دلایل زودتر مرگ مردان نسبت به زنان چیست؟/ نگاهی به یک بحران ناپیدا
مستندات موجود حاکی از آن است که مردان در مقایسه با زنان، عمر کمتری دارند، بیشتر با بیماریهای مزمن مواجه هستند و ریسک فوت ناگهانی در این گروه به مراتب بالاتر است.
متخصصان اظهار میکنند، اگرچه سبک زندگی نادرست و رفتارهای پرخطر در این وضعیت دخیل هستند، اما دلایل اصلی معضلات بهداشتی مردان بسیار وسیعتر و پیچیدهتر از آن است که صرفاً به انتخابهای فردی نسبت داده شود.
مردان؛ هدف اصلی مرگهای زودرس
تحقیقات انجام شده در بریتانیا حکایت از آن دارد که مردان در مقایسه با زنان به مراتب بیشتر سیگار میکشند، مشروبات الکلی مصرف میکنند، مواد مخدر را به کار میبرند و با مشکلاتی نظیر فشار خون بالا و کلسترول زیاد دست و پنجه نرم میکنند. نتیجه این وضعیت آن است که میانگین امید به زندگی مردان تقریباً چهار سال از زنان کمتر است.
علاوه بر این، مردان نزدیک به 60 درصد بیشتر از زنان قبل از 75 سالگی جان خود را از دست میدهند. بیماریهای قلبی، سرطان ریه، اختلالات کبدی و حوادث ناشی از عوامل اصلی این مرگهای زودرس به شمار میآیند.
متخصصان معتقدند که شیوع ویروس کرونا ابعاد این شکاف را مشخصتر ساخت. در طول این بحران، تعداد مردانی که جان خود را از دست دادند به مراتب بیشتر از زنان بود؛ موضوعی که به عقیده کارشناسان، توجه کافی از سوی تصمیمسازان دریافت نکرده است.
سلامت مردان؛ موضوعی فراتر از سبک زندگی
متخصصان حوزه بهداشت تأکید میکنند که نباید وضعیت نامناسب سلامت مردان را صرفاً نتیجه رفتارهای فردی به حساب آورد. به گفته آنها، عوامل زیستی نیز در این زمینه تأثیرگذارند.
برخی تحقیقات نشان میدهد که سیستم ایمنی مردان در برابر برخی بیماریها و عفونتها نسبت به زنان عملکرد کمتری دارد. با این حال، کارشناسان بر این باورند که عوامل اجتماعی و فرهنگی اثرات بسیار بیشتری بر وضعیت سلامتی مردان دارند.
یکی از علیتهای اصلی این وضعیت، پایین بودن سطح «سواد سلامت» در بین مردان است. بسیاری از مردان تمایل کمتری به صحبت درباره مشکلات جسمی و روحی خود دارند، نشانههای بیماری را نادیده میگیرند و در زمان مناسب برای اخذ خدمات درمانی اقدام نمیکنند.
بنابراین، تعداد زیادی از مردان سالهای زیادی را بدون مراجعه به پزشک یا انجام معاینات دورهای سپری میکنند؛ در حالی که زنان به خاطر خدماتی چون مراقبتهای باروری، غربالگری و دیگر خدمات بهداشتی، ارتباط نزدیکتری با نظام سلامت دارند.
فشارهای فرهنگی و کلیشههای مردانگی
کارشناسان بر این باورند که کلیشههای رایج درباره «مرد بودن» به عنوان یک مانع بزرگ در راه ارتقاء سلامت مردان عمل میکند.
در بسیاری از جوامع از مردان انتظار میرود که احساسات و مشکلات خود را پنهان کنند، در برابر مشکلات مقاوم باشند و کمتر در مورد احساسات یا نگرانیهای خود صحبت نمایند. این نگرش موجب میشود که بسیاری از مردان به مشکلات جسمی و روانی خود بیتوجهی کنند یا در زمان مناسب برای دریافت کمک اقدام نکنند.
به عقیده متخصصان، این الگوهای رفتاری معمولاً مانع از مراجعه به پزشک، انجام آزمایشهای غربالگری یا بهرهمندی از خدمات بهداشت روان میشود.
