قول قلعه‌نویی: تیم ملی را به سطح بالاتری ارتقا خواهیم داد

امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران که هدایت یوزهای پارسی را در مرحله آماده‌سازی برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۳ – قطر بر عهده دارد، این روزها تمرکز خود را بر روی آماده‌سازی شاگردانش برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ – عربستان سعودی گذاشته است.

تیم ملی فوتبال کشورمان در فیفادی سپتامبر، پس از جام جهانی ۲۰۲۶ به رقابت با ازبکستان و سپس روسیه پرداخته که نتایج به‌دست‌آمده نه تنها مورد رضایت سرمربی قرار نگرفت، بلکه اعضای کادرفنی، بازیکنان و همچنین هواداران فوتبال نیز از آن راضی نبودند.

در نشست خبری پس از این دو بازی، قلعه‌نویی به صورت واضح از وضعیت فعلی و نتایج به‌دست‌آمده انتقاد نمود و از مردم ایران عذرخواهی کرد. به همین دلیل سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان گفت‌وگویی با روزنامه فدراسیون نیز انجام داد که مشروح آن در زیر آمده است.

* پس از نتایج اخیر تیم ملی، انتقادات زیادی متوجه کادر فنی شده است. چه پاسخی به این انتقادات دارید؟

در ابتدا باید بگویم که تمامی انتقاداتی که از سوی کارشناسان فنی، رسانه‌ها، پیشکسوتان و مردم برشمرده شده، برای من بسیار حائز اهمیت بوده و به دقت گوش داده‌ام. اگر انتقادات از روی دلسوزی باشد، نه‌تنها ناراحت‌کننده نیست بلکه می‌تواند راهنمایی برای تغییر مسیر باشد. فوتبال به مردم تعلق دارد و تیم ملی هم متعلق به همه مردم ایران است؛ بنابراین طبیعی است که در صورت عدم دستیابی به نتایج مطلوب، کارشناسان و پیشکسوتان حق داشته باشند که پرسش‌هایی بپرسند و نقد کنند. نمی‌خواهم از نتایج اخیر فرار کنم یا برای آن‌ها توجیهی بیاورم. مسئولیت فنی تیم با من است و اگر در جایی تصمیم نادرستی اتخاذ شده، یا برنامه‌ریزی مناسب نبوده یا نتوانسته‌ایم به بهترین نحو از ظرفیت بازیکنان استفاده کنیم، باید مسئولیت آن را بپذیرم. حتی بعد از مواجهه با ازبکستان هم گفتم که مقصر این شرایط من هستم، هرچند که اشتباهات فنی نیز وجود داشت.

* این نتایج نگرانی‌هایی درباره آینده تیم ملی و جام ملت‌های آسیا به وجود آورده است. آیا خودتان این نگرانی را جدی می‌دانید؟

بله، قطعاً. فردی که در فوتبال مسئولیت دارد باید بیش از همه نگران باشد. ما برای جام ملت‌های آسیا زمان داریم و این زمان باید به یک نقطه قوت تبدیل شود. قرار نیست اشتباهات امروز را تا روز مسابقات رسمی با خود حمل کنیم. اعتقاد دارم، تیمی که قرار است در جام ملت‌ها برای قهرمانی رقابت کند باید از دل این روزهای دشوار به وجود بیاید. ما برنامه‌ریزی‌امان را دوباره مرور خواهیم کرد و نقاط ضعف را اصلاح خواهیم نمود و اگر لازم باشد تغییراتی در ساختار فنی و انتخاب نفرات خواهیم داشت. هدف من کاملاً مشخص است؛ می‌خواهم تیم ملی را دوباره بسازم و حتی بهتر از قبل، تا در جام ملت‌های آسیا تیمی را ارائه دهیم که شایسته فوتبال ایران باشد و در سطح درخشش و موفقیت قرار داشته باشد.

* شما در دوران مربیگری خود شکست‌ها و روزهای تلخی را تجربه کرده‌اید. آیا این تجربیات به شما در عبور از وضعیت فعلی کمک می‌کند؟

بسیار. من مربیگری را در زمان‌هایی شروع کردم که همه چیز به‌طور مطلوبی پیش نمی‌رفت. در فوتبال حرفه‌ای، مربی‌ای که فقط موفقیت‌ها را دیده باشد، هنوز بخش بزرگی از این حرفه را نشناخته است. شکست بخشی از فوتبال است؛ مهم این است که پس از شکست چه اقداماتی انجام می‌دهید. من این موضوع را در استقلال تجربه کردم. یا وقتی هدایت تیم ملی را به‌عهده گرفتم؛ زمانی که برای اولین بار مسئولیت استقلال را بر عهده گرفتم، مسیر آسانی نداشتیم، اما با تلاش، زمان و برنامه‌ریزی موفق شدیم تیمی بسازیم که به قهرمانی برسد. فوتبال به من نشان داده که نمی‌توان یک تیم را در یک شب و تنها با یک نتیجه به هویت رساند. این تجربیات به من آموخته‌اند که نباید به محض بروز فشار اول، همه چیز را به‌عنوان پایان راه تلقی کرد. البته این صحبت به هیچ عنوان به معنی نادیده گرفتن انتقادات نیست؛ برعکس، باید از دل این انتقادات نقاط ضعف را شناسایی کنیم.

