مدیاتک با تراشه ۲ نانومتری به جنگ پرچمدارها رفت
مدیاتک در تازهترین گام برای ورود جدیتر به بازار تراشههای پرچمدار، خانوادهٔ جدید Dimensity 9600 را معرفی کرده است؛ خانوادهای که همزمان دو مسیر متفاوت را دنبال میکند. مدل Dimensity 9600 Pro با فناوری ساخت دو نانومتری شرکت TSMC برای گوشیهای ردهبالا طراحی شده و مدل Dimensity 9600M با فرآیند سه نانومتری، گزینهای فراگیرتر برای سازندگان تلفنهای گرانقیمت و میانردهٔ ممتاز است. اهمیت این معرفی فقط به افزایش سرعت پردازنده محدود نمیشود، زیرا مدیاتک میخواهد نشان دهد پردازش هوش مصنوعی مولد میتواند از مراکز داده به خود گوشی منتقل شود و بدون ارسال دائمی اطلاعات به فضای ابری، پاسخگویی سریعتری ارائه دهد.
دو مسیر برای بازار پرچمدار
مدل Pro با فناوری دو نانومتری ساخته میشود؛ فرآیندی که در آن فاصلهٔ میان اجزای اصلی مدار کاهش مییابد و سازنده میتواند در سطحی مشابه، ترانزیستورهای بیشتری جای دهد. تراکم بالاتر معمولاً به بهبود عملکرد یا کاهش مصرف انرژی منجر میشود، اما نتیجهٔ واقعی به طراحی معماری، محدودیت حرارتی گوشی و نحوهٔ تنظیم نرمافزار بستگی دارد. مدیاتک در کنار آن، مدل 9600M را روی فناوری سه نانومتری قرار داده تا تولیدکنندگان بیشتری بتوانند از خانوادهٔ جدید استفاده کنند. این تفکیک نشان میدهد شرکت میخواهد هم با گرانترین گوشیهای بازار رقابت کند و هم حجم فروش بیشتری را در دستگاههایی به دست آورد که قیمت و مصرف انرژی برایشان مهمتر است.
تراشههای تازه قرار است در مدلهای آیندهٔ شیائومی، اوپو و ویوو دیده شوند. این شرکتها از مشتریان مهم مدیاتک در آسیا هستند و حضور آنها میتواند فناوری جدید را سریعتر به بازار مصرفکننده برساند. البته معرفی تراشه با عرضهٔ گوشی یکی نیست؛ سازندهٔ تلفن باید طراحی برد، سامانهٔ خنککننده، باتری، مودم، دوربین و نسخهٔ سیستمعامل را با پردازنده هماهنگ کند. بنابراین نخستین محصولات تجاری، معیار بهتری برای سنجش وعدههای مدیاتک خواهند بود.
تمرکز اصلی بر هوش مصنوعی روی دستگاه
مدیاتک میگوید واحد پردازش عصبی Dimensity 9600 Pro در کارهای هوش مصنوعی مولد روی دستگاه، تا ۵۱ درصد سریعتر از نسل قبل است. این عدد باید با احتیاط تفسیر شود، زیرا نوع مدل، اندازهٔ ورودی، دقت عددی و نرمافزار آزمایش روی نتیجه اثر میگذارد. با این حال، جهتگیری فنی روشن است: گوشی قرار نیست فقط متن را از یک سرویس آنلاین دریافت کند، بلکه میتواند بخشی از کارهایی مانند خلاصهسازی، ویرایش تصویر، ترجمه، دستهبندی عکسها و تولید پاسخ را محلی انجام دهد.
پردازش محلی چند مزیت دارد. زمان رفتوبرگشت داده کمتر میشود، بعضی قابلیتها هنگام قطع اینترنت نیز فعال میمانند و اطلاعات شخصی مانند عکس یا صدای کاربر مجبور نیست برای هر درخواست از دستگاه خارج شود. در مقابل، مدلهای بزرگتر به حافظهٔ بیشتری نیاز دارند و اجرای طولانی میتواند گرما تولید کند. به همین دلیل موفقیت یک تراشهٔ هوش مصنوعی فقط با تعداد عملیات در ثانیه سنجیده نمیشود؛ بهرهوری انرژی، پهنای باند حافظه، ابزارهای توسعه و امکان فشردهسازی مدل نیز اهمیت دارند.
چرا فناوری ساخت دو نانومتری مهم است؟
حرکت به سوی دو نانومتر در صنعت نیمهرسانا، ادامهٔ رقابتی است که سالها با کوچککردن فرآیند تولید پیش رفته است. در هر نسل جدید، ترانزیستورها کوچکتر و متراکمتر میشوند، اما طراحی مدار، بازده کارخانه و هزینهٔ تولید نیز پیچیدهتر میشود. برای یک گوشی، کوچکشدن فرآیند میتواند فضای بیشتری برای هستههای پردازشی، شتابدهندهٔ هوش مصنوعی یا حافظهٔ نهان فراهم کند. از طرف دیگر، اگر سازنده توان پردازنده را بیش از ظرفیت حرارتی دستگاه بالا ببرد، مزیت خام روی کاغذ به کاهش سرعت در استفادهٔ طولانی تبدیل خواهد شد.
