فلاحت‌پیشه: در صورت عدم موفقیت دیپلماسی، جنگ پیش از پایان سال جاری آغاز خواهد شد
به تنهایی اعضای پیمان مکه بدون ایالات متحده قادر به جلوگیری از پایان جنگ نخواهند بود؛
فلاحت‌پیشه اظهار داشت: اگر کشورهای همجوار از راهکار‌های دیپلماتیک پشتیبانی نمایند، به طور طبیعی موضع بی‌ثبات آمریکایی‌ها به سوی جنگ تمام عیار علیه ایران سوق نخواهد یافت. در چنین حالتی، امکان جدی برای دیپلماسی فراهم می‌شود و احتمال وقوع جنگ کاهش می‌یابد.
در روز گذشته، نمایندگان کشورهای عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران سفر کرده و با مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران دیدار کردند. اگرچه برخی اخبار غیررسمی اذعان می‌کردند که امکان پیوستن ایران به پیمان مکه وجود دارد، اما کارشناسانی نیز بر این باورند که هدف اصلی از این سفر میانجی‌گری میان ایران و ایالات متحده و جلوگیری از آغاز دوباره جنگ است.
در همین راستا، حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم در مصاحبه‌ای با خبرگزاری خبرآنلاین درباره این سفر عدالت‌بیان کرد: «تناقض اصلی بحث ایران در پیمان مکه، نسبت به موضوع یمن، در اولویت کمتری قرار دارد و تا زمانی که مسئله یمن حل نشود، موضوع ایران در دستور کار قرار نخواهد گرفت. بنابراین، موضوع یمن و جنگ ایران باید به عنوان یک دستور کار مشترک مطرح شود و ایالات متحده نیز باید به این نشست چهارجانبه بپیوندد.»
وی در مورد پیش‌بینی‌ها درباره از سرگیری جنگ یادآور شد: «هر زمانی که جنگ آغاز شود، اگر دیپلماسی نتواند پاسخگو باشد، احتمالاً پیش از پایان سال میلادی آتی واقع خواهد شد. با توجه به ذخیره‌های نظامی در منطقه و آرایش نظامی و مانورهایی که طرفین اجرا کرده‌اند، این جنگ به شدت گسترده خواهد بود و ممکن است مرحله اولیه آن تنها چند هفته به طول بینجامد، اما در نهایت به یک جنگ پایدار و فرسایشی تبدیل خواهد شد.»
در ادامه، مشروح گفت‌وگوی حشمت‌الله فلاحت‌پیشه را مطالعه می‌کنید؛
*************************
* تحلیل‌هایی بیان می‌شود مبنی بر این که ایالات متحده و اسرائیل در نظر دارند قبل از برگزاری انتخابات به ایران حمله کنند. بنیامین نتانیاهو و رئیس ستاد ارتش اسرائیل با این نظر مخالفت کرده‌اند و دونالد ترامپ نیز ادعا کرده که ممکن است حمله قبل از انتخابات صورت گیرد. ارزیابی شما از این شرایط چیست؟ آیا جنگی رخ خواهد داد؟
در شرایط کنونی، سه رویکرد متفاوت در مورد ایران وجود دارد. از یک سو، ایالات متحده، که در موضوع جنگ و توافق دچار تردید است. از سوی دیگر، اسرائیل با سیاست‌هایی که علیه ایران اتخاذ می‌کند، به ادامه جنگ می‌اندیشد. کشورهای منطقه نیز به عنوان توازن‌بخش در این معادله عمل می‌کنند.
به بیان دیگر، اگر کشورهای منطقه از دیپلماسی حمایت کنند، نیروی مردد آمریکایی‌ها به سمت جنگ کامل علیه ایران نخواهد رفت. به این ترتیب، امکان دیپلماسی را باید جدی گرفت و احتمال جنگ به حداقل می‌رسد.
متأسفانه تا کنون، اوضاع به گونه‌ای پیش رفته که بسیاری از کشورهای منطقه از مسیر دیپلماتیک ناامید شده‌اند. به نظر می‌رسد نشست گروه مکه با ایران یکی از آخرین شانس‌ها برای ترویج دیپلماسی باشد و می‌تواند موانعی را در برابر جنگ ایجاد کند. در غیر این صورت، نوع همکاری‌ها و رفت و آمدها به سمت تنش و جنگ پیش خواهد رفت.
اکنون، بزرگ‌ترین ذخیره تجهیزات نظامی در اسرائیل موجود است و خطوط تولید تسلیحات در آمریکا نیز تحت فشار مشغول فعالیت‌اند. به همین دلیل، ترامپ که احتمال جنگ را جدی گرفته، در مذاکرات با ایران با حداقل پیشنهادها مواجه می‌شود و در عوض، انتظارات بالایی برای دستیابی به توافق خواهد داشت. این موضوع باعث به بن‌بست رسیدن دیپلماسی شده است.
