از وام سریع تا کارت ازدواج؛ ۸ ترفند کلاهبرداران آنلاین که ضروری است بشناسید

بر اساس گزارش خبرآنلاین از ایسنا، سرهنگ جواد مختاررضایی در تشریح روش‌های مختلفی که مجرمان سایبری به کار می‌برند، بر لزوم استفاده از درگاه‌های رسمی، رعایت اصول ایمنی و ارتقای دانش سایبری کاربران تأکید کرد و اظهار داشت: کلاهبرداران با بهره‌برداری از نیازهای افراد و مسائل روز جامعه، سعی در کسب اطلاعات شخصی و مالی آن‌ها دارند یا به حساب‌های کاربری‌شان نفوذ می‌کنند.

تبلیغات وام فوری در فضای مجازی؛ ترفند کلاهبرداران برای بدست آوردن پول

او در ادامه به تبلیغات مربوط به وام‌های کم‌بهره و فوری در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها اشاره کرد و گفت: تعدادی از مجرمان سایبری، وعده ارائه تسهیلات با بهره پایین، زمان بازپرداخت طولانی یا در سریع‌ترین زمان ممکن را به افرادی که به وام نیاز دارند، می‌دهند.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا افزود: گردانندگان این صفحات ممکن است به منظور جلب اعتماد کاربران، خود را مرتبط با نهادهای دولتی جا بزنند یا ادعا کنند که از پلیس فتا و دیگر ارگان‌ها مجوز دارند؛ این در حالی است که شهروندان باید بدانند که برای دریافت وام، باید به بانک‌ها و مؤسسات مالی معتبر و طبق قوانین مراجعه کنند.

مختاررضایی ضمن بیان اینکه در برخی پرونده‌ها، افرادی به منظور دریافت وام‌هایی به میزان ۲۰۰ میلیون تومان یا بیشتر، مبالغی تحت عناوینی نظیر کارمزد، هزینه استعلام و احراز هویت پرداخت کرده‌اند، افزود: این افراد در نهایت نه تنها وامی دریافت نکرده‌اند، بلکه ارتباطشان با مجرمان قطع شده است.

وی یکی دیگر از ترفندهای این نوع کلاهبرداری را انتشار ویدیوهای رضایت مشتریان ذکر کرد و توضیح داد: در برخی مواقع، پس از دریافت وجوه درخواستی، از متقاضی خواسته می‌شود که ویدئویی تهیه کند و در آن از دریافت وام رضایت خود را اعلام کند. فرد با تصور اینکه مراحل دریافت تسهیلات نزدیک به اتمام است، اقدام به ارسال ویدیو می‌کند؛ اما پس از آن، ارتباطش با کلاهبرداران از بین می‌رود.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا افزود: این ویدیوها ممکن است در همان صفحات و کانال‌ها برای جلب اعتماد سایر کاربران به اشتراک گذاشته شود؛ بنابراین، دیدن ویدیویی از افرادی که ادعای دریافت وام کرده‌اند، نمی‌تواند دلیلی بر واقعی بودن این تبلیغات باشد.

وی تأکید کرد: اگر صفحه‌ای در دنیای مجازی ادعا کند که با مجوز پلیس فتا به ارائه وام می‌پردازد، شهروندان نباید به این ادعا اعتماد کنند.

کلاهبرداری وام تنها به یک پیام‌رسان محدود نیست

مختاررضایی همچنین تصریح کرد که تبلیغات جعلی وام در انواع مختلف فضای مجازی قابل مشاهده است و به یک پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی خاص محدود نمی‌شود و حتی ممکن است در پلتفرم‌های ثبت آگهی نیز چنین تبلیغاتی دیده شود.

وی با اشاره به این که برخی افراد با معرفی دفاتر یا شرکت‌هایی با آدرس‌های مشخص سعی می‌کنند اعتماد متقاضیان را جلب کنند، اضافه کرد: وجود دفتر یا آدرس مشخص دلیل بر قانونی بودن فعالیت نیست و شهروندان باید پیش از هرگونه پرداخته، اعتبار مؤسسه مربوطه را از مراجع رسمی تأیید نمایند.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا تأکید کرد: فرآیند دریافت وام بانکی مشخص است و متقاضیان باید از طریق شعب بانک‌ها یا سامانه‌های رسمی آن اقدام کنند. همچنین، نباید به بهانه دریافت وام، وجهی به افراد ناشناس منتقل کنند یا از فایل‌ها و لینک‌های مشکوک استفاده نمایند.

