پاپ لئو درخواست کرد تا «هوش مصنوعی از تسلیحات خالی شود»

پاپ لئو چهاردهم خواستار «خلع سلاح» فناوریهای هوش مصنوعی گردید و از دولتها خواست تصمیمگیری در مورد زندگی و آزادی انسانها و همچنین استفاده از نیروی نظامی را به ماشینها واگذار نکنند. موضع اخیر رهبر کاتولیکهای جهان تنها یک هشدار اخلاقی در خصوص فناوری نیست، بلکه به مباحث حقوقی و امنیتی مرتبط میپردازد که قرار است در آینده نزدیک در ژنو مورد توجه قرار گیرد.
پاپ لئو در سخنرانی روز جمعه از اعضای سازمان ملل خواست تا در جلسهی آتی خود در ژنو «اقدامات مشخصی جهت ممنوعیت سلاحهای خودمختار مرگبار» اتخاذ کنند.
او در بخشی از صحبتهای خود اظهار داشت که انسانها باید «مسئولیت هدایت، تغییر و در صورت لزوم، رد کاربردهای» هوش مصنوعی را بر عهده داشته باشند. اصطلاح خلع سلاح در این زمینه به معنای کنار گذاشتن کامل فناوری هوش مصنوعی نیست، بلکه تمرکز اصلی بر کنترل کاربردهایی است که ممکن است بدون نظارت انسانی مؤثر، به مرگ یا آسیب منجر شوند.
محور استدلال پاپ با بیانی کوتاه مشخص میشود که تفاوت میان ابزار و عامل حقوقی را مشخص میسازد. وی بیان کرد: «ماشینها، ابزار هستند؛ نه انسان.» از نظر او، دادن حقوق یا شخصیت حقوقی به سامانههای هوش مصنوعی میتواند موجب ابهام در مسئولیت انسانی شود، بهخصوص هنگامی که تصمیمات این سامانهها بر زندگی، آزادی یا امنیت افراد تأثیر میگذارد.
پاپ تأکید کرد: «تصمیماتی که بر زندگی و آزادی انسان تأثیر میگذارند و از زور استفاده میکنند، باید همواره تحت نظارت مؤثر، هوشیار و مسئولانهی انسان باقی بمانند.»
مواضع روز جمعه ادامهدهندهی نخستین سند مهم پاپ لئو چهاردهم محسوب میشود که در آن به اهمیت حفظ شان و جایگاه انسان در دوران هوش مصنوعی پرداخته شده بود و هماکنون همین چارچوب اخلاقی به دامنهی تسلیحات، مسئولیت حقوقی و نظارتهای بینالمللی گسترش یافته است.
دعوت به ممنوعیت سلاحهای خودمختار دارای پیشینهای در مواضع واتیکان میباشد. پاپ فرانسیس نیز در سال ۲۰۲۴ خواستار منع این نوع تسلیحات شده بود و تصریح کرده بود: «هیچ ماشینی هرگز نباید این حق را داشته باشد که جان انسانی را بگیرد.» سخنان لئو چهاردهم ادامهدهندهی همان اصول است، با تأکید بیشتری بر مکانیزمهای نظارتی و پاسخگویی.
موضوع هوش مصنوعی از ابتدای رهبری لئو به یکی از موضوعات رایج در سخنان او تبدیل شده است. او پیشتر اشاره کرده بود که انتخاب نام لئو به چالشهای فناوری مرتبط است. این اشاره تاریخی به لئو سیزدهم برمیگردد؛ پاپی که در دوران انقلاب صنعتی با تغییرات وسیع در کار، تولید و روابط اجتماعی مواجه بود. لئو چهاردهم نیز پیشرفت سریع هوش مصنوعی را دگرگونی میداند که نیازمند واکنشهای اخلاقی و نهادین است.



