وضعیت کنونی حجم آب دریاچه ارومیه

مجید رستگاری در زمینه وضعیت کنونی دریاچه ارومیه اظهار داشت: در حال حاضر حجم آب این دریاچه به حدود ۴.۱۵ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با میزان سال گذشته که حدود ۳.۸ میلیارد مترمکعب بود، نشان‌دهنده پیشرفت است.

وی با اشاره به بهبود قابل توجه وضعیت دریاچه ارومیه ابراز داشت: حالا وضعیت دریاچه رضایت‌بخش است، اما این فقط آغاز پروسه احیا است. برای دستیابی به وضعیت اکولوژیک مطلوب باید به حجمی در حدود ۱۵.۵ میلیارد مترمکعب برسیم و تحقق این هدف به افزایش بارش‌ها و مدیریت مصرف آب از سوی جامعه بستگی دارد.

مدیرعامل آب منطقه‌ای آذربایجان غربی عوامل جوی و انسانی را به‌عنوان دلایل وضعیت فعلی دریاچه ارومیه معرفی کرد و تصریح نمود: توسعه کشاورزی و کشت محصولات پرآب‌بر با الگوی بارش‌های موجود از جمله عواملی هستند که در وضعیت فعلی دریاچه ارومیه نقش دارند.

۵۰ درصد الگوی کشت منطقه مختص به محصولات پرآب‌بر می‌باشد.

وی خاطرنشان کرد که در حال حاضر حدود ۵۰ درصد الگوی کشت مناطق به محصولاتی نظیر چغندر، سیب و یونجه اختصاص یافته است و برای بهبود شرایط دریاچه ارومیه ضروری است که تغییر الگوی کشت، پیشرفت سیستم‌های آبیاری نوین و حمایت از کشاورزان در اولویت قرار گیرد.

رستگاری گفت که طبق مصوبات احیای دریاچه ارومیه از دهه ۹۰، لازم است که سهم مصرف آب کشاورزی به میزان ