کارگران، آسیبپذیرترین قشر در جنگ ۱۲ روزه/ خدایی: شورای عالی کار باید در مواجهه با تعدیل نیروی کار سکوت نکند
تهاجم اسرائیل به ایران نقطه آغاز جنگی بود که به نام جنگ ۱۲ روزه شناخته میشود. این جنگ شامل حملات مستقیم و علنی طرفین به یکدیگر در طی دوازده روز بود، اما آثار و تبعات آن برای مدت طولانیتری در زمینههای مختلف خود را نمایان خواهد کرد. گزارشها حاکی از آن است که تعدیلهای گستردهای در بنگاههای اقتصادی کشور صورت گرفته است، بنگاههایی که پیش از این حملات نیز وضعیتی مساعد نداشتند و به نظر میرسد برخی از کارفرمایان در این موقعیت جنگی سعی کردهاند هزینههای نیروی کار خود را کاهش دهند.
بیشتر بخوانید :
ریل اقتصاد باید تغییر کند/ شقاقی: تدوین برنامه رفاهی و حمایتی گسترده ضروری است
راغفر: برنامهای برای اداره اقتصاد کشور وجود ندارد/ حمایت از اقشار ضعیف، اقدام فوری کشور باشد/ ۱۳ میلیون نفر بهدلیل قطع اینترنت از درآمد محروم شدند
در حالیکه حملات مستقیم اسرائیل به ایران تنها بخشی کوچک از صنایع کشور را هدف قرار داد، تعداد زیادی از صنایع با وجود سقوط به رکودی عمیقتر، آسیبهای چندانی از ویرانیها ندیدند.
علی خدایی، عضو شورای عالی کار، در گفتوگو با خبرآنلاین به این موضوع پرداخت و بیان داشت: «تأثیرات جنگ اخیر بر بازار کار کشور متنوع بوده و همگی آنها بهصورت مستقیم نیستند. در حقیقت، برخی بنگاهها و کارگاهها بهطور مستقیم تحت تأثیر این جنگ قرار گرفته و آسیب دیدند. این دسته محدود به آن گروهی از بنگاههاست که تحت حملات اسرائیل قرار گرفتند و امکان ادامه تولید در آنها میسر نبود.»
وی معتقد است که برای نیروی کار این بنگاهها، قانون کار تدابیر لازم را پیشبینی کرده است.
او افزود: «برای کارگاههایی که بهطور مستقیم مورد حمله قرار میگیرند، قانون اینطور میگوید که کارفرما بایستی تمامی قراردادها را تعلیق کند و هر زمان که بنگاه دوباره شروع به فعالیت نمود، نیروی کار باید تا پایان قرارداد بازگشت کند. در این مدت، کارگران بیکار شده باید از بیمه بیکاری بهرهمند گردند. با توجه به صراحت قانون کار، فکر نمیکنم در این بخش با مشکل جدی مواجه شویم. همچنین در مقایسه با کل اشتغال کشور، این کارگران تنها بخش بسیار کوچکی را شامل میشوند و تغییرات آنها به تنهایی نمیتوانند بر شاخصهای کلان تأثیر گذارند.»
خدایی با بیان نگرانی از رویکرد برخی کارفرمایان تأکید کرد: «با وجود اینکه اثرات جنگ ۱۲ روزه آنچنان مهم نبود، تأثیرات روانی جنگ به مراتب بیشتر از آن بود که منجر به افزایش تبعات منفی غیرمستقیم نیز شد. برای مثال، بخش بزرگی از نیروی کار کشور در صنایعی مانند آژانسهای هواپیمایی فعالیت میکنند که بهدلیل جنگ غیرفعال شدهاند. این بخش نه تنها در طول این ۱۲ روز جنگ، بلکه تا به امروز نیز به وضعیت طبیعی بازنگشتهاند. در این زمینه مشخصا وزارت کار و وزارت صنعت میبایست هر بخش را شناسایی کرده و به بهترین نحو حمایتهایی را اعمال کنند تا کمترین آسیبها به آن صنعت و نیروی کار وارد نشود.
جنگی کوتاهتر از آنچه نیاز به تعدیل نیرو باشد
عضو کارگری شورای عالی کار در واکنش به گزارشاتی که از برخی کارفرمایان بهدست آمده، اعلام کرد: «مسئله اصلی در اینجاست که شماری از کارفرمایان اقداماتی نادرست انجام دادهاند و بیشترین گزارشها نیز از این بخشها بهدست میآید. به این ترتیب، ما با مجموعهای از بنگاهها روبرو هستیم که بهطور مستقیم از جنگ آسیب ندیدهاند، اما در میانه این جنگ ۱۲ روزه بخشی از کارگران خود را تعدیل کردهاند یا حقوق آنها را پرداخت نکردهاند. در شرایط جنگی که همبستگی امری حیاتی است، انتظار میرود که نهتنها دولت و حکومت، بلکه کارفرمایان و سرمایهگذاران نیز با وجدانی انسانیتر عمل کنند.
