تراشهٔ اروپایی Europa برای ورود به سرورهای هوش مصنوعی آماده شد

استارتاپ هلندی Axelera AI از نسل دوم شتاب‌دهندهٔ هوش مصنوعی خود با نام Europa رونمایی کرده است؛ محصولی که برای اجرای مدل‌های یادگیری ماشین در لبهٔ شبکه، سرورهای سازمانی و دیتاسنترهای کوچک ساخته شده است. این شرکت هم‌زمان اعلام کرده که تراشهٔ تازه در مسیر همکاری با Dell و Supermicro قرار دارد. اهمیت این خبر فقط معرفی یک قطعهٔ سخت‌افزاری جدید نیست. بازار هوش مصنوعی در حال حرکت از مرحلهٔ آزمایش به استفادهٔ روزمره است و سازمان‌ها برای دوربین‌های صنعتی، کنترل کیفیت، فروشگاه‌ها و سامانه‌های خدماتی به پردازشی نیاز دارند که سریع، کم‌مصرف و نزدیک به محل تولید داده باشد.

چرا پردازش در لبه اهمیت دارد؟

در مدل سنتی، تصویر یا دادهٔ خام به ابر فرستاده می‌شود، در آنجا پردازش می‌شود و نتیجه به دستگاه برمی‌گردد. این روش برای بعضی کاربردها مناسب است، اما همیشه بهترین انتخاب نیست. کارخانه‌ای را در نظر بگیرید که صدها دوربین آن باید در هر ثانیه محصول را بررسی کنند. انتقال تمام تصاویر به سرور بیرونی، پهنای باند زیادی مصرف می‌کند و در صورت قطع شبکه خط تولید را آسیب‌پذیر می‌سازد. پردازش در لبه، داده را در همان محل تحلیل می‌کند و فقط نتیجه، هشدار یا خلاصهٔ آماری را به سامانهٔ مرکزی می‌فرستد. حاصل کار کاهش تأخیر، هزینهٔ ارتباط و ریسک خروج اطلاعات خام است.

Europa برای همین فاصله میان تراشه‌های کوچک دستگاهی و شتاب‌دهنده‌های عظیم آموزش مدل طراحی شده است. تمرکز آن بیشتر روی استنتاج است؛ یعنی اجرای مدلی که قبلاً آموزش دیده و اکنون باید به ورودی واقعی پاسخ دهد. استنتاج در بسیاری از کاربردهای تجاری به‌صورت پیوسته انجام می‌شود و هزینهٔ انرژی آن در طول عمر سامانه اهمیت زیادی دارد. اگر یک فروشگاه یا کارخانه بتواند با کارت‌های کوچک‌تر به نتیجهٔ مشابه برسد، ممکن است هزینهٔ برق، خنک‌سازی و فضای رک کاهش یابد. این مزیت در مکان‌هایی که ظرفیت شبکه یا برق محدود است، ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

نسل دوم پس از Metis

Axelera در سال ۲۰۲۱ در آیندهوون تأسیس شد و نسل نخست خود را با نام Metis برای هوش مصنوعی لبه‌ای عرضه کرد. Europa قرار است این مسیر را به سامانه‌های بزرگ‌تر و انعطاف‌پذیرتر گسترش دهد. بر اساس توضیحات شرکت، شتاب‌دهنده‌های جدید را می‌توان در کنار هم قرار داد تا چند مدل یا بار کاری سنگین‌تر هم‌زمان اجرا شود. چنین مقیاس‌پذیری برای شرکت‌هایی مهم است که با یک دوربین یا یک دستگاه شروع می‌کنند اما بعداً تعداد حسگرها و جریان‌های ویدئویی خود را افزایش می‌دهند. آن‌ها می‌توانند ظرفیت پردازش را مرحله‌به‌مرحله اضافه کنند، بدون اینکه کل معماری نرم‌افزار را عوض کنند.

