تورم در آستانه ۹۰ درصد / گرانی ۱۲۱ درصدی خوراکیها در پایان تابستان / سبقت تورم روستاها از شهرها + نمودارها
شهریور در حالی به پایان رسید که مرکز آمار ایران همچنان نرخ تورم را رو به افزایش برآورد کرده است. در شهریورماه حتی تورم ماهانه هم در مقایسه با مرداد و تیر افزایشی بود. از آنجایی که در ماه پایانی تابستان قیمت دلار بهشدت افزایش پیدا کرد و در بازار به بیش از ۲۳۰ هزار تومان رسید، انتظار میرفت تورم به روند فزاینده خود ادامه دهد.
تورم نقطهبهنقطه، یا درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه در سال گذشته، در پایان نیمه نخست ۱۴۰۵ به ۸۹.۸ درصد رسید. این رقم نسبت به نرخ مردادماه افزایش ۰.۸ واحد درصدی داشت. انتظار میرود در مهرماه تورم نقطهبهنقطه از مرز ۹۰ درصد عبور کند.
پایان سال گذشته تورم نقطهبهنقطه ۷۱.۸ درصد بود و در طول نیمه نخست سال ۱۸ واحد درصد بر میزان آن افزوده شد. همچنین میزان تورم نقطهبهنقطه در مناطق شهری ۸۶.۵ درصد و در مناطق روستایی ۱۰۸.۹ درصد بوده است. تورم نقطهبهنقطه برای دهک دوم با ۹۹.۳ درصد بیشترین نرخ را ثبت کرده و در دهک نهم، یعنی دومین دهک ثروتمند، ۸۷.۹ درصد بوده است؛ بنابراین فاصله تورم نقطهای بین دهکهای مختلف به ۱۱.۴ واحد درصد میرسد. فشار تورم در دهکهای فقیر بهطور چشمگیری بیش از دهکهای ثروتمند و سرمایهداران بوده است.
تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد رسید
تورم سالانه به معنای درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه در سال گذشته است. در شهریورماه نرخ تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد رسید که در مقایسه با مردادماه افزایش ۳.۷ واحد درصدی داشته است. مرکز آمار از سال ۹۰ به محاسبه مستقل خود از تورم پرداخته و نرخ فعلی بالاترین نرخی است که تا به امروز مرکز آمار ایران در مورد تورم محاسبه کرده است.
تورم سالانه در اسفند ۱۴۰۴، ۵۰.۶ درصد بوده است که در طول ۶ ماه نخست امسال افزایش ۱۳ واحد درصدی داشته است. پیشبینی میشود تا زمان به تعادل رسیدن نرخ تورم نقطهبهنقطه و نرخ تورم سالانه، روند فزاینده تورم سالانه با شدتی چشمگیر ادامه داشته باشد.
تورم ماهانه هم شتاب گرفت
تورم ماهانه در شهریورماه ۴.۲ درصد گزارش شده که برای گروه عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» ۲.۳ درصد و برای گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۵.۷ درصد بوده است. در میان گروههای مختلف، تورم ارتباطات و «تفریح و فرهنگ» به ترتیب ۱۴.۷ درصد و ۹.۶ درصد بوده و بیشترین تورم ماهانه را به ثبت رساندند.
تورم ماهانه در شهریورماه بیشتر از دو ماه دیگر تابستان بود. در تیر این شاخص به ۳.۱ درصد و در مرداد به ۳.۴ درصد رسید. همچنین شدت تورم ماهانه در روستاها بیش از شهرها بوده است؛ بالاتر بودن تورم روستاها در دیگر شاخصها هم قابل ردیابی است. در حالی که تورم ماهانه عمومی ۴.۲ درصد بوده، تورم ماهانه روستاها ۴.۵ درصد بوده است.
تورم نقطهبهنقطه نیز که در شهرها معادل ۸۶.۵ درصد بوده، در روستاها به ۱۰۸.۹ درصد رسیده است. همچنین تورم سالانه در مناطق روستایی ۱۶.۹ واحد درصد بیش از مناطق شهری بوده است.
فشار تورم خوراکیها بر خانوارها
تورم خوراکیها در میان گروههای مختلف هزینهای جزو بالاترینها بوده است. هرچند شاخص آن از برخی گروههای دیگر مانند دخانیات و ارتباطات کمتر بوده، اما اثر آن بر فقر و هزینههای خانوار بهمراتب بیش از گروههای دیگر است.
دخانیات بالاترین تورم را با نرخ تورم نقطهبهنقطه ۱۶۲.۷ درصدی به خود اختصاص داده است، اما مرکز آمار سهمی کمتر از یک درصد برای دخانیات در هزینه خانوار قائل است؛ حال آنکه سهم خوراکیها ۲۸.۸۲ درصد است.
به زبان سادهتر، یعنی از نظر مرکز آمار ایران، تغییر قیمت در خوراکیها بر حدود ۲۹ درصد هزینه یک خانواده فشار میآورد و هرچه از نظر درآمدی آن خانواده یا مصرفکننده به دهک فقیرتری تعلق داشته باشد، فشار تورم خوراکیها بر آن بیشتر میشود. خوراکیها و مسکن در کنار یکدیگر ۶۴.۹۳ درصد از هزینههای خانوار را از نظر مرکز آمار ایران به خود اختصاص میدهند.
در حالی تورم نقطهبهنقطه ۸۹.۸ درصد اعلام شده که این شاخص برای خوراکیها ۱۲۱.۱ درصد بوده و تورم سالانه هم در گروه خوراکیها ۱۰۸.۵ درصد برآورد شده است. یعنی تورم نقطهبهنقطه خوراکیها ۳۱.۳ واحد درصد و تورم سالانه آن ۳۴.۹ واحد درصد بیشتر از تورم عمومی بوده است.
تورم نقطهبهنقطه تمام گروههای زیرمجموعه خوراکیها و آشامیدنیها، به جز گروه سبزیجات، سهرقمی شده است. در تورم سالانه نیز شاخص تورم گروه سبزیجات ۶۶.۲ درصد بوده که کمترین در میان خوراکیها و آشامیدنیها به حساب میآید.
روغن در صدر گرانی خوراکیها
تورم نقطهبهنقطه روغنها و چربیها ۲۵۷.۵ درصد و تورم سالانه آن ۱۹۶.۶ درصد محاسبه شده است. این ارقام بالاترین تورم خوراکیها را به ثبت رساندهاند.
عامل اصلی در افزایش قیمت روغن، حذف ارز ترجیحی در دیماه ۱۴۰۴ بوده است. تورم نقطهبهنقطه و سالانه نان و غلات هم بهترتیب ۱۰۳.۲ درصد و ۱۲۱.۸ درصد بوده است. تورم نقطهای گوشت قرمز و مرغ نیز در حالی ۱۲۸.۵ درصد اعلام شده که تورم سالانه آن ۱۱۸.۱ درصد بوده است.
۲۲۳۲۲۹
