بروزترین اطلاعات بارش‌ها در ایران: وضعیت هشداردهنده در ۶ استان
آمارهای اخیر مربوط به نظارت بر آب‌های سطحی کشور نشان می‌دهد که با وجود افزایش نسبی حجم آب در سدها نسبت به سال پیش، هنوز بالغ بر نیمی از ظرفیت ذخیره‌سازی کل کشور خالی باقی مانده است.
تا تاریخ ۱۹ مهرماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، کل ورودی آب به مخازن سدهای کشور به میزان ۰.۸۲ میلیارد متر مکعب ثبت شده است. این عدد با توجه به داده‌های رسمی درباره وضعیت سدها، نسبت به دوره مشابه سال آبی قبل ۶۲ درصد افزایش نشان می‌دهد، هرچند که هنوز یک درصد کمتر از میانگین ده سال اخیر است. میزان آب موجود در سدها نیز به ۲۳ میلیارد و ۳۱۰ میلیون متر مکعب رسیده که در مقایسه با سال گذشته ۳۰ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۴ درصد افزایش یافته است.
با این وجود، ۵۵ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور هنوز خالی است و به‌ویژه در مناطق آبخوان تهران و البرز، وضعیت سدهای لار، طالقان، لتیان و ماملو نسبت به میانگین ده ساله نگران‌کننده و منفی ارزیابی می‌شود.
در این راستا، سد امیرکبیر با ۷۲ درصد پرشدگی ۲۱ درصد بیشتر از میانگین ده ساله ذخیره دارد. اما سد لار تنها با ۴ درصد پرشدگی و در واقع ۹۶ درصد ظرفیت خالی، ۴۲ درصد نسبت به متوسط ده سال اخیر کاهش نشان می‌دهد. سد طالقان نیز دچار کاهش ۳۳ درصدی نسبت به میانگین ده ساله است. همچنین سدهای لتیان و ماملو به ترتیب ۳۸ و ۷۴ درصد نسبت به متوسط ده ساله منفی هستند.
پایش بارش‌ها نیز نشان می‌دهد که کل ریزش‌های جوی کشور به ۴.۲ میلی‌متر رسیده است، که بیشتر از دوره مشابه سال گذشته محسوب می‌شود، اما همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین بلندمدت دارد و شش استان از جمله فارس، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویر احمد، بوشهر، یزد و خراسان جنوبی هیچ بارشی نداشته و در شرایط خشکسالی قرار دارند. این الگو فشار بیشتری بر منابع زیرزمینی این استان‌ها در ماه‌های آینده ایجاد خواهد کرد.
موضوع قابل توجه در سال آبی جاری، پیش‌بینی وقوع ال‌نینو است که به گفته موسسه تحقیقات آب می‌تواند منجر به بارش‌ها و همچنین افزایش شدید دما در کشور شود.
تحلیل مدل‌های پیش‌بینی حاکی از آن است که در برخی از مناطق کشور، به‌ویژه در غرب و جنوب‌غرب، احتمال افزایش بارش وجود دارد و برآوردها نشان‌دهنده قابلیت افزایش ۳۰ تا ۷۰ میلی‌متری بارش در برخی نواحی با احتمال حدود ۷۰ درصد در غرب کشور هستند. استان‌های ایلام، خوزستان، کردستان، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، آذربایجان غربی، فارس، لرستان و بوشهر در ردیف مناطق مهم در پیش‌بینی‌های بارشی قرار دارند.
با در نظر گرفتن این‌که کشور پنج سال متوالی با خشکسالی مواجه بوده و فشار بر منابع آب زیرزمینی به مراتب بیشتر شده، برنامه‌ریزی برای تأمین آب شرب، صنعت و کشاورزی در ماه‌های پیش‌رو واجد اهمیت است.
به هر حال، اگرچه حجم آب نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت ۴ درصد بیشتر به نظر می‌رسد و شاید در نگاه اول این وضعیت امیدوارکننده باشد، اما واقعیت این است که ۵۵ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور همچنان خالی است. به عبارت دیگر، بیش از نیمی از ظرفیت ذخیره‌سازی کشور فاقد آب باقی‌مانده و روند خشکسالی هنوز پایان نیافته است.