فقر و محرومیت؛ عامل مخفی بحران سلامت مردان
کارشناسان بر این عقیدهاند که یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر سلامت مردان، عدم برابریهای اقتصادی و اجتماعی است.
آمارها نشان میدهد که امید به زندگی مردان در فقیرترین مناطق بریتانیا تقریباً 10 سال کمتر از مردان ساکن مناطق ثروتمند است. همچنین احتمال مرگ زودرس در مردان زندگیکننده در مناطق کمبرخوردار به طرز قابل توجهی بیشتر است.
این اختلاف به ویژه در میان کارگران مشاغل یدی، کارکنان صنعت، تولید و ساختمانسازی مشهود است. بسیاری از این افراد به واسطه شرایط کاری سخت، نگرانی در مورد از دست دادن شغل یا فشار زمان، کمتر برای معاینات پزشکی یا پیگیری وضعیت سلامت خود تلاش میکنند.
کارشناسان پیشنهاد میکنند تا امکان مرخصی با حقوق برای انجام معاینات پزشکی فراهم شود و خدمات بهداشتی بیش از پیش در محیطهای کاری و صنعتی در دسترس قرار گیرند.
سلامت روان؛ حلقه گمشده در سلامت مردان
یکی از نگرانکنندهترین جنبههای وضعیت سلامت مردان، نرخ بالای خودکشی در این گروه است.
براساس دادههای موجود، تقریباً سهچهارم افرادی که به خودکشی اقدام میکنند، مرد هستند. با این حال، سهم مردان از مراجعه به خدمات مشاوره و رواندرمانی به مراتب کمتر از زنان است.
متخصصان معتقدند که بخشی از این معضل به نحوه شناسایی و درمان مشکلات روانی برمیگردد. افسردگی و اضطراب در مردان لزوماً به صورتی که در زنان بروز میکند، ظاهر نمیشود. مردان ممکن است مشکلات روانی خود را از طریق رفتارهای پرخاشگرانه، مصرف الکل، انزوا یا دوری از دیگران نشان دهند؛ نشانههایی که اغلب کمتر به آن توجه میشود.
فشارهای اقتصادی، نگرانیهای شغلی و مشکلات مالی نیز از عوامل مهم مؤثر بر سلامت روان مردان و افزایش خطر خودکشی در میان آنان محسوب میشود.
ضرورت خدمات متناسب با مردان
کارشناسان بر این نکته تأکید میکنند که مردان نسبت به سلامت خود بیتوجه نیستند، اما برای مشارکت در برنامههای بهداشتی نیاز به رویکردهایی دارند که متناسب با ویژگیها و نیازهای آنها باشد.
برنامههایی که بر فعالیتهای عملی، ورزش، تعاملات اجتماعی و هدفگذاریهای مشخص تأکید دارند، در جذب مشارکت مردان موفقتر بودهاند. در نتیجه، در سالهای اخیر طرحهای مختلفی برای تقویت سلامت جسمی و روانی مردان در بریتانیا اجرا شده است.
متخصصان معتقدند که استراتژی ملی سلامت مردان میتواند توجه بیشتری به این موضوع جلب کند و زمینهساز ایجاد برنامههای حمایتی، مراکز تخصصی و سیاستهای هدفمند برای کاهش بیماریها و مرگهای زودرس باشد.
زنگ خطری که باید جدی گرفته شود
کارشناسان در نهایت بر این نکته تأکید دارند که سلامت مردان نهتنها یک مسئله فردی، بلکه یک چالش اجتماعی و اقتصادی مهم است. آنها توصیه میکنند که مردان با انجام فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن، مشارکت در غربالگریها و معاینات پزشکی، توجه بیشتر به سلامت روان و مراجعه به پزشک بهموقع، نقش فعالتری در حفظ سلامت خود بر عهده گیرند.
به نظر متخصصان، کاهش مرگهای زودرس در میان مردان تنها با ترکیب آگاهی فردی، حمایت اجتماعی و اصلاح ساختارهای نظام سلامت ممکن خواهد بود.
منبع: BBC
۲۳۳۲۳۳