کارت دعوت عروسی و عکس یادگاری؛ راهی برای نصب بدافزارها

وی در ادامه به یک ترفند دیگر مجرمان سایبری اشاره کرد و گفت: ارسال فایل‌هایی با عنوان کارت دعوت عروسی، عکس‌های یادگاری و تصاویری از گردهمایی‌ها از جمله روش‌هایی است که برای ترغیب کاربران به نصب نرم‌افزارهای آلوده به کار می‌رود.

مختاررضایی توضیح داد: در این شیوه ممکن است پیامی مبنی بر «این عکس یادگاری ماست» یا درخواست برای نصب یک نرم‌افزار جهت دیدن کارت دعوت عروسی ارسال شود. کاربر با تصور اینکه این فایل مربوط به یکی از آشنایانش است، برنامه مد نظر را نصب می‌کند؛ در حالی که این نرم‌افزار می‌تواند دسترسی غیرمجاز به اطلاعات گوشی و حساب‌های بانکی او را فراهم کند.

وی بر ضرورت عدم توجه به چنین پیام‌هایی تأکید کرده و افزود: این شیوه ممکن است در پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی مورد استفاده قرار گیرد و کاربران نباید به صرف آشنا بودن نام یا ظاهر پیام، برنامه پیشنهادی را نصب کنند.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا همچنین به تداوم روش‌های سنتی کلاهبرداری اشاره کرده و گفت: در کنار ترفندهای جدید، روش‌هایی نظیر ارسال پیام هایی درباره پیدا شدن سکه یا اشیای قیمتی و ترغیب افراد به مراجعه برای دریافت آن‌ها نیز هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پس از نصب برنامه مشکوک، چه اقداماتی باید انجام شود؟

مختاررضایی در مورد اقداماتی که باید بعد از نصب یک برنامه مشکوک بر روی تلفن همراه صورت گیرد، توضیح داد: در صورت مشاهده علائم آلودگی یا احتمال نصب یک برنامه مخرب، قدم نخست قرار دادن گوشی در حالت پرواز به منظور قطع ارتباط آن با شبکه است.

وی ادامه داد: سپس باید برنامه مشکوک شناسایی و حذف شود. کاربران می‌توانند از طریق تنظیمات گوشی و بخش برنامه‌های نصب‌شده، برنامه‌هایی را که به تازگی نصب کرده‌اند، بررسی کرده و مجوزهای دسترسی آن‌ها را ارزیابی کنند.

وی با تأکید بر اهمیت بررسی دسترسی برنامه‌ها به پیامک‌ها و مخاطبان تلفن همراه ادامه داد: مجرمان ممکن است از دسترسی به پیامک‌ها، کدهای ورود و رمزهای یکبار مصرف را به دست آورند. همچنین، دسترسی به فهرست مخاطبان می‌تواند برای ارسال پیام‌های آلوده به سایر افراد مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا تأکید کرد: کاربران باید دسترسی‌های غیرضروری برنامه‌های ناشناس را قطع و اینگونه برنامه‌ها را حذف نمایند. در صورت جدی بودن آلودگی، گوشی باید در حالت پرواز باقی بماند و برای بررسی‌های بیشتر از پلیس فتا کمک خواسته شود.

توصیه پلیس فتا برای ممانعت از هک حساب‌های پیام‌رسان

مختاررضایی در خصوص اقداماتی که باید پس از تلاش برای نفوذ به حساب پیام‌رسان انجام شود، گفت: کاربران باید در چنین شرایطی بخش نشست‌های فعال یا نشست‌های ورودی را در تنظیمات حریم خصوصی و امنیت حساب خود بررسی کنند و در صورت مشاهده نشستی ناشناس، آن را پایان دهند.

وی ادامه داد: در صورتی که امکان قطع دسترسی فرد غیرمجاز وجود نداشته باشد، باید از طریق پشتیبانی پیام‌رسان یا مراحل رسمی اعلام‌شده اقدام کرد.

این مقام انتظامی با تأکید بر ضروری بودن فعال‌سازی تأیید دومرحله‌ای پس از بازیابی حساب کاربری، اظهار کرد: این قابلیت یک لایه امنیتی اضافی ایجاد می‌کند و احتمال دسترسی غیرمجاز به حساب را کاهش می‌دهد.

وی همچنین از شهروندان خواست تا کدهای ورود به پیام‌رسان‌ها، رمزهای یک بار مصرف بانکی و کدهای تأیید را به دیگران ندهند؛ زیرا مجرمان با استفاده از این اطلاعات می‌توانند به حساب‌های کاربری نفوذ کرده و از هویت افراد سو استفاده کنند.

