مغز انسان در هر ثانیه ۱۵ مرتبه بین تماشا و نا آگاهی جابهجا میشود

این مطالعه که به رهبری یانیس هسه و دوریس تسائو از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی صورت گرفته، نشان میدهد که تنها بخش کوچکی از فعالیت مغز در هر لحظه به آگاهی فرد راه پیدا میکند و بخش وسیعتری از اطلاعات به صورت ناخودآگاه پردازش میگردند. چگونگی ایجاد این تمایز هنوز هم یکی از سوالات بنیادی و حلنشده در دنیای علوم اعصاب به شمار میرود.
مغز بهطور مداوم حجم وسیعی از اطلاعات حسی را دریافت میکند، اما برای جلوگیری از انباشت بیش از حد این اطلاعات، برخی از محرکها را از اولویت خارج میکند. به عنوان مثال، بینی همیشه در میدان دید انسان قرار دارد، اما مغز معمولاً تصویر آن را نادیده میگیرد.
دانشمندان در طول چند دهه تلاش کردهاند تا نواحی مغزی مرتبط با ادراک آگاهانه را شناسایی کنند، اما متوجه شدهاند که همان نواحی ممکن است نسبت به محرکهای ناخودآگاه نیز واکنش نشان دهند. محققان دانشگاه برکلی به جای تمرکز بر محل دقیق فعالیت مغز، تغییرات زمانی فعالیت عصبی را مورد بررسی قرار دادند.
در این تحقیق، میمونهای ماکاک عینکهایی با لنزهای قرمز و فیروزهای به چشم زدند که اجازه میداد تصاویر متفاوتی به هر چشم ارائه شود.
محققان ابتدا تصویر یک چهره را به یکی از چشمان میمونها نمایش دادند و سپس در حالی که تصویر اول هنوز در میدان دید بود، چهرهای دیگر را به چشم دوم نمایش کردند.
در چنین شرایطی، معمولاً مغز تصویر جدید را در اولویت قرار میدهد و تصویر اولیه را از آگاهی فرد حذف میکند، هرچند چشم هنوز آن را دریافت میکند. این پدیده به نام «سرکوب ناگهانی دوچشمی» شناخته میشود و سالهاست برای بررسی پردازش دیداری خودآگاه و ناخودآگاه مورد استفاده قرار میگیرد.
از آنجایی که میمونها نمیتوانستند مشخص کنند که کدام تصویر را به صورت آگاهانه میبینند، محققان ابتدا این روش را بر روی انسانها آزمایش کردند و تأیید کردند که تصویر دوم بر ادراک آگاهانه غلبه میکند.
سپس، الکترودهای کوچکی را در نواحی مربوط به پردازش بینایی مغز میمونها قرار دادند و فعالیت الکتریکی صدها نورون را بهطور همزمان ثبت کردند.
محققان در نواحی مربوط به تشخیص چهره، دو الگوی متمایز از فعالیت عصبی را شناسایی کردند که یکی به تصویر اول و دیگری به تصویر دوم مربوط میشد.
با اینکه انتظار میرفت تصویر دوم در ادراک آگاهانه غالب باشد، نورونها فقط بهطور پیوسته آن تصویر را نشان نمیدادند، بلکه فعالیت آنها بهسرعت بین تصویر غالب و تصویر سرکوبشده جابهجا میشد.
این تغییرات به طور متوسط حدود ۱۵ بار در هر ثانیه اتفاق میافتاد؛ بدین معنا که تصویر اولیه، باوجود اینکه از ادراک آگاهانه حذف شده بود، هنوز هم بهطور متناوب در فعالیت عصبی مشاهده میشد.
علاوه بر این، محققان دریافتند که واکنش نورونها به ویژگیهای تصویر غالب بهطور دقیقتر و مشخصتر از واکنش آنها به ویژگیهای تصویر سرکوبشده بود.
طبق گفته محققان، این فرایند ممکن است به مغز این اجازه را بدهد که تفسیرهای متفاوتی از اطلاعات بصری را بررسی کند، بدون اینکه رفتار فرد دستخوش تغییر شود.
این یافتهها هنوز به تأیید علمی مستقل نرسیده و در پایگاه پیشانتشار پژوهشهای علمی بایوآرکایو (bioRxiv) منتشر شدهاند.



