نفوذ به حریم خصوصی یک رئیس دانشگاه با استفاده از پگاسوس؛ هک آسان آیفون

برای نفوذ به دستگاه آیفون رئیس یکی از معتبرترین دانشگاه‌های صربستان، نیازی به کلیک بر روی لینکی مخرب یا دانلود فایل آلوده احساس نمی‌شد. کارشناسان امنیت سایبری مدعی هستند که گوشی او به وسیله‌ی جاسوس‌افزار پیشرفته‌ای به نام پگاسوس هک شده است؛ ابزاری که پیش‌تر در حملات علیه خبرنگاران، فعالان اجتماعی و مخالفان سیاسی نیز مشاهده گردیده است.

بر اساس گزارشی از آزمایشگاه تحقیقاتی سیتیزن‌لب (Citizen Lab) که به مشترک با بنیاد SHARE منتشر شده، آیفون ولادان جوکیچ، رئیس دانشگاه بلگراد، در سال ۲۰۲۶ به جاسوس‌افزار پگاسوس متعلق به شرکت اسرائیلی NSO Group آلوده شده است. پژوهشگران پس از تحلیل شواهد فنی موجود در گوشی به‌طور یقین این آلودگی را مورد تأیید قرار دادند.

آنچه که این حمله را به طرز نگران‌کننده‌ای متمایز می‌سازد، به‌کارگیری روش «بدون کلیک» (Zero-Click) است. در حملات معمول فیشینگ، قربانی مکلف به کلیک بر روی یک لینک آلوده یا باز کردن یک فایل مخرب است؛ در عوض، در این روش، مهاجم به فراخور آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری موجود، اقدام به نفوذ به سیستم می‌کند بدون اینکه احتیاج به هیچ‌گونه عملی از طرف کاربر باشد.

پگاسوس پس از آن که گوشی را آلوده ساخت، قادر به دسترسی به اطلاعات خصوصی و ارتباطات کاربر خواهد بود و به‌نوعی دستگاه شخصی او را به ابزاری برای نظارت بی‌صدا تبدیل می‌کند.

جوکیچ یکی از حامیان جنبش دانشجویی صربستان است؛ جنبشی که در پی اعتراض‌های ضد فساد سال ۲۰۲۴ شکل گرفت. او پیش از این از همکاری با اقدامات دولت در برابر معترضان دانشجویی خودداری ورزیده بود. مقامات صربستان در اسفند ماه گذشته به دفتر او حمله‌ور شدند و بنابر گزارش‌های منتشر شده، تعدادی از کامپیوترها و سرورها را مصادره کردند.

همچنین، سیتیزن‌لب خبر از احتمال هدف قرار گرفتن راده باییچ، یکی از مقام‌های رده‌بالای دادستانی مبارزه با جرایم سازمان‌یافته‌ی صربستان، داده است.

باییچ پیش از این در پرونده‌ای مربوط به تحقیق درباره‌ی فساد احتمالی مرتبط با پروژه‌ی ساخت برج ترامپ در بلگراد مشغول به فعالیت بود. او در مرداد ماه سال جاری هشدار امنیتی اپل در مورد احتمال وقوع حمله‌ای با استفاده از جاسوس‌افزارهای تجاری را دریافت کرد و پس از دو هفته نیز پیام یادآوری دریافت نمود.

با این حال، بر خلاف پرونده‌ی رئیس دانشگاه، هنوز آلودگی گوشی باییچ به تأیید نرسیده و بررسی‌های فنی در این زمینه همچنان ادامه دارد. همچنین عامل پشت این حملات هنوز شناسایی نشده است.

به دنبال شناسایی این دو مورد، تعداد فعالان اجتماعی و چهره‌های مرتبط با جنبش‌های اعتراضی صربستان که تحت حملات جاسوس‌افزارهای پیشرفته قرار گرفته‌اند یا آلودگی دستگاهشان تأیید شده، به حداقل ۱۶ نفر افزایش یافته است.

پژوهشگران به افرادی که با این‌گونه تهدیدها مواجه هستند توصیه می‌کنند که حالت امنیتی Lockdown Mode آیفون را فعال نمایند، سیستم‌عامل دستگاهشان را به‌روز کنند و در صورت دریافت هشدار اپل، از کارشناسان امنیت دیجیتالی کمک بگیرند.