شماره ۰۹۶۳۸۰؛ خط ارتباطی تمام‌وقت با پلیس فتا

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا به خدمات فوری این پلیس اشاره کرده و اظهار کرد: شهروندان می‌توانند در صورت مواجهه با مشکلات سایبری با شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس برقرار کرده و به صورت ۲۴ ساعته از راهنمایی کارشناسان بهره‌مند شوند.

مختار رضایی افزود: اگر فردی در حساب کاربری خود با مشکل امنیتی مواجه شد ولی هنوز برداشت غیرمجاز از حساب بانکی صورت نگرفته، کارشناسان می‌توانند او را درباره اقدامات لازم و ضرورت پیگیری قانونی راهنمایی کنند.

وی با تأکید بر اهمیت سرعت عمل در صورت برداشت غیرمجاز از حساب بانکی گفت: اگر وجهی به حساب دیگری منتقل شده باشد، فرد باید در سریع‌ترین زمان ممکن با پلیس فتا تماس بگیرد. در صورت بررسی و تأیید شرایط، امکان پیگیری برای مسدود کردن موقت حساب مقصد وجود دارد تا از خروج وجه از چرخه بانکی جلوگیری شود.

به گفته وی، این اقدام اولیه جهت فراهم آوردن زمینه برای پیگیری‌های بعدی صورت می‌گیرد و فرد نیز باید هرچه سریع‌تر مراحل قانونی ثبت شکایت را دنبال کند.

هشدار درباره پیامک‌های جعلی مرتبط با کالابرگ، یارانه و ابلاغیه‌های قضایی

مختاررضایی با اشاره به بهره‌برداری مجرمان سایبری از طرح‌های دولتی به منظور فریب شهروندان به بیان این مطلب پرداخت که پیامک‌های مربوط به کالابرگ، یارانه و خدمات عمومی دیگر ممکن است با هدف ارجاع کاربران به صفحات جعلی یا لینک‌های آلوده ارسال شوند.

وی اضافه کرد: همزمان با اجرای برنامه واقعی دولتی، احتمال ارسال پیامک‌های جعلی با عنوان مشابه نیز وجود دارد؛ از این‌رو، دریافت پیامک درباره یک طرح معتبر به معنای معتبر بودن فرستنده یا لینک موجود در آن نمی‌باشد.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا شهروندان را ترغیب کرد که برای دسترسی به خدمات دولتی، نشانی سامانه مربوطه را به‌طور مستقیم در مرورگر وارد کنند و از ورود به سامانه‌ها از طریق لینک‌های ناشناس بپرهیزند.

وی در مورد پیگیری خدمات کالابرگ نیز تأکید کرد که شهروندان باید از نشانی رسمی اعلام‌شده به آدرس my.gov.ir استفاده کنند و به لینک‌های ارسالی از شماره‌های ناشناس یا نشانی‌های مشابه اعتماد نکنند.

مختاررضایی همچنین با اشاره به استمرار پیامک‌های جعلی مربوط به سامانه ثنا و ابلاغیه‌های قضایی اظهار کرد: این شگردها طی سال‌های گذشته چندین بار مشاهده شده و مجرمان همچنان با استفاده از عنوان ابلاغیه قضایی، کاربران را به صفحات جعلی هدایت می‌کنند.

وی تأکید کرد: شهروندان نباید تنها به عنوان پیامک در مورد اعتبار آن قضاوت کنند، بلکه لازم است خدمات مورد نیاز خود را از مسیرهای رسمی پیگیری کرده و از کلیک روی لینک‌های مشکوک احتراز نمایند.

چرا جرایم سایبری همچنان در حال پیشرفت است؟

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا در پاسخ به سوالی درباره عدم بازدارندگی برخوردهای قانونی با مجرمان سایبری، توضیح داد که پرونده‌هایی که شهروندان از طریق سامانه‌ها و دفاتر خدمات قضایی ارائه می‌دهند، تحت همکاری مقامات قضایی با پلیس فتا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی افزود: با این حال، گسترش پیوسته فضای مجازی و افزایش تعداد کاربران، همراه با سهولت اجرای برخی روش‌های کلاهبرداری در این فضا، از عواملی است که موجب استمرار این نوع جرم‌ها می‌شود.

