گیشه تابستانی هالیوود چگونه منفجر شد و سینما دوباره جان گرفت
هالیوود بهترین تابستان خود در یک دهه گذشته را پشت سر گذاشته و شاید بتوان گفت از زمان همه‌گیری کرونا تاکنون، بزرگ‌ترین تغییر حال‌وهوای خود را تجربه کرده است.
پس از چند سال فروش بلیت در سطحی که به «وضعیت عادی جدید» تبدیل شده بود و دوره‌های مکرر نگرانی درباره آینده سینما، گیشه تابستانی دوباره اوج گرفت. طبق آمار شرکت Rentrak، فروش بلیت سینماها در بازار داخلی آمریکا از اول مه تا ۳۱ اوت به ۴.۶۱ میلیارد دلار رسید.
این رقم نه‌تنها فاصله زیادی با سال گذشته دارد و نسبت به ۲۰۲۵ حدود ۲۶.۱ درصد افزایش نشان می‌دهد، بلکه از تمام تابستان‌های گذشته به‌جز سال ۲۰۱۳ بهتر بوده است. البته اگر تورم و افزایش قیمت بلیت‌ها را در نظر بگیریم، این فصل دیگر آن‌قدرها رکوردشکن به نظر نمی‌رسد. تعداد تماشاگران همچنان بسیار پایین‌تر از دوران پیش از کروناست؛ اما با این حال، تابستان ۲۰۲۶ همان فصلی بود که هالیوود دوباره اعتمادبه‌نفسش را پیدا کرد.
بخشی از این رونق به نام‌های آشنایی مانند مرد عنکبوتی، «داستان اسباب‌بازی» و آثار مشابه مربوط می‌شود، اما بخش مهمی از بازگشت قدرتمند سینما از اتفاقات تازه و غیرمنتظره آمده است. تماشاگران نسل Z سالن‌ها را پر کرده‌اند، فیلم‌های کم‌هزینه‌ای مانند «Obsession» به آثار پرفروش تبدیل شده‌اند و بیش از آنکه برندها و مجموعه‌های معروف تماشاگران را به سینما بکشانند، خود فیلمسازان چنین نقشی داشته‌اند. حتی بعضی فیلم‌هایی که زمانی عملاً مرده تلقی می‌شدند، دوباره به زندگی برگشته‌اند.
دیو گرین، کارگردان فیلم «Coyote vs. Acme» که زمانی کنار گذاشته شده بود، می‌گوید:
«می‌بینیم که مردم برای چیزهایی به سینما می‌آیند که واقعاً برایشان اهمیت دارد و این چیزها ممکن است با آنچه یک یا دو تابستان پیش می‌دیدیم متفاوت باشد. مقاومت صنعت سینما و توانایی آن برای بازگشت، تغییر شکل و تحول مداوم واقعاً امیدوارکننده است.»
چنین خوش‌بینی‌ای برای سال‌ها در هالیوودی که از همه‌گیری کرونا، آتش‌سوزی‌ها، اختلافات کارگری، کوچک‌شدن صنعت و تحولات فناوری آسیب دیده بود، به‌سختی پیدا می‌شد. با این حال، هنوز هم تغییرات بزرگی در راه است؛ از جمله پیشنهاد پارامونت برای خرید Warner Bros. Discovery و ادامه تأثیر هوش مصنوعی مولد بر صنعت سرگرمی.
با این حال، صنعت سینما برای نخستین بار پس از مدت‌ها با سرعت بالایی حرکت می‌کند و دلایلی وجود دارد که تصور کنیم این روند مثبت ادامه پیدا کند. اکران‌های پاییز و زمستان، از جمله «Avengers: Doomsday» و «Dune: Part III» که هر دو در ماه دسامبر اکران می‌شوند، می‌توانند این شتاب را بیشتر کنند و شاید رکوردهای تازه‌ای نیز به ثبت برسد.
فیلمسازان تماشاگران را به سینما می‌کشانند
فیلم‌هایی مانند «The Odyssey»، «Obsession» و «Disclosure Day» شباهت چندانی به یکدیگر ندارند؛ اما هر سه یک ویژگی مشترک مهم دارند: بخش بزرگی از مخاطبان به دلیل نام فیلمساز پشت اثر به سینما رفتند.
