رویترز: عربستان در آستانه انجام یک حمله گسترده/ ریاض در تلاش برای آزادسازی گذرگاه دریای سرخ/ بسیج بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی/ دو راهکار ریاض برای باب‌المندب
به نقل از خبرگزاری رویترز گزینه‌های مدنظر عربستان می‌تواند شامل انجام حمله‌ای هدفمند و محدود به نواحی نزدیک به باب‌المندب یا عملیاتی فراگیر در چندین جبهه همزمان باشد. این عملیات که به احتمال زیاد در هفته‌های آتی آغاز خواهد شد، عمدتاً توسط نیروهای یمنی که تحت نظارت ریاض عمل می‌کنند و از حملات هوایی عربستان بهره‌مند خواهند شد، به اجرا درخواهد آمد.
به نقل از شش منبع آگاه در این زمینه، آمریکا در حال حاضر در حال ارائه اطلاعات لازم به عربستان برای حمایت از عملیات در یمن است. تعدادی از کشورهای منطقه‌ای و اروپایی نیز عمدتاً تجهیزات نظامی دفاعی به عربستان اختصاص داده‌اند، اما انتظار نمی‌رود که این متحدان در عملیات رزمی به‌طور مستقیم مشارکت کنند، به‌گفته این منابع که به دلیل حساسیت موضوع تمایل به افشای نام خود نداشته‌اند.
آیا عربستان به جنگ یمن بازمی‌گردد؟
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ با تشکیل یک ائتلاف عربی وارد جنگ داخلی یمن شد و از دولت قانونی این کشور که تحت فشار نیروهای انصارالله در صنعا قرار گرفته بود، حمایت کرد. آتش‌بس اعلام‌شده در سال ۲۰۲۲ تا حدودی حفظ شد، اما با تشدید درگیری‌ها و عملیات‌های ایران در منطقه، نیروهای انصارالله اخیراً حملات موشکی و پهپادی به سمت کشتی‌ها و تأسیسات نفتی عربستان آغاز کرده‌اند.
بر اساس گزارش خبرآنلاین، رویترز اشاره نکرده که انصارالله یمن در واقع برای شکست محاصره ۱۱ ساله عربستان نسبت به این کشور، حملات خود را شروع کرده و نه تنها به دلیل حمایت از جنگ ایران.
رویترز همچنین نوشت که عربستان در حال بررسی راهکارهایی برای عقب‌نشینی نیروهای انصارالله از سواحل یمن و بازپس‌گیری کنترل باب‌المندب است؛ منطقه‌ای که نیروهای انصارالله در ماه گذشته در آن پیشروی کرده‌اند. برنامه‌های ریاض تاکنون به‌طور رسمی منتشر نشده است.
مقامات خلیجی و یمنی به رویترز اعلام کرده‌اند که عربستان برای این عملیات دو گزینه پیش رو دارد: انجام حمله‌ای محدود برای تصرف مجدد مناطق اطراف باب‌المندب و یا عملیات وسیع‌تری که شامل چندین جبهه دیگر در استان‌های البیضاء، مأرب، تعز و الجوف نیز خواهد بود.
در صورت تحقق طرح گسترده، بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی ممکن است در زمره این عملیات به کار گرفته شوند.
اهمیت باب‌المندب برای عربستان تنها به تحولات یمن محدود نمی‌شود. این تنگه یکی از مسیرهای کلیدی تردد کشتی‌ها بین دریای سرخ و اقیانوس هند به شمار می‌رود و عدم ثبات در تنگه هرمز، اهمیت آن را برای حمل و نقل انرژی دوچندان کرده است.
به گفته دیپلمات‌های غربی و یک مقام خلیجی، عربستان بر این باور است که تا زمانی که نیروهای انصارالله بر باب‌المندب حاکم باشند، دستیابی به مذاکرات جدید صلح با این گروه دشوار خواهد بود، چرا که کنترل این مسیر دریایی ابزاری قوی در دست انصارالله به‌حساب می‌آید.
