آیا در تاریخ زمین کوهی با ارتفاعی بیشتر از اورست وجود داشته است؟
اگرچه گوندوانا سرانجام فروپاشیده است، اما نشانه‌هایی از رشته‌کوه‌های باستانی آن کماکان در مناطقی نظیر جنوب هند، سریلانکا، تانزانیا و کنیا قابل مشاهده است. کالینز اشاره می‌کند: «آنگاه که در این نواحی قدم بزنید، می‌توانید سنگ‌هایی را بیابید که در روزگاری نه چندان دور در زیر این کمربند کوهستانی قرار داشتند.»
تحلیل این سنگ‌ها حکایت از این دارد که لایه‌ی زیرین این رشته‌کوه حتی از لایه‌ی زیرین هیمالیا نیز عمیق‌تر بوده است. کالینز بیان می‌کند که ابعاد این ساختار حداقل می‌تواند با هیمالیا مقایسه شود و ممکن است حتی از آن نیز بزرگ‌تر باشد.
عمیق بودن لایه‌ی زیرین به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده‌ی ارتفاع دقیق قله باشد
بخش‌هایی از لایه‌های باقیمانده در این مناطق، با وجود حدود نیم‌میلیارد سال فرسایشی که به آن‌ها وارد شده، تا عمق ۳۰ کیلومتری ادامه دارند. کالینز توضیح می‌دهد که این سنگ‌ها ممکن است زمانی در میانه‌ی ساختاری از لایه با عمق ۶۰ کیلومتر وجود داشته‌اند. چنین عمق نشان می‌دهد که کوه‌هایی که بر روی این ساختار قرا گرفته بودند، احتمالاً به ارتفاع اورست می‌رسیدند.
به‌هرحال، عمق لایه‌ی زیرین به‌تنهایی نمی‌تواند به‌عنوان تنها عامل تعیین کننده‌ی ارتفاع دقیق قله در نظر گرفته شود؛ اما می‌تواند اطلاع‌رسانی از ابعاد یک رشته‌کوه باشد که شکل اولیه‌اش دیگر به‌راحتی قابل مشاهده نیست.
در هیمالیا، مرتفع‌ترین قله‌ها در امتداد حاشیه‌ی فلات تبت قرار دارند که این فلات با ارتفاع میانگین حدود ۶ کیلومتر از سطح دریا، بلندترین فلات زمین به‌شمار می‌آید. کالینز در ادامه می‌افزاید که ممکن است رشته‌کوه ترانس‌گوندوانان نیز دارای فلات مشابه مرتفعی باشد که جایی نزدیک به جنوب ماداگاسکار واقع شده است. در این صورت، حاشیه‌ی آن احتمالاً از شرق ماداگاسکار تا جنوب هند و شرق جنوبگان کشیده می‌شده است.
دو نامزد دیگر برای لقب بلندترین کوه تاریخ زمین
رشته‌کوه ترانس‌گوندوانان تنها ساختار باستانی نیست که دانشمندان در جستجوی تعیین بلندترین قله‌ی تاریخ زمین به آن توجه می‌کنند. یکی دیگر از گزینه‌ها، رشته‌کوهی است که طی فرآیند «کوه‌زایی گرانویل» شکل گرفته است؛ فراگردی که به پیدایش ابرقاره رودینیا در حدود ۱٫۳ میلیارد سال پیش مرتبط می‌باشد.
امروزه بقایای این ساختار را می‌توان در نواحی جنوب شرقی انتاریو در کانادا و شمال غربی ورمونت در ایالات متحده مشاهده نمود. با این حال، اطلاعات موجود درباره‌ی این رشته‌کوه منقرض‌شده نسبت به گزینه‌های دیگر بسیار محدودتر است. کالینز می‌گوید که برخی پژوهشگران بر این باورند که ارتفاع این رشته‌کوه به اندازه‌ی هیمالیا یا ترانس‌گوندوانان نبوده است.
تحقیقات همچنین به دورانی بسیار دورتر، یعنی حدود ۲ میلیارد سال پیش، نیز اشاره دارند؛ زمانی که ابرقاره نونا (که به عنوان کلمبیا نیز شناخته می‌شود) شکل گرفت و نشانه‌هایی از وجود کوه‌های عظیم را بر جای گذاشت. ژو در یک مطالعه، برای شناسایی باقیمانده بلورهای زیرکن در لایه‌ی زیرین این رشته‌کوه ناپدیدشده، شواهدی از وجود چنین ساختاری را کشف کرد.
با این حال، هر چه به دوران‌های گذشته‌تر می‌رویم، بازسازی ابعاد کوه‌ها نیز دشوارتر می‌شود. به گفته‌ی کالینز، زمین در دوران‌های اولیه خود به طرز قابل توجهی گرم‌تر بود و لایه‌های گرم‌تر تنها توانایی کمتری برای تحمل وزن داشتند. بنابراین، کوه‌های آن زمان احتمالاً قادر به دستیابی به ارتفاعات مشابه با کوه‌های امروزین نبوده‌اند. صفحات قاره‌ای پایدار و سنگ‌های مرتبط با آن‌ها تا حدود ۴ میلیارد سال پیش هنوز شکل نگرفته بودند و پیدایش قاره‌های بزرگ نیز صدها میلیون سال دیگر زمان نیاز داشت.
در حال حاضر، ژو رشته‌کوه‌های نونا، ترانس‌گوندوانان و هیمالیا را از معتبرترین نامزدان برای کسب عنوان بلندترین رشته‌کوه‌های تاریخ زمین می‌داند. اما، شناسایی دقیق بلندترین قله‌ای که تاکنون بر روی زمین وجود داشته، احتمالاً با ابزارهای علمی فعلی امکان‌پذیر نخواهد بود. همان‌طور که ژو توضیح می‌دهد، در نهایت این پرسش همچنان بی‌پاسخ باقی خواهد ماند.
