مهریه در دوران سکه ۲۶۱ میلیونی/ افزایش قیمت سکه چگونه زندگی زناشویی را تحت تأثیر قرار داد؟
اقتصاد۲۴- در کشور ایران، مهریه می‌تواند به اشکال مختلفی همچون پول نقد، دارایی، طلا یا سکه تعیین شود و سکه همچنان یکی از متداول‌ترین گزینه‌ها به شمار می‌رود. وضعیت برای افرادی که بدهی دارند زمانی به چالش جدی تبدیل می‌شود که قیمت سکه در طول چند سال به طرز چشمگیری افزایش یابد؛ چرا که تعداد سکه‌های مقرر شده تغییر نمی‌کند اما ارزش ریالی تعهد به شدت بالا می‌رود.
به عنوان مثال، در تاریخ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت هر سکه امامی به حدود ۲۶۱ میلیون تومان و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۲۵ میلیون تومان نیز رسیده بود. همچنین قیمت طلای ۱۸ عیار نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۱۳۳ درصد افزایش نشان داد. در همین تاریخ، نرخ دلار در بازار آزاد از مرز ۲۶۰ هزار تومان فراتر رفت.
برای نمونه، مهریه‌ای معادل ۱۰۰ سکه امامی به قیمت‌های فعلی حدود ۲۶.۱ میلیارد تومان ارزش‌گذاری شده است؛ این گونه ارقام به معنای لزوم پرداخت یکجا نیست و در صورتی که دادگاه تقاضای اعسار را بپذیرد، امکان قسط‌بندی پرداخت وجود دارد.
هزاران بدهکار مهریه در پشت میله‌های زندان
بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی ستاد مردمی دیه در کشور، تعداد ۱۶ هزار و ۴۲۸ زندانی به دلیل محکومیت‌های مالی در زندان‌های ایران به سر می‌برند که از این تعداد، ۴ هزار و ۴۳ نفر شامل بدهکاران مهریه و نفقه هستند. در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، بیش از پنج هزار زندانی به دلیل جرائم غیرعمد آزاد شدند که از میان آنها، ۱۱۸۶ نفر بدهکار مهریه و ۲۶۸ نفر بدهکار نفقه هستند.
طی همین مدت، بیش از ۳۶ هزار میلیارد تومان از بدهی زندانیان با پذیرش ناتوانی مالی آنها، گذشت طلبکاران و کمک‌های ستاد دیه کاهش یافته است. حدود ۷۶ درصد از این کاهش بدهی ناشی از پذیرش ناتوانی فرد در پرداخت، ۲۱ درصد مربوط به گذشت طلبکاران و مابقی به کمک‌های ستاد دیه تعلق دارد.
اعسار؛ راهی برای پرداخت به صورت اقساطی
عدم توان مالی برای پرداخت مهریه به معنای محو بدهی نیست. فرد بدهکار می‌تواند با ارائه درخواست اعسار، ناتوانی خود در پرداخت را به دادگاه اعلام نماید.
دادگاه با انجام بررسی‌هایی درباره درآمد، دارایی و هزینه‌های ضروری زندگی، در خصوص نحوه پرداخت تصمیم می‌گیرد و اگر اعسار مورد قبول قرار گیرد، امکان تعریف اقساط به وجود می‌آید. همچنین در صورت تغییر در وضعیت مالی فرد، درخواست تعدیل اقساط نیز قابل طرح است؛ بدین ترتیب، افزایش قیمت سکه به طور حتم به معنای افزایش خودکار اقساط برای تمام بدهکاران نیست؛ مسئله اصلی، فاصله میان ارزش کنونی تعهد و توان واقعی پرداخت فرد است.
مجلس در پی کاهش سقف حبس برای مهریه
در سایه فشارهای اقتصادی، مجلس شورای اسلامی در شهریور ۱۴۰۵ مصوبه‌ای را به منظور تغییر قوانین مربوط به اجرای محکومیت‌های مالی و مهریه به تصویب رسانید که طبق آن، حد سقف مهریه مرتبط با احتمال زندانی شدن بدهکار از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه کاهش می‌یابد.
با این حال، این مصوبه هنوز به تصویب نهایی و اجرایی نرسیده و شورای نگهبان ایرادهایی به آن وارد کرده است. یکی از محوری‌ترین مسائلی که مورد بحث قرار دارد، این است که آیا تعداد سکه‌ها باید به عنوان معیار اصلی تعیین شود یا توان واقعی فرد برای تسویه بدهی.
به این ترتیب، افزایش قیمت طلا تنها به افزایش ارزش یک دارایی منجر نشده است؛ بلکه این تغییر برای برخی از بدهکاران مهریه، تعهداتی که سال‌ها پیش و در شرایط اقتصادی کاملاً متفاوت صورت گرفته بود، امروز به بدهی‌های سنگین‌تری تبدیل می‌شود؛ بدهی‌ای که در برخی پرونده‌ها پیامدهایی فراتر از بار مالی خواهد داشت.
منبع: یورونیوز
