افزایش توان تولید در نیروگاههای حرارتی به چه اندازهای است؟
براساس آمارهای موجود، فرآیند تولید کل برق در کشور طی سه سال اخیر از ۳۶۹ گیگاواتساعت در سال ۱۴۰۱ به ۳۹۷ گیگاواتساعت در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است؛ این افزایش بهخوبی نمایانگر واکنش به رشد مصرف در بخشهای خانگی، صنعتی و کشاورزی است، هرچند که صنعت برق هنوز با معضل ناترازی مواجه است.
با وجود چالش ناترازی برق و سیاستهای طراحیشده برای تنوعبخشی به سبد تولید انرژی، نیروگاههای حرارتی همچنان بهعنوان رکن اصلی در تأمین برق کشور شناخته میشوند. این نیروگاهها در سال گذشته با تولید ۳۶۹ گیگاواتساعت، بیش از ۹۲ درصد از نیاز برق کشور را تأمین کردهاند. این سهم بزرگ بهخوبی حاکی از اهمیت استراتژیک این نیروگاهها در ساختار کلی انرژی کشور است.
توسعه ظرفیتهای جدید نیز با وجود محدودیتهای مالی، در دستور کار قرار دارد. در سه سال گذشته، در مجموع بیش از ۸۶۰۰ مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی، عمدتاً از نوع حرارتی، به شبکه سراسری اضافه شده است که نشاندهنده استمرار برنامههای توسعهای وزارت نیرو و همکاری با بخش خصوصی در این زمینه است.
بهعنوان مثال، در سال ۱۴۰۱ به میزان ۴۸۹۶ مگاوات، در سال ۱۴۰۲ به میزان ۲۰۴۴ مگاوات و در سال ۱۴۰۳ به میزان ۱۶۸۶ مگاوات نیروگاه حرارتی جدید به بهرهبرداری رسیده است.
با وجود این افزایش در تولید، رشد برق مصرفی بهویژه در فصل تابستان همچنان بهعنوان یک چالش جدی بهشمار میآید. اما اقداماتی مانند افزایش راندمان نیروگاههای موجود، بهکارگیری فناوریهای نوین، کاهش تلفات شبکه و مدیریت هوشمند مصرف میتواند به کاهش این ناترازی و افزایش تابآوری شبکه کمک کند.
اکنون پروژههای متعددی برای بهبود پایداری تولید برق در حال انجام است. برخی از این پروژهها شامل ارتقای راندمان، بازتوانی نیروگاههای قدیمی، احداث واحدهای سیکل ترکیبی جدید و همچنین توسعه نیروگاههای کوچکمقیاس هستند. این پروژهها بهویژه در استانهای با مصرف بالا میتوانند به کاهش فشار در زمان اوج مصرف یاری رسانند.
بهطور همزمان، برنامههای آگاهیبخشی و ترغیب مشترکان به کاهش مصرف در ساعات پیک، از جمله اقدامهای مکمل مهمی بوده که بهصورت گسترده در سالهای اخیر اجرا گردیده است. تداوم این رویکرد میتواند تأثیر مثبتی در گذر موفق از اوج مصرف تابستان داشته باشد.
نگاه به آینده، تدوین یک نقشه راه جامع در حوزه تولید و مصرف برق، با همراهی فعال بخش خصوصی و سرمایهگذاران داخلی، میتواند بستری مطمئن برای توسعه پایدار صنعت برق در کشور فراهم آورد. شفافسازی فرآیندها، تقویت زیرساختها و اصلاح ساختارهای تعرفهای از جمله گامهای اساسی برای حرکت به سوی شبکهای امن، پایدار و پاسخگو در سالهای آتی خواهد بود.
