ازدواج دختران نوجوان به عنوان راهی برای پرداخت بدهی‌های خانوادگی

خشکسالی، فقر و بار بدهی‌های سنگین در افغانستان سبب شده که بسیاری از خانواده‌ها به نامزدی و ازدواج دختران در سنین کم مجبور شوند؛ دخترانی که گاه هنوز به سن رفتن به مدرسه نرسیده‌اند یا در دوره کودکی، برای تأمین بدهی‌ها یا هزینه‌های ضروری زندگی، به خانواده‌هایی دیگر وعده داده می‌شوند. در ولایت بادغیس، واقع در شمال غرب افغانستان، این وضعیت به دلیل ویرانی محصولات کشاورزی، تلف شدن دام‌ها و سقوط میزان کمک‌های بشردوستانه به شدت تشدید شده است.

ازدواج کودکان برای تسویه بدهی

خاطره، دختری ۱۱ساله در شهر قلعه‌نو، به مردی ۲۰ساله به منظور تسویه بدهی خانواده‌اش نامزد شده است. مادرش می‌گوید که دخترش قبل از نامزدی در وضعیت خوبی بود، اما اکنون نگران اوست، چون زیاد گریه می‌کند و از نامزدش فرار می‌کند. خانواده آنها پس از وقوع خشکسالی و آوارگی، توان تامین هزینه‌های زندگی خود را از دست داده‌اند.

در روستای تیز ناوه، گل‌بوبو دو دختر دو و پنج‌ساله‌اش را به نامزدی درآمده است. با اینکه او از این تصمیم ناخوشنود است، می‌گوید خانواده چاره دیگری ندارند. به بیان او، ممکن است دختران پس از بالغ شدن به خانه همسرانشان بروند و با خطراتی چون خشونت و بارداری زودهنگام مواجه شوند.

خشکسالی و افزایش فقر

در بادغیس، تقریباً ۹۵ درصد جمعیت برای معیشت خود به کشاورزی دیم و دامداری وابسته هستند. خشکسالی‌های پی‌درپی و شدید، که به واسطه تغییرات اقلیمی تشدید شده، منجر به از بین رفتن درآمد بسیاری از خانواده‌ها شده است. در طی ۹ سال گذشته، هزاران نفر برای یافتن کار از روستاهای خود مهاجرت کرده‌اند، اما هنوز هم بسیاری در فقر دست و پنجه نرم می‌کنند.

گلالای ۱۱ساله نیز به مردی در اواخر دهه چهل زندگی‌اش نامزد شده است؛ مردی که خانواده دختر به او بدهکار بوده‌اند. پدر گلالا می‌گوید که برای نجات سایر اعضای خانواده‌اش مجبور شده از یکی از فرزندانش چشم‌پوشی کند. این خانواده حالا تنها با نان، چای و برگ‌های گیاهان وحشی روزگار می‌گذارند.

آوارگی و ازدواج زودهنگام

در اردوگاه شهرک سبز در هرات، کاهش کمک‌های بشردوستانه وضعیت را برای افراد سخت‌تر کرده است. دارالله در ۱۵سالگی با مردی ۳۰ساله ازدواج کرده و اکنون حامله است. او می‌گوید که انتخاب ازدواج در این سن تصمیم درستی نبوده است. دو خواهر ۹ و ۱۱ساله او نیز به نامزدی درآمده‌اند.

فقر مفرط برخی خانواده‌ها آنان را به تصمیمات سختی وادار کرده است؛ پدری برای تأمین معیشت خانواده، کلیه پسر ۱۰ساله‌اش را فروخته و یک خانواده دیگر به دلیل عدم توانایی در پرداخت هزینه‌های رفت‌وآمد به بیمارستان، با دشواری در درمان فرزند بیمارشان مواجه هستند.

پیامدهای ازدواج در سنین پایین

دخترانی که در سنین پایین ازدواج می‌کنند، اغلب در معرض خطرات جسمی و روانی قرار دارند. بارداری زودهنگام در کشوری با نرخ بالای مرگ‌ومیر مادران، تهدیدی جدی برای سلامت این دختران به شمار می‌رود. همچنین، عدم توانایی در انجام کارهای خانه به نحو مورد انتظار از سوی خانواده همسر، می‌تواند آنان را در معرض خشونت قرار دهد.

در بسیاری از مناطق، مبلغ ازدواج به صورت اقساط پرداخت می‌شود و پس از تسویه کامل، خانواده همسر قادر به بردن دختر به خانه خود خواهد بود؛ موضوعی که در موارد زیادی با آغاز بلوغ دختران همزمان است. همچنین، هیچ قانونی برای تعیین سن خروج دختران از خانه پدری وجود ندارد.

کاهش کمک‌ها و آینده نامشخص دختران

مارک کالدر، مدیر بخش حمایت‌گری افغانستان در سازمان ورلد ویژن اینترنشنال، تأکید می‌کند که ازدواج زودهنگام خطرهای جدی برای سلامت دختران دارد و با کاهش کمک‌های خارجی، مراکز درمانی ارائه‌دهنده خدمات به این افراد نیز در حال نابودی هستند.

عایشه ۱۲ساله، با وجود ادامه تحصیل، به مردی ۲۰ساله نامزد شده تا بدهی خانواده‌اش تسویه شود. مادرش سعی دارد پرداخت باقی‌مانده پول را به تعویق اندازد تا دخترش مجبور به ترک خانه نشود. روایت تجربه خانواده‌های افغان نشان می‌دهد که در غیاب حمایت‌های اقتصادی و اجتماعی کافی، دختران به ابزاری برای مقابله با فقر و بدهی تبدیل می‌شوند.