تا زمانی که درگیری‌ها میان عربستان و حوثی‌ها در یمن ادامه دارد، پیمان مکه نمی‌تواند از بحران یمن فراتر برود.
* آیا نشست پیمان مکه می‌تواند بستر مناسبی برای دستیابی به یک توافق اولیه میان ایران و آمریکا ایجاد کرده و آیا امکان دارد که ایران به این پیمان ملحق شود؟
هدف اصلی از تشکیل پیمان مکه، مقابله با تهدیدات امنیتی عربستان ناشی از یمن و همچنین تهدیدات مرتبطی است که آبراه‌های خلیج فارس را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این راستا، ابعاد عملیاتی بحران یمن و محتویات سیاسی و امنیتی عربستان مورد توجه قرار دارد و فارغ از هر چیز، باید جنگ یمن به آتش‌بس بینجامد. در غیر این صورت، بحث جنگ ایران و آمریکا در اولویت قرار نخواهد گرفت.
بر این باورم که تا زمانی که درگیری عربستان و حوثی‌ها در یمن وجود داشته باشد، پیمان مکه نمی‌تواند از محدوده بحران یمن فراتر رود. هر یک از اعضای پیمان مسئولیت خاصی بر عهده دارند. عربستان بر کشورهای همسایه جنوبی ایران تأثیرگذار است، ترکیه نوعی هماهنگی میان شرط‌های امنیتی و نظامی منطقه و ناتو را رقم می‌زند و پاکستان به عنوان یک توازن‌بخش میان آمریکا و چین مطرح می‌شود.
با این حال، واقعیت این است که موضوع ایران در مقایسه با مسأله یمن، در اولویت کمتری قرار دارد و تا زمانی که مشکل یمن حل نشده، موضوع ایران در دستور کار نخواهد بود. لذا، ضروری است مسأله یمن و جنگ ایران به عنوان یک موضوع مشترک بررسی شود و آمریکا نیز باید در این نشست شرکت کند. چنانچه ایران و دیگر اعضای پیمان بخواهند به نتیجه مثبتی دست یابند، باید ایالات متحده را به این نشست دعوت کنند و با ورود این کشور، به توافق برای پایان دادن به جنگ دست یابند. بدون حضور آمریکا، اعضای پیمان مکه نخواهند توانست از خاتمه جنگ جلوگیری کنند.
اگر دیپلماسی به نتیجه نرسد، جنگ به شکلی غافلگیرکننده آغاز خواهد شد
* آقای محسن رضایی اخیراً اظهاراتی داشتند مبنی بر اینکه محاصره اقتصادی در بلندمدت خطرناک خواهد بود و ممکن است خانواده‌ها دچار آسیب شوند. این نظرات در حالی مطرح می‌شود که دولت هم به این موضوع اشاره کرده بود. اخیراً آقای پزشکیان نیز به نقل از رهبر شهید، تأکید کردند که ایشان فرمودند باید از وضعیت نه جنگ و نه صلح رها شویم. پیش‌بینی شما از این اظهارات چیست؟ آیا این به معنای انجام حملات پیش‌دستانه است و چه پیامی برای مسئولان، کارشناسان و فرماندهان نظامی دارد؟
اگر آخرین تلاش‌های دیپلماتیک مانند نشست پیمان مکه با ایران به نتیجه نرسد، هر لحظه ممکن است جنگ پیش‌دستانه‌ای آغاز شود. به هر حال، چنانچه دیپلماسی ناکام بماند، جنگ ناگزیر خواهد بود و تنها زمان وقوع آن نامشخص خواهد بود. در این جنگ، تجهیزاتی که به کار گرفته می‌شود و آرایش ناوگان نظامی اهمیت بسیاری دارد و زمانی که طرفین جنگ را جدی بپندارند، ممکن است به سمت جنگ پیش‌دستانه بروند.
به نظر من، ایران، ایالات متحده و اسرائیل همگی در حال آماده شدن برای جنگ هستند، زیرا معتقدند در صورت ناکامی دیپلماسی، جنگ آینده به نحو غافلگیرکننده‌ای آغاز خواهد شد.
* آیا امکان دارد جنگ به شکلی مداوم و طولانی‌مدت شکل بگیرد؟
اگر دیپلماسی به نتیجه نرسد، جنگ حتماً قبل از پایان سال میلادی آغاز خواهد شد. به گمان من، با توجه به انباشت تجهیزات نظامی در منطقه و نوع آرایش نظامی و مانورهایی که در حال انجام است، این جنگ از وسعت فوق‌العاده‌ای برخوردار خواهد بود و ممکن است مرحله گسترده آن تنها چند هفته به طول بینجامد، اما در نهایت به جنگی پایدار و فرسایشی منجر خواهد شد.
