حداقل دستمزد کارگران معادل هزینه خرید ۱.۵ کیلو مرغ است؛ سبد هزینه‌های معیشتی به ۱۰۰ میلیون تومان رسید
اقتصاد۲۴- «آیا شما هم متوجه افزایش مجدد قیمت مرغ شده‌اید؟» این عبارت بخشی از گفت‌وگوهای عمومی مردم در این روزها در خیابان‌ها و کوچه‌ها است. اکثریت مردم، که به خاطر تسلط چندین‌ساله سیاست‌های آزادسازی و شوک‌درمانی، به جمعیت بزرگی از تهیدستان شهری پیوسته‌اند، از دوباره گران شدن «تنها منبع پروتئینی» که هنوز در سفره‌هایشان باقی مانده، به تنگ آمده‌اند. افزایش حداقل ۲۵ درصدی قیمت مرغ به معضلی پر درد سر برای «مردمی» تبدیل شده که مدت‌هاست رنگ اقلامی مانند گوشت قرمز یا ماهی را در سفره‌های خود ندیده‌اند.
تحول گرانی مرغ -که در روزهای اوایل آبان‌ماه، قیمت هر کیلو آن در بازار رسمی به حداقل ۳۵۰ هزار تومان افزایش یافته- به موضوعی عمیق اجتماعی و قابل توجه تبدیل شده است. دلیل آن این است که پس از افزایش بی‌رویه قیمت گوشت قرمز و بعد از آن، ماهی و میگو، گوشت مرغ تنها کالای جانشینی بوده که هنوز فرودستان توان خرید آن را دارند. پیشتر، سبد خرید ماهانه مزدبگیران (کارکنان رسمی که حقوق ثابت و قانونی دریافت می‌کنند) همچون معلمان، پرستاران و کارگران بیمه‌شده، شامل چند عدد مرغ بود که نقاط خالی سفره‌ها را پر می‌کرد؛ امروزه یک مرغ با وزن دو کیلو یا ۲.۵ کیلو، بین ۸۰۰ تا یک میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. به عبارتی، برای خرید چهار عدد مرغ، باید ۴ میلیون تومان پرداخت شود، رقمی معادل یک‌پنجم یا یک‌ششم از دستمزد ماهانه یک خانواده با سرپرست حقوق‌بگیر.
افزایش ۷۰ هزار تومانی قیمت مرغ در یک هفته
این هفته، قیمت مرغ که پیشتر در بازار ۲۸۰ هزار تومان بود، به کیلویی ۳۵۰ هزار تومان افزایش یافته است، به این معنا که در عرض یک هفته، ۷۰ هزار تومان به بهای هر کیلو افزوده شده است. اتحادیه‌های مرغداران می‌گویند که افزایش ۵ برابری قیمت نهاده‌ها پس از حذف ارز ترجیحی، دلیل اصلی این گرانی بوده است. اما وزیر جهاد کشاورزی، عامل گرانی مرغ را افزایش قیمت جهانی نهاده‌های دامی عنوان کرده است!
نوری قزلجه مدعی شده که قیمت جهانی نهاده‌ها بالا رفته، اما به میزان آن اشاره‌ای نکرده است. اگر فرض کنیم قیمت جهانی ذرت مثلاً ۵ درصد افزایش یافته، این نمی‌تواند به توضیح ۲۵ درصد افزایش قیمت مرغ کمک کند. آقای وزیر از کنار اعداد و واقعیات گذشته و پاسخی به مردم نداده است که تا چه زمانی باید هزینه سیاست‌های نادرست اقتصادی را بپردازند!
بدون شک، «علت گرانی مرغ» حذف ارز ترجیحی و سودجویی دلالان است؛ سیاست‌های نادرست ارزی یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت اقلام ضروری زندگی از جمله مواد غذایی و داروها است. متاسفانه برای واردات خودروهای لوکس و گرانقیمت که قیمت آنها گاهی به یک همت می‌رسد، ارز اختصاص داده شده، در حالی که دلار دولتی برای واردات دارو و کالاهای اساسی حذف شده است. قیمت این کالاها به بازار خشن ارز آزاد واگذار شده است.
بر اساس اطلاعاتی که به تازگی منتشر شده، تنها یک نفر از بدهکاران ارزی، حدود ۴ میلیارد دلار به وزارت نفت بدهکار است. این رقم معادل تقریباً یک ماه درآمد نفتی ایران است. در چنین شرایطی، برای واردات دان مرغ، دلار دولتی وجود ندارد و ارز ترجیحی اختصاص نمی‌یابد! در نتیجه، تنها عنصر باقیمانده و محترم سفره‌های مردم، یعنی گوشت مرغ، در حال ناپدید شدن و دورتر شدن از سفره‌های کوچک توده‌های مردم است.
کالابرگ تنها وعده بود!