زمان دقیق آغاز عملیات هنوز مشخص نیست. منابع رویترز از احتمال شروع آن در فاصله یک هفته آینده تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر سخن گفته‌اند.
سخنگوی دولت عربستان، دولت یمن، نیروهای انصارالله و ارتش آمریکا نیز به پرسش‌های رویترز در مورد این برنامه پاسخی نداده‌اند.
مایکل راتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، بیان می‌کند که انتظار دارد هر عملیات آتی عربستان محدود باشد و از لحاظ ابعاد، به‌طور قطع کمتر از عملیات ۲۰۱۵ تحت رهبری عربستان باشد که با هدف نابودی نیروهای انصارالله اجرا شد.
راتنی افزود که عربستان از یک سو تمایل دارد تا نیروهای انصارالله را به کلی شکست دهد، اما از این سو به‌دنبال بازگرداندن وضعیت به حالت پیشین و کنترل مجدد مناطق اطراف باب‌المندب است.
او توضیح داد: «در شرایط ایده‌آل، این عملیات باید نسبتاً محدود باشد؛ به گونه‌ای که مناطق ساحلی دوباره به دست آمده و تردد عادی کشتی‌ها از سر گرفته شود.»
رویترز با اشاره به اینکه نیروهای انصارالله در سه سال گذشته، پس از تضعیف حزب‌الله در لبنان به مهم‌ترین همپیمان ایران در خاورمیانه تبدیل شده‌اند، نوشت: هرگونه عملیات احتمالی زیر نظر عربستان علیه این گروه، اگر انجام شود، می‌تواند به نقطه‌ای جدید برای تنش در منطقه تبدیل گردد که از زمان حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس علیه اسرائیل و جنگ متعاقب آمریکا و اسرائیل علیه ایران با بحران‌ها و درگیری‌های نظامی متعددی روبرو بوده است.
حمایت اطلاعاتی آمریکا و پهپادهای ترکیه؛ پشتوانه عربستان در حمله به انصارالله
آمریکا همچنان به عنوان کلیدی‌ترین همپیمان عربستان در این درگیری به حساب می‌آید و به قول یک دیپلمات غربی، واشنگتن فعلاً مشاوران نظامی و اطلاعاتی برای عملیات ریاض در یمن فرستاده و اطلاعات مربوط به اهداف حملات را به نیروهای سعودی تحویل می‌دهد.
با این حال، این کمک به معنای ورود مستقیم آمریکا به درگیری نیست. رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، درخواست‌های محمد بن سلمان برای شرکت نظامی مستقیم واشنگتن، شامل انجام حملات هوایی علیه نیروهای انصارالله، را رد کرده است.
علاوه بر آمریکا، ترکیه و پاکستان نیز در حال ارائه کمک‌های نظامی به عربستان هستند. این دو کشور اخیراً توافق جالبی در زمینه دفاعی با ریاض منعقد کردند و به گفته مقام‌های پاکستانی و منطقه‌ای، برخی از تجهیزات نظامی عربستان در یمن به‌وسیله آنها تهیه شده است.
یک مقام دولتی از پاکستان به رویترز گفت اسلام‌آباد ماه گذشته چهار فروند هواپیمای باری حامل تجهیزات نظامی را به عدن، محل استقرار دولت مورد حمایت عربستان در یمن، ارسال کرده است. این محموله‌ها شامل سیستم‌های پدافند هوایی، توپخانه سبک، پهپاد و تجهیزات مقابله با پهپادها بوده است.
پاکستان علاوه بر ارسال این تجهیزات، نیروی مستشاری نیز به عربستان ارائه داده است. یک مقام پاکستانی، یک مقام خلیجی و یک دیپلمات غربی اظهار داشتند که مشاوران نظامی پاکستان در کنار نیروهای سعودی به فعالیت پرداخته و به نیروهای یمنی که تحت حمایت ریاض قرار دارند، در عملیات کمک می‌نمایند.
