دو هواپیما در هم‌ارتفاع؛ یکی از وحشتناک‌ترین تصادفات هوایی در تاریخ

در تاریخ ۱۲ نوامبر ۱۹۹۶ (برابر با ۲۲ آبان ۱۳۷۵)، دو هواپیمای مسافربری در آسمان هند با یکدیگر برخورد کردند که این حادثه منجر به جان باختن تمامی ۳۴۹ سرنشین هر دو هواپیما شد و به یکی از مرگبارترین تصادفات هوایی تاریخ تبدیل گردید. این برخورد در نزدیکی شهر چَرخی دادری در ایالت هاریانا و غرب دهلی روی داد.

یکی از این هواپیماها، یک فروند بویینگ ۷۴۷ متعلق به خطوط هوایی سعودی بود که پرواز ۷۶۳ را انجام می‌داد و از دهلی به مقصد ظهران عربستان پرواز می‌کرد. در همان زمان، هواپیمای ایلیوشین ایل-۷۶ متعلق به شرکت هواپیمایی قزاقستان، پرواز ۱۹۰۷، از شیمکنت به سمت دهلی در حال نزدیک شدن به فرودگاه بود.

طبق دستورات کنترل ترافیک هوایی، بایستی بویینگ در ارتفاع ۱۴ هزار پایی پرواز می‌کرد و ایلیوشین در ارتفاع ۱۵ هزار پایی ادامه می‌داد؛ این اختلاف ارتفاع به منظور حفظ فاصله ایمن بین دو هواپیما در نظر گرفته شده بود.

هواپیمای قزاقستانی با کاهش ارتفاع از سطح مجاز خود، در نهایت به سطح پروازی مشابه بویینگ رسید و دو هواپیما به یکدیگر برخورد کردند. در نتیجه این برخورد، هر دو هواپیما سقوط کردند و هیچ‌یک از سرنشینان زنده نماندند.

بررسی‌ها نشان داد که خدمه‌ی هواپیمای ایلیوشین نتوانسته‌اند دستورات کنترل ترافیک هوایی را به درستی اجرا کنند. عدم تسلط به زبان انگلیسی و وابستگی خدمه به اپراتور رادیویی جهت انتقال پیام‌های مرتبط، از عوامل کلیدی این خطا محسوب می‌شود.

هر دو هواپیما همچنین فاقد سامانه هشدار و جلوگیری از برخورد هوایی، که به اختصار TCAS نامیده می‌شود، بودند؛ این سامانه می‌تواند خطر نزدیک شدن بیش از حد دو هواپیما را شناسایی کرده و به خلبانان در مورد اقدام مناسب برای اجتناب از برخورد هشدار دهد.

پس از این فاجعه، گزارش‌ها به توصیه‌هایی در زمینه ایمنی منجر شد که شامل نصب سامانه‌های جلوگیری از برخورد، ارتقاء تجهیزات راداری و بهبود رویه‌های کنترل ترافیک هوایی بود. این حادثه بار دیگر تأکید کرد که رعایت دقیق ارتفاع‌های تعیین شده و داشتن ارتباط شفاف میان خلبانان و کنترل‌کنندگان پرواز می‌تواند بارزترین تفکیک بین یک پرواز عادی و یک فاجعه تلخ باشد.