قدرت کریستوفر نولان در جذب تماشاگر هیچ‌وقت به اندازه امروز آشکار نبوده است. اینکه او توانسته یکی از قدیمی‌ترین آثار ادبی جهان را به یک فیلم پرفروش تابستانی تبدیل کند که به‌زودی فروشش از ۱.۶ میلیارد دلار عبور خواهد کرد، حتی برای خود نولان نیز موفقیتی بزرگ محسوب می‌شود.
این موضوع نشان می‌دهد داشتن مجموعه‌ای مناسب از فیلمسازان برجسته تا چه اندازه می‌تواند برای یک استودیو سودآور باشد. یونیورسال پیکچرز پس از جدایی پرتنش نولان از وارنر برادرز به دلیل تصمیم این شرکت برای تمرکز بیشتر بر پخش اینترنتی در دوران همه‌گیری، او را جذب کرد.
استیون اسپیلبرگ نیز اکنون با یونیورسال همکاری دارد. فیلم «Disclosure Day» او با فروش جهانی ۲۴۱.۳ میلیون دلار موفقیت متوسط‌تری در سینماها داشت، اما تقریباً همه کسانی که برای دیدن این فیلم به سالن رفتند، به خاطر نام اسپیلبرگ آمده بودند.
موضوع مشابهی را می‌توان درباره «Obsession» نیز مطرح کرد؛ فیلمی ساخته کری بارکر، یوتیوبر ۲۶ ساله‌ای که به فیلمسازی روی آورده است. این فیلم با بودجه‌ای کمتر از یک میلیون دلار ساخته شد اما فروش جهانی آن از ۵۰۰ میلیون دلار عبور کرد و به یکی از سودآورترین فیلم‌های تاریخ سینما تبدیل شد.
وقتی «Obsession» از «جنگ ستارگان» جلو زد
یکی از مهم‌ترین لحظات این فصل و شاید نشانه‌ای از یک تغییر اساسی در هالیوود قرن بیست‌ویکم زمانی بود که «Obsession» از «Star Wars» عبور کرد؛ مجموعه‌ای که برای دهه‌ها یکی از نمادهای اصلی فیلم‌های پرفروش تابستانی محسوب می‌شد.
فیلم «Star Wars: The Mandalorian and Grogu» با فروش جهانی ۳۴۵.۴ میلیون دلار عملکرد ناامیدکننده‌ای داشت.
این تنها نشانه کاهش قدرت بعضی از مطمئن‌ترین فرنچایزهای هالیوود نبود. تازه‌ترین بازسازی لایواکشن دیزنی از «Moana» با فروش ۳۱۵.۴ میلیون دلار نیز عملکرد ضعیفی داشت و فیلم بزرگ تابستانی وارنر برادرز و DC Studios یعنی «Supergirl» نیز تنها ۱۲۶.۴ میلیون دلار فروخت.
نسل Z سالن‌های سینما را پر کرده است
البته برخی مجموعه‌های قدیمی همچنان عملکرد بسیار خوبی دارند.
فیلم «Spider-Man: Brand New Day» محصول سونی پیکچرز هنوز در صدر جدول فروش قرار دارد و تاکنون ۲.۳۴ میلیارد دلار درآمد داشته است. بدون در نظر گرفتن تورم، این فیلم دومین اثر پرفروش تاریخ سینما محسوب می‌شود.
موفقیت این فیلم چند نکته را نشان می‌دهد؛ از جمله سلطه ادامه‌دار مرد عنکبوتی در میان ابرقهرمانان و اینکه نمی‌توان به‌سادگی از پدیده‌ای به نام «خستگی مخاطبان از فیلم‌های ابرقهرمانی» صحبت کرد.
در عین حال، نمی‌توان نادیده گرفت که تام هالند و زندایا برای دو ماه عملاً چهره‌های اصلی فصل سینمایی تابستان بودند. آن‌ها علاوه بر بازی در «Brand New Day»، در «The Odyssey» نیز هم‌بازی هستند.
این دو ستاره ۳۰ ساله و قدرت بالای آن‌ها در جذب تماشاگر، بخشی از نفوذ قابل‌توجه نسل Z بر بازار سینما را نشان می‌دهد.