TSMC برای مشتریان مختلف خود فرآیندهای پیشرفته را عرضه میکند و مدیاتک باید میان عملکرد، ظرفیت تولید و قیمت تعادل برقرار کند. تراشهٔ دو نانومتری احتمالاً در ابتدای چرخهٔ عمر خود گرانتر و محدودتر از گزینههای قدیمیتر خواهد بود. همین موضوع توضیح میدهد که چرا 9600M با فرآیند سه نانومتری معرفی شده است: این مدل میتواند از بلوغ بیشتر خط تولید و هزینهٔ قابلکنترلتر بهره ببرد و تعداد بیشتری گوشی را پوشش دهد.
رقابت با کوالکام و تغییر نقشهٔ بازار
بازار پردازندهٔ پرچمدار اندروید در سالهای گذشته بیشتر تحت تأثیر رقابت مدیاتک و کوالکام بوده است. کوالکام از مزیت سابقهٔ طولانی در مودم، ارتباطات و قراردادهای گسترده با برندهای جهانی برخوردار است، اما مدیاتک با قیمت رقابتی و تمرکز بر هوش مصنوعی تلاش میکند سهم خود را در بخش ممتاز افزایش دهد. برای تولیدکنندهٔ گوشی، انتخاب تراشه فقط مقایسهٔ امتیاز بنچمارک نیست؛ پشتیبانی نرمافزاری، دسترسی به درایورها، مصرف انرژی، زمان تحویل و امکان شخصیسازی نیز در تصمیم نهایی نقش دارد.
مدیاتک همزمان در حال گسترش فعالیت خود از موبایل به مراکز داده و تراشههای سفارشی است. این تغییر مهم است، چون شرکت میخواهد از دانش طراحی شتابدهندههای کممصرف در دستگاههای کوچک، برای بازارهایی با بار محاسباتی بزرگتر استفاده کند. طبق گزارش منتشرشده، نخستین شتابدهندهٔ هوش مصنوعی مدیاتک برای یک ارائهدهندهٔ بزرگ خدمات ابری در اواخر سال ۲۰۲۶ به تولید انبوه میرسد. اگر این برنامه عملی شود، مدیاتک از فروشندهٔ تراشهٔ تلفن به تأمینکنندهٔ بخشی از زیرساخت ابری نیز تبدیل خواهد شد.
سرمایهگذاری سنگین برای ورود به زیرساخت
مدیاتک اخیراً از انتشار اوراق قابل تبدیل به ارزش ۳.۹ میلیارد دلار خبر داده و در این مسیر از سرمایهگذاران بزرگی مانند انویدیا و آلفابت نیز حمایت گرفته است. چنین سرمایهای میتواند برای توسعهٔ معماری، خرید ظرفیت تولید، استخدام طراحان و ساخت اکوسیستم نرمافزاری مصرف شود. با این حال، حضور سرمایهگذار بزرگ بهتنهایی موفقیت محصول را تضمین نمیکند. شتابدهندهٔ دیتاسنتری باید در مصرف انرژی، ابزار برنامهنویسی، پایداری در بار کاری طولانی و سازگاری با نرمافزارهای موجود با رقبای تثبیتشده رقابت کند.
اثر احتمالی بر تجربهٔ کاربران
اگر ادعاهای مدیاتک در محصولات نهایی تکرار شود، کاربران میتوانند انتظار داشته باشند بخشی از قابلیتهای هوش مصنوعی بدون اشتراک ماهانه و بدون تأخیر شبکه روی گوشی اجرا شود. دوربین ممکن است صحنه را سریعتر تحلیل کند، دستیار صوتی برای فرمانهای ساده به اینترنت وابسته نباشد و ابزارهای خلاقانه پاسخگویی بیشتری داشته باشند. اما مقدار حافظه، پشتیبانی سازندهٔ تلفن و سیاستهای حریم خصوصی تعیین میکنند که این قابلیتها در عمل چقدر قابل استفاده باشند.
همچنین افزایش قدرت پردازشی ممکن است قیمت گوشیهای پرچمدار را بالا ببرد. تولید تراشههای پیشرفته، بستهبندی، حافظهٔ سریع و سامانهٔ خنککننده هزینهٔ بیشتری دارد و شرکتها معمولاً بخشی از این هزینه را به مصرفکننده منتقل میکنند. بنابراین رقابت واقعی در سال آینده فقط بر سر سریعترین پردازنده نخواهد بود؛ برنده شرکتی است که بتواند عملکرد هوش مصنوعی را با دوام باتری، گرمای کمتر، پشتیبانی طولانی و قیمت منطقی همراه کند.
Dimensity 9600 Pro در نهایت آزمونی برای جاهطلبی جدید مدیاتک است. فناوری دو نانومتری و افزایش ۵۱ درصدی در پردازش هوش مصنوعی، تصویر یک جهش فنی را ترسیم میکند، اما قضاوت نهایی باید پس از عرضهٔ گوشیهای واقعی، آزمایش مداوم و بررسی مصرف انرژی انجام شود. معرفی 9600M نیز نشان میدهد این شرکت صرفاً به نمایش قدرت در آزمایشگاه فکر نمیکند و برای گسترش دامنهٔ استفاده، گزینهای با فرآیند تولید در دسترستر ارائه داده است.
تاریخ انتشار: ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
منبع: Reuters