مختاررضایی گفت: ارسال یک لینک در فضای مجازی بسیار ساده است و مجرمان می‌توانند از این طریق افراد زیادی را هدف قرار دهند؛ به همین دلیل، ارتقاء آگاهی و سواد سایبری در کنار پیگیری قانونی مجرمان علاوه بر همواره ضروری است.

تهدید به نشر تصاویر خصوصی را نادیده نگیرید

وی همچنین به تهدیدها و مزاحمت‌های اینترنتی اشاره کرده و بیان کرد: شهروندانی که در فضای مجازی با تهدید به نشر تصاویر خصوصی مواجه هستند، باید در مراحل ابتدایی مسئله را پیگیری کرده و در صورت نیاز برای راهنمایی و ثبت شکایت از پلیس کمک بگیرند.

مختاررضایی به ویژه به زنان و کودکان توصیه کرد که در برابر چنین تهدیدهایی سکوت نکنند و برای حل مسئله تن به خواسته‌های فرد تهدیدکننده ندهند.

وی تصریح کرد: برخی افراد به دلیل نگرانی از نشر تصاویر خصوصی یا تبعات آن، از ثبت شکایت امتناع می‌کنند؛ در حالی که ادامه تعامل با فرد تهدیدکننده و پذیرش خواسته‌های او ممکن است شرایط را پیچیده‌تر کند.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا خاطرنشان کرد: افراد در این شرایط می‌توانند با شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند و درباره اقداماتی که باید انجام دهند، راهنمایی دریافت کنند. همچنین امکان مراجعه حضوری برای پیگیری این موضوعات فراهم است.

چگونه می‌توان پیام‌های واقعی را از جعلی تشخیص داد؟

مختاررضایی ضمن تأکید بر اینکه یکی از اصول مهم برای امنیت در فضای مجازی، عدم کلیک بر روی لینک‌های ناشناس است، گفت: شهروندان باید قبل از ورود به هر لینک، از اعتبار و مقصد آن اطمینان حاصل کنند.

وی ادامه داد: در خصوص خدمات دولتی، توجه به سرشماره‌ها و نشانی‌های معتبر امری ضروری است؛ با این حال، مشاهده نام یا عنوان آشنا به تنهایی اعتبار پیام را تضمین نمی‌کند و مراجعه مستقیم به سامانه رسمی، یک رویکرد مطمئن‌تری برای پیگیری امور است.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا درباره شناسایی حساب‌های رسمی این پلیس در پیام‌رسان‌ها نیز توضیح داد: پلیس فتا از پلتفرم‌های رسمی و معتبر استفاده می‌کند و کاربران می‌توانند با توجه به نشانه‌های تأئید هویت، حساب‌های رسمی را شناسایی کنند. به عنوان مثال، در برخی پیام‌رسان‌ها حساب‌ها یا زیرمجموعه‌های رسمی دارای علامت تأئید هستند.

وی تأکید کرد که شهروندان باید در پیگیری مسائل مهم تا حد امکان به پیام‌های شخصی و لینک‌های ارسالی در پیام‌رسان‌ها تکیه نکنند و به شیوه‌های رسمی مراجعه کنند.

پلیس فتا: ارتقاء سواد سایبری، کلید اصلی پیشگیری از کلاهبرداری

مختاررضایی در پایان توصیه‌های خود، افزایش سواد سایبری را یکی از مهم‌ترین راهکارهای جلوگیری از جرم‌های اینترنتی معرفی کرد و گفت: کاربران باید از کلیک روی لینک‌های ناشناس و نصب فایل‌های مشکوک پرهیز کنند، تأیید دومرحله‌ای برای حساب‌های خود فعال نگه دارند و کدهای تأیید و رمزهای یک‌بارمصرف را به هیچ وجه به دیگران ندهند.

وی همچنین بر ضرورت برطرف کردن آسیب‌پذیری‌های موجود در سیستم‌های خدماتی تأکید کرد و افزود: پلیس فتا موارد و مشکلات شناسایی شده را به دستگاه‌های مربوطه گزارش می‌دهد تا با رفع نقاط ضعف، احتمال سوءاستفاده توسط مجرمان کاهش یابد.

معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا در ادامه بر نقش آموزش و اطلاع‌رسانی در پیشگیری از جرایم سایبری تأکید کرد و گفت: حضور در برنامه‌های رسانه‌ای و اجرای کمپین‌های آموزشی از جمله اقدامات انجام‌شده برای ارتقاء آگاهی عمومی می‌باشد. در این زمینه، کمپین‌هایی نظیر «کودکان سایبری» و «خرید امن» نیز در حال برگزاری است.

٤٧٢٣٦