افراد ۱۴ تا ۲۹ ساله پیش از این نیز به گروه سنی‌ای تبدیل شده بودند که بیش از همه به سینما می‌روند. بر اساس آمار Cinema United، تماشاگران نسل Z در سال ۲۰۲۵ به‌طور متوسط ۶.۱ بار به سینما رفتند؛ این رقم در سال قبل از آن ۴.۹ بار بود.
این تغییر بیش از هر چیز در موفقیت دو فیلم «Obsession» و «Backrooms» دیده شد.
فیلم «Backrooms» محصول A24 که توسط کین پارسونز ۲۱ ساله ساخته شده، با بودجه ۱۰ میلیون دلاری توانست در سراسر جهان ۳۹۴.۱ میلیون دلار بفروشد.
اینکه دو فیلمساز بیست‌وچندساله که فعالیت خود را از یوتیوب آغاز کرده بودند، توانسته‌اند از اسپیلبرگ و «Supergirl» بهتر عمل کنند، می‌تواند نشانه تغییر جدی در عادات سینماروهای آمریکایی باشد.
کری بارکر پیش‌تر در مصاحبه‌ای گفته بود:
«فکر می‌کنم کمی از خانه ماندن خسته شده‌ایم. نسل ما تا حدی نسل کووید است. من خوش‌شانس بودم که هر چهار سال دبیرستان را تجربه کردم، اما برادرم رایلی دو سال از آن دوران را از دست داد. از تلفن‌ها خسته شده‌ایم.»
پرده‌های بزرگ و فرمت ۷۰ میلی‌متری
با وجود همه این موفقیت‌ها، تعداد کل بلیت‌های فروخته‌شده هنوز بسیار پایین‌تر از سال ۲۰۱۹ است.
طبق آمار S&P Global، تا اواسط اوت سال ۲۰۱۹ سینماها ۷۹۵.۹ میلیون بلیت فروخته بودند، اما در مدت مشابه امسال این رقم تنها ۵۴۷.۱ میلیون بلیت بوده است.
آنچه بخشی از این فاصله را جبران کرده، افزایش قیمت بلیت‌ها و به‌خصوص قیمت بالاتر نمایش‌های ویژه روی پرده‌های بزرگ است.
بهترین عملکرد بازار اکنون در بزرگ‌ترین پرده‌ها دیده می‌شود.
در ماه ژوئیه، فیلم «The Odyssey» باعث شد IMAX بهترین ماه تاریخ خود را تجربه کند و فروش جهانی آن در این فرمت به ۲۵۷ میلیون دلار برسد.
IMAX به دلیل تفاوت بسیار بیشتری که با تلویزیون خانگی دارد، هرگز افتی مشابه سینماهای معمولی را تجربه نکرد.
ریچارد گلفوند، مدیرعامل IMAX، می‌گوید:
«IMAX در سال ۲۰۲۵ رکورد زد. ما از ارقام قبل از همه‌گیری عبور کردیم و انتظار داریم امسال نیز از رقم سال گذشته جلو بزنیم. بنابراین برای ما بازگشت مدت‌هاست اتفاق افتاده است.»
تب تماشای «The Odyssey» در فرمت IMAX 70 mm نیز احتمالاً به این زودی‌ها فراموش نخواهد شد.
فرمت نمایش فیلم بیش از گذشته به عاملی برای ترغیب مردم به رفتن به سینما تبدیل شده است. امکان تماشای فیلم برنده بهترین فیلم سال، «One Battle After Another»، در فرمت VistaVision نیز بخشی از جذابیت آن برای سینمادوستان بود.
همین موضوع یکی از دلایلی است که رقابت پیش رو میان «Avengers: Doomsday» و «Dune: Part III» را جذاب می‌کند.
در ماه دسامبر، «Dune: Part III» به‌صورت انحصاری در IMAX نمایش داده خواهد شد، در حالی که دیزنی برای «Doomsday» روی قالبی با عنوان «Infinity Vision» تمرکز کرده است؛ نامی که برای سالن‌های بزرگ و پریمیوم استفاده می‌شود.
با این حال، تجربه مشابه «The Odyssey» و «Spider-Man: Brand New Day» نشان داد که حتی در چنین شرایطی نیز ممکن است هر دو فیلم بتوانند هم‌زمان عملکرد بسیار موفقی در گیشه داشته باشند.