* بنابراین منظور شما این نیست که منتقدان اشتباه می‌کنند؟

اصلاً. در واقع بخشی از انتقادات کاملاً به‌جاست. اگر من بگویم همه چیز در وضعیت خوب قرار دارد، خودم را فریب داده‌ام. باید بپذیریم که در برخی مسائل فنی، انسجام تیمی و تصمیم‌گیری‌ها به اصلاح نیاز داریم. این را به‌عنوان مسئول کادر فنی می‌گویم، اما باید بین «پذیرفتن اشتباه» و «تسلیم شدن» تمایز قائل شویم. من اشتباهات را می‌پذیرم، اما تسلیم نخواهم شد. مسئولیت من این است که از این دوره عبور کنم و تیمی بسازم که وقتی مردم آن را مشاهده می‌کنند، دوباره احساس کنند این همان تیم ملی ایران است که می‌تواند برای اهداف بزرگ بجنگد.

* برای رسیدن به آن تیم چه اقداماتی خواهید کرد؟

برنامه را دوباره ارزیابی خواهیم کرد؛ بر اساس انتخاب بازیکنان، تاکتیک‌ها، آماده‌سازی و ایجاد هماهنگی بین نسل‌ها. به جوانان فرصت می‌دهیم، اما این فرصت‌ها باید همراه با مسئولیت و رشد باشد. همچنین از بازیکنان باتجربه استفاده خواهیم کرد، اما ملاک اصلی آمادگی و نیاز تیم خواهد بود. ما باید تیمی متوازن داشته باشیم؛ تیمی که هم تجربه، هم انرژی، هم کیفیت فنی و هم شخصیت رقابتی را در خود داشته باشد. جام ملت‌های آسیا فرصت مناسبی برای آزمون و خطای بی‌پایان نیست. باید پیش از رسیدن به آن مرحله، تیم به نقطه‌ای برسد که بازیکنان بدانند در زمین دقیقاً چه انتظاراتی از آن‌ها وجود دارد.

* یکی از مسائلی که درباره عملکرد تیم ملی مطرح شده، تفاوت در آمادگی فیزیکی بازیکنان در لیگ با استانداردهای فوتبال ملی است. این موضوع را چقدر در نتایج اخیر مقابل ازبکستان و روسیه مؤثر می‌دانید؟

این موضوع از نظر من یکی از مسائل اساسی است که باید با جدیت به آن پرداخته شود. وقتی داده‌های فیزیکی را مورد بررسی قرار می‌دهیم، متوجه می‌شویم که در جام جهانی، بازیکنان ما به اعداد بسیار بالاتری در دوندگی‌های پرفشار رسیدند؛ به‌طور مثال، در دیدار با مصر حدود ۸.۲۸ کیلومتر دویدن با سرعت بالا و نزدیک به ۱۱۸.۸ کیلومتر مسافت کلی ثبت شد، در حالی که در بازی با ازبکستان این اعداد به ۶.۷۸ کیلومتر فعالیت با شدت بالا و ۱۰۳.۶ کیلومتر مسافت تیمی رسید. به‌عبارتی تقریباً ۱۸ درصد کاهش در فعالیت‌های پرفشار و همین میزان افت در تعداد حداکثر سرعت‌ها مشاهده می‌شود. اگرچه این آمار به‌تنهایی دلیل شکست نیست و نمی‌توان یک متغیر را مقصر دانست، اما پیام روشنی دارد: فوتبال ملی به محرک‌های فیزیکی متفاوتی در سطح جام جهانی نیاز دارد. پیش از جام جهانی، یک دوره آماده‌سازی طولانی داشتیم و توانستیم بازیکنان را به سطح تطابق با بازی آن مسابقات نزدیک کنیم؛ اما در برابر ازبکستان تنها چهار جلسه تمرین مشترک داشتیم و بیشتر آمادگی بازیکنان از محیط باشگاهی ناشی می‌شد. در بازی با روسیه نیز باید این مسأله را در کنار عوامل فنی، تاکتیکی و هماهنگی تیمی بررسی کنیم. این برای من یک هشدار و درس آموزنده است، نه یک بهانه. باید از همین امروز برنامه آماده‌سازی را به گونه‌ای طراحی کنیم که تیم ملی در آستانه جام ملت‌های آسیا دوباره به سطحی برسد که از نظر شدت، سرعت و تکرار فعالیت‌های پرفشار، قادر به رقابت با بهترین تیم‌های آسیا باشد. مسئولیت این برنامه‌ریزی بر عهده من و کادر فنی است.

* و در پایان، اگر بخواهید پیامی به هواداران تیم ملی بدهید؟

این فیفادی آموزه‌های بزرگی برای ما به همراه داشت؛ فقط می‌توانم بگویم که حق دارید ناراحت و انتقاد کنید. تیم ملی متعلق به شماست و ما خود را در برابر مردم مسئول می‌دانیم. من از نتایج اخیر راضی نیستم و هیچ‌گاه به دنبال توجیه شکست‌ها نخواهم بود. اما از مردم خواهش می‌کنم که به ما فرصتی دهند تا این تیم را دوباره بسازیم. من روزهای تلخ فوتبال را تجربه کرده‌ام و می‌دانم چگونه باید از آنها عبور کرد. این‌بار نیز مسئولیت را می‌پذیرم، اشتباهات را اصلاح می‌کنم و با تمام وجود برای ساختن تیمی کوشش خواهم کرد که در جام ملت‌های آسیا نماینده شایسته‌ای از فوتبال ایران باشد. قرار نیست شکست‌های امروز پایان راه باشد؛ بلکه باید نقطه‌ای برای شروع یک بازسازی جدی باشد.