرحلهی ابتدایی موشک را بدون بازگشت انرژیبرانگیز بهطور مستقیم در مسیر خود فرود آورد.
اما این رقابت تنها به دو بازیگر نامبرده محدود نمیشود. شرکتهایی نظیر گلکتیک انرژی با موشک پالاس ۱، دیپبلو ایروسپیس با نبولا ۱، اوریناسپیس با گرویتی ۲ و اسپیسپایونیر با تیانلونگ ۳ نیز در حال بهکارگیری فناوریهای چندبارمصرف در محصولات خود هستند. حتی شرکت کاساسپیس، مبلغی از آکادمی علوم چین، در نظر دارد تا سال ۲۰۲۷، پرتابگری به نام لیجیان ۲ را با قابلیت بازاستفاده تجهیز نماید.
پس از سالها سرمایهگذاری، حمایتهای دولتی و رشد سریع استارتاپهای فضایی، چین اکنون در نقطهای قرار دارد که بهنظر میرسد بازیابی مرحلهی اول موشکها دیگر دور از دسترس نیست. اگرچه هدف اولیه رساندن موشکها به مدار خواهد بود، دستیابی به فرود موفق مرحلهی ابتدایی میتواند نقطه عطفی اساسی برای آیندهی جاهطلبیهای فضایی چین باشد و مسیر را برای برگزاری پرتابهای اقتصادی و فراوان هموار سازد.
