تحول در اصول ارزیابی عملکرد مالیاتی کسب‌وکارها/ درج چک‌های صیادی در محاسبات مالیاتی اصناف
در سال‌های اخیر، داده‌های مرتبط با تراکنش‌های بانکی، به‌ویژه واریزهایی که به حساب‌های تجاری صورت می‌گیرد و همچنین تراکنش‌هایی که از طریق کارت‌های خواننده انجام می‌شود، به‌عنوان یکی از محورهای کلیدی در ارزیابی عملکرد مالی صاحبان کسب‌وکارها به شمار می‌رفت. با این حال، بخشی از اقدامات اقتصادی از طریق چک انجام می‌شود و این موضوع می‌توانست نمایی نادرست از میزان فعالیت مالی برخی مودیان ارائه دهد.
اکنون با لحاظ کردن اطلاعات مربوط به چک‌های صیادی وصول‌شده در محاسبات مالیات عملکرد، سازمان امور مالیاتی قادر خواهد بود که اطلاعات گردش مالی مودیان را با داده‌های مالی دیگری که در اختیار دارد، بهتر تطبیق دهد. این اصلاح از منظر سیاست‌گذاری مالیاتی، اقدامی به‌سوی شفاف‌سازی جریان‌های مالی و کاهش وابستگی به یک نوع وسیله پرداخت مشخص در ارزیابی فعالیت‌های اقتصادی محسوب می‌شود.
تحول در پایه‌گذاری عملکرد مالیاتی اصناف
اهمیت این تحول زمانی بیشتر مشخص می‌شود که به تفاوت‌های موجود در ابزارهای پرداخت توجه شود. تمامی مبادلات اقتصادی از طریق کارت‌خوان انجام نمی‌گیرد و چک نیز یکی از روش‌های رایج در معاملات تجاری است. بنابراین، محدود نگه‌داشتن ارزیابی گردش مالی به تراکنش‌هایی که از طریق کارت‌خوان انجام می‌شود و واریزهای بانکی، بدون ملاحظه سایر ابزارهای پرداخت، ممکن است در برخی موارد منجر به ناهماهنگی میان اطلاعات موجود در سامانه‌های مالیاتی و حجم واقعی مبادلات اقتصادی شود.
وارد شدن اطلاعات چک‌های صیادی وصول‌شده به محاسبات مالیاتی می‌تواند به برطرف کردن بخشی از این نقیصه اطلاعاتی کمک نماید. با این حال، لازم است توجه داشته باشیم که مبلغ چک وصول‌شده الزاماً نشان‌دهنده درآمد یا سود مودی نیست؛ زیرا چک می‌تواند به‌عنوان تسویه بدهی، خرید مواد اولیه، بازپرداخت تعهدات یا سایر معاملات مالی صادر شده باشد. بنابراین، چگونگی تفکیک درآمد واقعی از جابه‌جایی‌های مالی و جلوگیری از محاسبه مجدد مبالغ، در نتایج نهایی این تغییر اهمیت بالایی دارد.
تأثیر تحول جدید بر مالیات مقطوع مودیان
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم، ساختاری برای تعیین مالیات مقطوع گروهی از صاحبان مشاغل واجد شرایط ایجاد می‌کند. در این راستا، اطلاعات موجود در اختیار سازمان امور مالیاتی در ارزیابی عملکرد مودی اهمیت دارد و تغییر در داده‌های مورد استفاده می‌تواند بر نتایج محاسبات اثر بگذارد.
به همین دلیل، اضافه شدن اطلاعات چک‌های صیادی وصول‌شده ممکن است برای برخی از صاحبان مشاغل که درصد قابل‌توجهی از معاملات خود را از طریق چک انجام می‌دهند، اهمیت خاصی پیدا کند. البته صرفاً ورود اطلاعات چک به محاسبات به معنای افزایش مالیات برای تمامی مودیان نخواهد بود و میزان تأثیر آن به چگونگی محاسبه، ویژگی‌های تراکنش‌ها و دیگر اطلاعات مالی مرتبط با هر مودی بستگی دارد.
از منظر عدالت مالیاتی نیز این تغییر می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر فعالیت‌های اقتصادی مودیان و کاهش تفاوت‌های بین شیوه‌های پرداخت در محاسبه مالیات کمک نماید؛ به شرطی که اطلاعات چک‌ها با سایر داده‌ها مقایسه و مبالغی که جنبه درآمدی ندارند، به‌عنوان درآمد مشمول مالیات شناخته نشوند.
زمان‌بندی تکمیل فرم‌های تبصره ۱۰۰
فرم‌های تبصره ۱۰۰ که به عملکرد مالی سال ۱۴۰۴ ارتباط دارند، باید تا تاریخ ۱۵ آبان تکمیل شوند. مودیانی که مشمول این سازوکار هستند لازم است هنگام بررسی اطلاعات و مالیات تعیین‌شده، تغییرات ایجادشده در داده‌های مورد استفاده را مدنظر قرار دهند.
در نهایت، میزان تأثیر این تغییر بستگی به جزئیات اجرایی سازمان امور مالیاتی، نحوه محاسبه اطلاعات چک‌های وصول‌شده و توانایی در بررسی و اصلاح ناهماهنگی‌های ممکن خواهد داشت.
۲۲۳۲۲۵