البته نسل دوم به‌تنهایی موفقیت تجاری را تضمین نمی‌کند. توسعه‌دهندگان باید بتوانند مدل‌های ساخته‌شده در چارچوب‌های متداول را با تغییر اندک روی محصول اجرا کنند. پشتیبانی از فرمت‌های رایج، کوانتیزه‌سازی و مدیریت حافظه به اندازهٔ توان خام تراشه اهمیت دارد. در پروژه‌های واقعی، مدل‌ها مرتب به‌روزرسانی می‌شوند و تیم عملیاتی به ابزار پایش، گزارش خطا و بازگشت به نسخهٔ قبلی نیاز دارد. اگر استفاده از Europa به بازنویسی گستردهٔ نرم‌افزار وابسته باشد، هزینهٔ مهاجرت می‌تواند مزیت انرژی را خنثی کند. بنابراین Axelera باید اکوسیستم برنامه‌نویسی خود را به اندازهٔ مدار تراشه جدی بگیرد.

قرارداد با سازندگان سرور

رویترز گزارش داده است که Axelera حدود ۶۰۰ مشتری دارد و قراردادهای تازه با Dell و Supermicro می‌تواند محصول را به کانال‌های سازمانی وارد کند. قراردادهای فعلی در مقیاس ده‌ها میلیون دلار توصیف شده‌اند و شرکت ظرفیت بالقوهٔ فروش را تا حدود ۱.۵ میلیارد دلار برآورد می‌کند. این رقم برآورد فرصت بازار است و درآمد قطعی محسوب نمی‌شود. در صنعت نیمه‌رسانا، مشتری ممکن است یک سامانه را ماه‌ها ارزیابی کند و پس از بررسی دقت مدل، مصرف برق، پایداری در بار طولانی و خدمات پس از فروش دربارهٔ خرید انبوه تصمیم بگیرد.

همکاری با سازندهٔ سرور دو پیامد مهم دارد. نخست، مشتری مجبور نیست برای آزمایش محصول جدید یک رایانهٔ کاملاً سفارشی بسازد. دوم، فروشندهٔ سرور می‌تواند شتاب‌دهنده را همراه با پردازنده، حافظه، شبکه و ابزار مدیریت خود عرضه کند. این یکپارچگی برای بانک‌ها، اپراتورها، خرده‌فروشان و مراکز تحقیقاتی که صدها سامانه را مدیریت می‌کنند، ارزشمند است. همچنین حضور در فهرست سخت‌افزارهای استاندارد به Axelera امکان می‌دهد از فروش مستقیم به چند کارخانه فراتر برود و به بازار جهانی شرکت‌های فناوری اطلاعات دسترسی پیدا کند.

سرمایه‌گذاری و نقش اروپا

Axelera تاکنون بیش از ۴۵۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است. این منابع فقط برای طراحی سیلیکون مصرف نمی‌شوند؛ شرکت باید نمونهٔ اولیه، برد مرجع، ابزار توسعه، درایور، بسته‌بندی، پشتیبانی فنی و زنجیرهٔ تأمین تولید را نیز تأمین کند. تولید تراشه در مقیاس بالا به پیش‌بینی دقیق تقاضا نیاز دارد، زیرا سفارش کم هزینهٔ هر قطعه را بالا می‌برد و سفارش بیش از ظرفیت، تحویل را به تأخیر می‌اندازد. یک استارتاپ اروپایی برای رقابت با شرکت‌های بزرگ باید این پیچیدگی‌ها را هم‌زمان با توسعهٔ فناوری مدیریت کند.

اتحادیهٔ اروپا در سال‌های اخیر به‌دنبال تقویت توان داخلی در تراشه و هوش مصنوعی بوده است. Axelera در پروژه‌های کارخانهٔ هوش مصنوعی IT4LIA و MeluXina حضور دارد و می‌خواهد زیرساخت‌های اروپایی را به محل اجرای مدل‌ها و آزمایش راهکارهای خود تبدیل کند. این پروژه‌ها برای شرکت فرصت دیده‌شدن نزد مشتریان عمومی و صنعتی ایجاد می‌کنند، اما موفقیت نهایی زمانی رخ می‌دهد که محصول در محیط تجاری رقابتی نیز سفارش بگیرد. عرضهٔ آیندهٔ خانواده‌ای با نام Titania نشان می‌دهد Axelera قصد دارد فقط به یک محصول لبه‌ای محدود نماند.