او همچنین یادآور شد که بیشترین آسیب از جنگها عمدتاً متوجه نیروی کار میشود و تصریح کرد: «اقداماتی از این قبیل در نهایت به زیان همبستگی عمومی تمام میشود زیرا اکثریت جامعه که کارمندان و کارگران هستند، تحت فشار بیشتری قرار میگیرند. در دوران جنگ انتظار میرود که همه اقشار در فکر یکدیگر باشند و تنها به منافع خود توجه نکنند، اما برخی نشان دادند که این انتظار بیجایی است چرا که آنها صرفاً به دنبال تأمین منافع خود هستند.»
به گفته این عضو شورای اسلامی، در دو یا سه روز ابتدایی جنگ، برخی کارفرمایان اقدام به تعدیل نیروی کار خود کردند، در حالی که جنگ بهسرعت خاتمه یافت.
وی درباره تعدادی دیگر از کارفرمایان که با کارگران خود همکاری داشتند، گفت: «در جایی که من فعالیت دارم، کارفرما اقداماتی مثبت انجام داده و به کارگرانش اطمینان داده که حتی اگر جنگ دو یا سه ماه دیگر نیز ادامه پیدا کند، او متعهد به پرداخت حقوق آنها خواهد بود. کارفرمایانی وجود داشتند که قبل از پایان خردادماه، حقوق کارگران را تسویه کردند و بدین ترتیب، نگرانی آنها تنها به جنگ مربوط میشد و مسائل مزدی در اولویت نبود. نمیدانم کدام یک از این دو گروه بیشتر بودند، اما کارفرمایان ایرانی باید متوجه شوند که کارگران شریک سودهای بنگاهها نیستند و نمیتوانند در زمان زیان، متحمل خسارت شوند. وقتی درآمد یک بنگاه بهطور قابل توجهی افزایش مییابد، کارفرما همه آن را به خود اختصاص میدهد، اما در زمان فشار، برخی به حقوق کارگران حملهور میشوند.
شورای عالی کار وارد عمل خواهد شد
خدایی یکی از راههای موفقیت در این شرایط را اعطای پاداش به افرادی که با انسانیت برخورد میکنند و تنبیه کارفرمایانی دانست که تنها به منافع شخصی خود توجه میکنند و افزود: «همه چیز نباید از منظر حقوقی و قانونی بررسی شود. در این مواقع، کارگران و تشکلهای کارگری میتوانند به افشای سوء استفادهکنندگان و ترویج ارزشهای انسانی کارفرمایان مثبت بپردازند.»
این عضو شورای عالی کار در مورد آمار تعدیل نیرو خاطرنشان کرد: «آمار دقیق و مشخصی از تعدیل نیروی کار موجود نیست و احتمالاً باید تا پایان مرداد صبر کنیم تا ارقام کلان آمده و قابل بررسی باشد، با این حال، در حال حاضر شنیدهها از آمار تعدیل بالای نیروی کار و عدم پرداخت حقوق حکایت دارند. بهراحتی میتوان گفت کارگران ایران بهطور قابل توجهی از این جنگ آسیب دیدهاند و همزمان با آرامشی که از آنها سلب شد، حقوقهای بسیار کمتر از خط فقر نیز از آنها گرفته شده است. به واقع، یک سیلی از جانب اسرائیل متحمل شدند و سیلی بعدی را از کلاهبرداری برخی افراد داخلی.»
خدایی در مورد موضع قانون کار در قبال این اقدامات نیز بیان داشت: «قانون بهطور صریح میگوید اگر جنگ منجر به تعطیلی یک بنگاه شود، قرارداد نیروی کار متوقف میشود و تا زمان بازگشت به کار، کارگران باید بیمه بیکاری دریافت کنند و با شروع فعالیت دوباره، قراردادها به حالت قبلی بازمیگردد. اما اکنون اقتصاد ما در رکودی عمیق است، نه جنگ. با اینکه قانون کار به کارفرما اجازه تعدیل نمیدهد، اما برای وضعیت فعلی که از آن صحبت میکنیم، قانون چیزی ذکر نکرده زیرا ما در دورانی هستیم که ماهیت جنگها تغییر کرده و قانون کار بهویژه برای جنگهای کلاسیک تنظیم شده است.»
وی در مورد اقدام شورای عالی کار برای این مسائل نیز افزود: «شخصا در جلسه آینده به این موضوع خواهم پرداخت و از دو طرف دیگر یعنی دولت و کارفرما نیز برای بحث چارهاندیشی خواهیم کرد. امروزه ماهیت جنگها دچار تغییر شده و باید برای وضعیت جدید راهحلهایی پیدا کرد. کارگران نباید قربانی تصمیمات دیگران شوند.
۲۲۳۲۲۹
