تنها ۲ روز تا خاتمه زمان ثبت‌نام کالابرگ؛ آیا اطلاعات دولتی به نفع حمایت از مردم است یا نشانه‌ای از کاهش یارانه‌ها؟
اقتصاد۲۴- وعده‌های پیشین مبنی بر حمایت از همگان به فراموشی سپرده شده و اکنون مردم تنها دو روز فرصت دارند تا درخواست خود را برای دریافت کالابرگ بیشتر – با مبلغی که هنوز مشخص نیست – ثبت کنند.
با رشد تورم خوراکی‌ها که از ۱۲۰ درصد فراتر رفته و کاهش مداوم ظرفیت معیشتی خانوارها، طرحی که قرار بود جایگزین ارز ترجیحی باشد، به وسیله‌ای پیچیده و مبهم تبدیل شده است. در دی‌ماه ۱۴۰۴، همزمان با اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی، مقامات دولتی به معرفی کالابرگ به عنوان ابزاری برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم پرداختند. وعده این بود که حمایت مستقیم از خانوارها به کاهش آثار افزایش قیمت کالاهای اساسی کمک کند. اما اکنون، پس از گذشت تقریباً ۹ ماه، نه تنها هیچ یک از ایرانیان از این حمایت برخوردار نشده‌اند، بلکه برای دریافت اعتبار جدید نیز قرار نیست همه مردم مشمول شوند.
بر اساس اعلامیه سازمان برنامه و بودجه، حدود ۴۰ میلیون نفر، معادل ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار، پس از پر کردن فرم خوداظهاری و ارسال درخواست، مشمول افزایش اعتبار کالابرگ خواهند شد. سرپرستان خانوار باید درخواست خود را در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند ثبت کنند و آنها فقط تا ساعت ۲۴ روز سه‌شنبه ۲۱ مهر زمان دارند.
در نتیحه، وعده کالابرگ همگانی به طرحی کمتری تبدیل شده که دریافت اعتبار اضافی آن نیز به ثبت درخواست بستگی دارد. مبلغ نهایی این افزایش هنوز مشخص نیست و شیوه رسیدگی به درخواست‌های اصلاح اطلاعات نیز به زمان دیگری موکول شده است.
مگر دهک‌ها را تفکیک نکرده‌اید؟ پس چرا نیاز به ثبت‌نام مجدد است؟
یکی از سوالات کلیدی در مورد این تصمیم، لزوم درخواست مجدد است. دولت به مدت سال‌ها به دهک‌بندی خانوارها پرداخته و برای پرداخت یا قطع یارانه‌ها به اطلاعات اقتصادی و بانک‌های اطلاعاتی خود استناد کرده است. بنابراین چرا زمانی که قرار است حمایت بیشتری به خانوارها ارائه شود، این اطلاعات کافی نیست و مردم باید دوباره درخواست خود را ثبت کنند؟
آیا هنگام حذف یارانه برای گروهی خاص، دولت از داده‌های اقتصادی موجود استفاده نخواهد کرد؟ اگر این اطلاعات برای قطع حمایت کافی است، چرا برای افزایش اعتبار کالابرگ باید فرایند جدیدی طراحی شود؟
اگر اطلاعات موجود ناقص یا قدیمی است، دولت باید به‌وضوح اعلام کند. و اگر هدف تکمیل اطلاعات خانوارهاست، باید شفاف‌سازی کند که کدام داده‌ها در دسترس نیست و چرا این جمع‌آوری به ثبت‌نام مجدد و مهلت محدود وابسته شده است.
نمی‌توان از یک سو خانواده‌ها را بر اساس دهک درآمدی دسته‌بندی کرد و از سوی دیگر، هنگام پرداخت کمک معیشتی، از آنها خواست تا به فرایند اداری جدیدی روی آورند؛ بدون اینکه الزامات این کار به‌طور روشن تبیین شود.
