آژیر «جنگهای فضایی» به گوش رسید

احتمال وقوع تنشهای نظامی در مدار زمین در پنج سال آینده
با افزایش فعالیتهای نظامی در فضای مدار زمین و توسعه فناوریهای مقابله با ماهوارهها، کارشناسان به این نکته تأکید میکنند که امکان بروز درگیری نظامی در فضا طی پنج سال آینده وجود دارد.
روزنامه «تلگراف» در گزارشی تحلیلی اشاره کرد: شرکت «آستروسکیل» که ابتدا به منظور پاکسازی زبالههای فضایی در مدار زمین تأسیس گردید، اکنون در پروژههای نظامی محرمانه مشارکت دارد. فناوریهای این شرکت ممکن است به منظور شناسایی فضاپیماهای متخاصم یا غلبه بر تهدیدات مربوطه مورد استفاده قرار گیرد.
شرکت «اوربیت فب» که در زمینه سوخترسانی به فضاپیماها فعالیت دارد، با همکاری وزارت دفاع بریتانیا به توسعه قابلیتهای دفاعی و تهاجمی در حوزه فضایی پرداخته است.
تأکید بیسابقه بر استقرار سلاح در فضا
ماه گذشته، نیروهای فضایی ایالات متحده برای نخستین بار از استقرار یک نوع سلاح در فضا خبر دادند. در این شرایط، ماهوارههای چینی اقدام به انجام مانورهای نزدیک و تعقیب یکدیگر کردهاند و نگرانیها در مورد احتمال داشتن یک فضاپیمای مسلح به سلاح هستهای به وسیله روسیه روز به روز افزایش یافته است.
دکتر جولیا بالم، از مؤسسه فریمن برای هوا و فضای دانشگاه کینگز کالج لندن، در نشستی که به میزبانی شرکت آستروسکیل در لندن برگزار شد، اظهار داشت: «کشورهای همپیمان به طور مداوم تحت تهدید رقبای خود در فضا قرار دارند.»
او افزود: «با توجه به افزایش سریع تعداد ماهوارههای موجود در مدار و توسعه قابلیتهای فضایی، به نظر میرسد در پنج سال آینده شاهد یک درگیری خواهیم بود.»
بالم ادامه داد: «اگر یک رقیب باور داشته باشد که میتواند ماهوارهها را مختل کند و عملیات نظامی ما و زیرساختهای حیاتی ملی را بیاثر سازد، باید بپذیریم که فضا به ابزاری برای این گونه اقدامات تبدیل شده است. بنابراین، نیاز به تجدید سازماندهی و تعریف مجدد فضا به عنوان میدان نبرد داریم.»
عواقب وخیم برای زندگی معاصر
به نوشته تلگراف، حیات امروز به شدت به ماهوارهها وابسته است. از این رو، تخریب شبکههای ارتباطی یا سیستمهای موقعیتیابی جهانی (GPS) میتواند عواقب فوری و مخرب برای جهان غرب داشته باشد؛ از قطع ارتباطات به طور گسترده گرفته تا فروپاشی اقتصادی.
در چنین وضعیتی، سامانههای ناوبری هوایی از کار خواهند افتاد و خدمات بنیادی مانند اینترنت، پخش تلویزیونی و پیشبینی وضعیت آبوهوا دچار اختلال خواهند شد. برآوردها نشان میدهد که در صورت بروز چنین سناریویی، سطح زندگی مدرن ممکن است به وضعیت امکانات قرن نوزدهم بازگردد.
در سال ۲۰۲۲، روسیه ماهوارهای به نام «کاسموس ۲۵۵۳» به فضا پرتاب کرد؛ ماهوارهای که به باور نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده، ممکن است دارای اجزای مرتبط با تسلیحات هستهای باشد.
انفجار یک سلاح هستهای در فضا قادر است مقادیر زیادی از تشعشعات و ذرات پرانرژی آزاد کند که میتواند به طور جدی به ماهوارههای مستقر در مدار زمین آسیب بزند یا آنها را کاملاً نابود کند. به علاوه، چنین انفجارهایی میتواند مدارهای فضایی را برای استفادههای آتی نامناسب سازد.
در سال ۲۰۲۵، روسیه تعداد بیشتری ماهواره به فضا فرستاد که بهطور هماهنگ در حال مانور بودند. این ماهوارهها در حال رصد فضاییهای اروپایی مشاهده شدند که خدمات و دادههای ارتباطی مهمی را برای زمین تأمین میکنند.
مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی در واکنش به این رویدادها تصریح کرد: «به نظر میرسد روسیه در حال بررسی گزینه نابودی گسترده ماهوارههای اروپایی در مدار زمین است.»
افزایش تهدیدات در مدار زمین
در سپتامبر، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا از تشکیل اولین اسکادران فضایی ویژهای که وظیفه دفاع از ماهوارههای این کشور را دارد خبر داد.
وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، نیز هشدار داد که تهدیدات فضایی به لحاظ سرعت، شدت و پیچیدگی در حال افزایش هستند و اغلب نتیجهای از منازعات ژئوپلیتیکی بر روی زمین به شمار میروند.
جیکوب گیر، مدیر اجرایی شرکت اوربیت فب، در مورد این موضوع گفت: «جهان دچار تغییرات عظیمی شده و نزدیکی به اجرام فضایی در مدار میتواند هم قابلیتهای دفاعی و هم قابلیتهای تهاجمی در فضا را برای شما فراهم آورد.»
این تحولات در حالی صورت میگیرد که آژانس فضایی اروپا نیز در حال توسعه رویکرد دوگانهاش در پروژههای خود است، به گونهای که همزمان از آنها در مصارف غیرنظامی و نظامی استفاده شده و مؤلفههای امنیتی و دفاعی در آنها گنجانده شود.
همزمان، کشورها در حال پیشرفت در توسعه نسلهای پیچیدهتری از تسلیحات فضایی هستند؛ از جمله سلاحهای پالس الکترومغناطیسی، لیزرها، تجهیزات کورکننده نوری برای مختل کردن حسگرها، بازوهای مکانیکی برای گرفتن و خارج کردن ماهوارهها از مدار، و همچنین موشکهای ضدماهواره که قابلیتهای آنها در حال آزمایش است.