ترکیه نیز در این عرصه نقشی دارد. منابع مورد استناد رویترز تأکید می‌کنند که پهپادهای ساخت ترکیه که عربستان پیش از شروع جنگ کنونی خریداری کرده بود، اکنون در عملیات‌ها در فضای یمن به کار گرفته می‌شوند.
یکی از نگرانی‌های اصلی عربستان در آغاز عملیات جدید در یمن، چگونگی محافظت از تأسیسات نفتی و زیرساخت‌های دیگر کشور در برابر حملات پهپادی و موشکی نیروهای انصارالله است. مقامات منطقه‌ای اعلام کرده‌اند که ریاض برای تقویت سامانه‌های دفاعی خود از چندین همپیمان درخواست کمک کرده است.
یک مقام پاکستانی بیان داشت که پاکستان بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیرو را به منظور کمک به دفاع از مرزهای زمینی عربستان و مقابله با حملات پهپادی و موشکی مستقر کرده است. وی افزود که این نیروها در چند مرحله و از سال گذشته، از جمله پس از اوج‌گیری تنش‌های اخیر، به عربستان وارد شدند.
با این حال، این مقام پاکستانی تصریح کرد که اسلام‌آباد هنوز هیچ تصمیمی برای اعزام نیرو به یمن با هدف مشارکت در عملیات نظامی نگرفته است.
وزارتخانه‌های دفاع پاکستان و ترکیه به درخواست رویترز برای اظهارنظر در مورد حمایت نظامی خود از عربستان پاسخی نداده‌اند.
فرانسه همچنین اعلام کرده است که برای کمک به حفاظت از شهر بندری ینبع واقع در سواحل دریای سرخ، سامانه‌های دفاعی و نیرو به عربستان ارسال خواهد کرد.
شکاف در نیروهای یمنی؛ چالش بزرگ عربستان در میدان نبرد
چنانچه عربستان اقدام به عملیات زمینی کند، نیروهای یمنی مخالف انصارالله به‌طور اصلی عهده‌دار بخش عمده‌ای از نبرد خواهند بود؛ نیروهایی که در سال‌های گذشته با حمایت و آموزش عربستان و امارات شکل گرفته‌اند، اما وجود اختلافات بین آنها موجب گردیده که جبهه ضد انصارالله همچنان یکپارچه نباشد.
محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، اعلام کرده است که بسیاری از این نیروها هنوز برای یک عملیات وسیع و بلندمدت علیه یک نیروی منسجم مانند انصارالله آمادگی ندارند. وی اضافه کرده که این نیروها در وضعیتی هستند که انصارالله به‌طور همزمان چندین جبهه را علیه آنان به کار گرفته و فشارهای بیشتری بر مواضعشان وارد کرده است.
اختلاف میان گروه‌های یمنی در زمستان گذشته تشدید شد؛ زمانی که نیروهای جنوبی حامی امارات تلاش کردند کنترل مناطق شرقی یمن را به‌دست بگیرند و از جدایی این مناطق سخن گفتند. این اقدام در نهایت با ورود نیروهای حمایت‌شده از عربستان و درگیری میان دو طرف ناکام ماند.
علی الشهابی، تحلیلگر سیاسی سعودی و نزدیک به محافل دولتی این کشور، بر این باور است که موفقیت عملیات احتمالی عربستان بیشتر به عملکرد نیروهای یمنی در میدان بستگی دارد.
وی اشاره کرد که عربستان و نیروهای هم‌پیمانش تاکنون بیشتر بر حفظ مواضع پیشین و تثبیت خطوط نبرد تمرکز داشته‌اند، اما اکنون به سمت عملیات تهاجمی حرکت خواهند کرد.
الشهابی بر این نکته تأکید کرد که نتیجه این عملیات به شدت به توانمندی و عملکرد نیروهای محلی مربوط خواهد بود.
315