یک سال و چند ماه پیش، قبل از آغاز آخرین دور آزادسازی، دولت اعلام کرد منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی را در قالب کالابرگ و یارانه به مصرف‌کننده نهایی، یعنی همین جمعیت انبوه تهیدستان شهری، خواهد داد که اکنون قادر به خرید یک یا دو عدد مرغ نیستند.
بیشتر بخوانید: بازنگری دستمزد کارگران در نیمه دوم سال به حقوق مهر ماه می‌رسد؟/ سبد معیشت از بهمن ۱۴۰۴ دو برابر شد
با اتکا به وعده‌ی بدون پشتوانه‌ی کالابرگ، قیمت کالاهای ضروری زندگی مردم به طرز نجومی بالا رفت؛ اما کالابرگ هرگز به ارزش واقعی به دست مصرف‌کننده‌ای که معیشتش به زیر خط فقر رسیده نرسید. امروز کالابرگ برای هر عضو خانواده‌ای که باید یک‌پنجم حقوقش را صرف خرید چهار عدد مرغ کند، ۴ میلیون تومان است. به عبارت دیگر، کالابرگ یک خانواده ۴ نفره‌ی مزدبگیر، فقط معادل هزینه ۴ عدد مرغ است! با وجود گرانی‌های متوالی، مبلغ کالابرگ تنها ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته که این افزایش (پول یک کیلو و ۲۲۰ گرم مرغ) فقط شامل مددجویان کمیته امداد و بهزیستی شده و طبقه کارگر و مزدبگیر از آن بی‌بهره مانده‌اند.
اکنون کار به جایی رسیده که حداقل دستمزد روزانه که معادل ۵۵۴ هزار تومان است، فقط توان خرید ۱.۵ کیلو مرغ را دارد. با کل دستمزد یک روز کارگر، فقط یک مرغ کوچک ۱.۵ کیلویی قابل خریداری است.
افزایش حداقل ۱۲ درصدی قیمت سبد خوراکی‌ها فقط در یک ماه
رشد قیمت کالاهای اساسی مانند مرغ، نرخ سبد معیشت خانوارهای کارگری را به حد بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. «فرامرز توفیقی» فعال کارگری که محاسبات مستقل سبد معیشت خانوارهای کارگری را انجام می‌دهد، در این زمینه می‌گوید: در این هفته، قیمت رسمی مرغ در میادین تره‌بار ۷۰ هزار تومان افزایش یافته، اما در مغازه‌های کوچک، افزایش قیمت بیشتر از اینها مشاهده می‌شود. مدتی‌ست که «مرغ» و تخم‌مرغ تنها منابع پروتئینی در دسترس برای طبقه کارگر بوده‌اند، حالا مرغ نیز حذف شده است. قیمت هر کیلو مرغ که ۴۰ درصد آن ضایعات است، به حداقل ۳۵۰ هزار تومان رسیده است.
وی ادامه داد: «بازار» بدون نظارت رها شده است و قیمت‌ها به صورت خودبخودی افزایش می‌یابند. در گذشته اگر به ما می‌گفتند سیب‌زمینی کیلویی ۱۱۰ هزار تومان می‌شود، هرگز باور نمی‌کردیم یا پیاز کیلویی ۱۲۰ هزار تومان یا هویج بیش از ۱۸۰ هزار تومان، به نظر شوخی و طنز سیاه می‌رسید؛ اما اکنون همه این موارد واقعی است.
به گفته وی، قیمت سبد معیشت به طور روزانه افزایش می‌یابد و محاسبات ماهانه دیگر معنایی ندارد.
توفیقی ادامه داد: قبل از مهرماه، نرخ سبد معیشت ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده است؛ هنوز داده‌های رسمی تورم مهرماه منتشر نشده، اما با قاطعیت می‌گویم تا پایان مهرماه، نرخ سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری به خوشبینانه‌ترین حالت به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. در همین یک ماه، سبد خوراکی‌ها حداقل ۱۲ درصد افزایش قیمت داشته است. با وجود تمامی این مسائل، به نظر نمی‌رسد عزم جدی‌ای برای ترمیم عادلانه دستمزد نیز وجود داشته باشد.
ادامه بی‌وقفه‌ی سیاست‌های نادرست، کار را به جایی رسانده که کارگر با حقوق یک روز کامل کار سخت، تنها قادر خواهد بود یک مرغ کوچک بخرد. مشخص نیست مابقی هزینه‌های سفره از جمله برنج، نان، سیب‌زمینی و پیاز، چگونه و از کجا باید تأمین شود.
یک نفر به اندازه یک ماه درآمد نفتی کشور به «دولت» یعنی به خزانه بیت‌المال، بدهکار است و در این میان، کارگری که یک ماه سخت کار می‌کند، با حقوق ۲۰ یا ۳۰ میلیونی، برای خرید چهار عدد مرغ دچار مشکل می‌شود و همواره احساس شرمندگی نسبت به خانواده‌اش دارد…
منبع: ایلنا