رقابت سخت در بازار شتاب‌دهنده

Europa در بازاری وارد می‌شود که انویدیا، AMD، اینتل و تعداد زیادی استارتاپ تخصصی در آن حضور دارند. برخی رقبا با اکوسیستم نرم‌افزاری بسیار گسترده مزیت دارند و برخی دیگر روی مصرف پایین یا یک کاربرد خاص تمرکز کرده‌اند. Axelera نمی‌تواند در همهٔ زمینه‌ها با بزرگ‌ترین شرکت‌ها رقابت کند؛ راه منطقی‌تر، تمرکز بر پردازش سریع در محل، هزینهٔ مناسب هر عملیات، اندازهٔ کوچک و نصب ساده است. مشتری سازمانی معمولاً یک عدد بنچمارک را نمی‌خرد، بلکه سامانه‌ای می‌خرد که در محیط واقعی پایدار باشد، به‌موقع به‌روزرسانی شود و در صورت خرابی قابل پشتیبانی باشد.

پردازش محلی همچنین موضوع امنیت را تغییر می‌دهد. وقتی تصاویر به ابر ارسال نمی‌شوند، حریم خصوصی بهتر حفظ می‌شود، اما خود دستگاه باید در برابر دست‌کاری، سرقت مدل و نفوذ نرم‌افزاری محافظت شود. مدیر سامانه باید بداند چه نسخه‌ای از مدل روی هر شتاب‌دهنده نصب است، چه کسی به آن دسترسی دارد و چگونه وصلهٔ امنیتی اعمال می‌شود. این وظایف به ابزارهای مدیریتی و قرارداد خدمات نیاز دارند. اگر Axelera این لایه را همراه Europa عرضه کند، احتمال تبدیل مشتری آزمایشی به مشتری دائمی بیشتر خواهد شد.

چشم‌انداز تجاری

شاخص واقعی موفقیت Europa در ماه‌های آینده، تعداد دستگاه‌های نصب‌شده و میزان استفادهٔ آن‌ها خواهد بود. باید دید چند قرارداد از مرحلهٔ آزمایش عبور می‌کند، درآمد شرکت چه‌قدر تکرارشونده می‌شود و نرم‌افزار آن با مدل‌های تازهٔ هوش مصنوعی چگونه سازگار می‌ماند. رقم بالقوهٔ ۱.۵ میلیارد دلار جذاب است، اما تحقق آن به تولید پایدار، قیمت‌گذاری، تأمین حافظه و پشتیبانی جهانی بستگی دارد. اگر سفارش‌های Dell و Supermicro به عرضهٔ گسترده برسد، Europa می‌تواند جایگاه یک شرکت اروپایی را در زنجیرهٔ تأمین جهانی تثبیت کند.

معرفی این تراشه در نهایت بخشی از روند بزرگ‌تر انتقال هوش مصنوعی به محل تولید داده است. شرکت‌ها می‌خواهند پاسخ سریع‌تر، کنترل بیشتر و هزینهٔ قابل پیش‌بینی‌تری داشته باشند. Axelera با Europa تلاش می‌کند میان نیازهای لبه و امکانات سرور تعادل برقرار کند. این مسیر آسان نیست، اما ترکیب نسل دوم تراشه، سرمایهٔ قابل توجه و همکاری با سازندگان شناخته‌شده، آزمایشی جدی برای توان تجاری این استارتاپ ایجاد کرده است.

تاریخ انتشار: ۲۴ شهریور ۱۴۰۵

منبع: Reuters