تنها دو روز برای ثبت‌نام؟
تعیین مهلت تا سه‌شنبه ۲۱ مهر، برای طرحی با میلیون‌ها متقاضی، نگرانی دیگری به وجود می‌آورد. تجارب گذشته نشان داده که افزایش ناگهانی درخواست‌ها می‌تواند به کندی، اختلال و خطا منجر شود. اگر شهروندی به دلیل اختلال در سامانه، عدم اطلاع یا مشکلات در ثبت اطلاعات از مهلت جا بماند، آیا او مشمول دریافت کمکی نخواهد بود؟
بیشتر بخوانید:برای افزایش اعتبار کالابرگ فقط تا سه‌شنبه فرصت دارید +راهنمای ثبت درخواست
این سوال به ویژه برای بازنشستگان و افراد کم‌درآمد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برخی از این افراد ممکن است برای پر کردن فرم اینترنتی نیاز به مراجعه به کافی‌نت داشته باشند و هزینه‌ای را به منظور ثبت درخواست بپردازند؛ یعنی برای دریافت کمک معیشتی، بخش ناچیزی از درآمد محدود خود را صرف انجام فرآیند اداری کنند. حمایت از اقشار آسیب‌پذیر نباید به نوعی مسابقه برای ثبت‌نام سریع‌تر تبدیل شود؛ مسابقه‌ای که در آن افراد با دسترسی به اینترنت و مهارت‌های دیجیتال شانس بیشتری برای گذر از مراحل اداری دارند.
۴۰ میلیون نفر یا ۲۹ میلیون نفر جدید؟
ابهام دیگری که وجود دارد، به نسبت جمعیت ۴۰ میلیونی و حدود ۱۱ میلیون نفر تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی مربوط می‌شود. برای این گروه، یک میلیون تومان اعتبار در ۱۵ مهر شارژ شده و ۵۰۰ هزار تومان دیگر نیز در ۱۸ مهر اضافه گردید.
اکنون مشخص نیست که منظور دولت از ۴۰ میلیون نفر، مجموع مشمولان قبلی و جدید است یا اینکه قرار است ۴۰ میلیون نفر دیگر علاوه بر این ۱۱ میلیون نفر از افزایش اعتبار بهره‌مند شوند. اگر مددجویان در جمعیت ۴۰ میلیون نفری منظور شده‌اند، آیا افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اخیر همان حمایت اضافی مدنظر است؟
مهم‌تر از همه، مبلغ نهایی افزایش اعتبار هنوز مشخص نشده است. مردم باید ثبت‌نام کنند، اما نمی‌دانند در آخر چه مقدار دریافت خواهند کرد. این نوع اطلاع‌رسانی به‌جای کاهش نگرانی خانوارها، به ابهام دیگری دامن می‌زند.
در پیچ و خم مسیر کالابرگ
مقایسه میزان تورم در زمان آغاز اجرای کالابرگ با آخرین آمارهای رسمی قبل از این مرحله، فاصله میان وعده‌های حمایتی و واقعیت معیشتی را نمایان می‌سازد.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه در دی‌ماه ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد بود و تورم ماهانه به ۷.۹ درصد رسید. در شهریور ۱۴۰۵، تورم نقطه‌ای کل کشور به ۸۹.۸ درصد افزایش یافت و تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها حدود ۱۲۲ درصد گزارش شد. به بیان ساده، هزینه خرید سبد مشابهی از خوراکی‌ها در شهریور امسال نسبت به شهریور سال گذشته، به‌طور متوسط دو برابر شده بود. در این شرایط، دولت باید توضیح دهد که افزایش اعتبار کالابرگ دقیقاً چه میزان از رشد هزینه‌های ضروری را پوشش خواهد داد و چرا مبلغ نهایی آن هنوز مشخص نیست.
انتقاد به این سیاست به معنای مخالفت با پرداخت کمک معیشتی نیست. برای خانواری که با محدودیت درآمد روبروست، همین کمک اندک نیز می‌تواند بخشی از هزینه‌های روزمره را تأمین کند. اما پرداخت کالابرگ به معنای کنترل تورم و جبران واقعی کاهش قدرت خرید نیست.
دولت در دی‌ماه گذشته از حمایت همگانی سخن به میان آورد؛ اما اکنون نه تمامی مردم مشمول‌اند، نه افزایش اعتبار به همگان تعلق دارد و نه میزان آن مشخص است. علاوه بر این، نگرانی‌هایی درباره احتمال حذف برخی گروه‌ها نیز مطرح شده است که نیازمند توضیحات رسمی است.
کالابرگ می‌تواند به کاهش بخشی از فشار معیشتی کمک کند، اما به‌تنهایی قادر به از بین بردن نارضایتی ناشی از گرانی، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی نخواهد بود. با عبور تورم خوراکی‌ها از ۱۲۰ درصد، مردم به سیاستی پایدار و متناسب با هزینه‌های زندگی نیاز دارند؛ نه وعده‌ای که پس از ماه‌ها انتظار به ثبت‌نام دو روزه و افزایش اعتبار با مبلغ نامشخص منتهی گردد.
منبع: رویداد24
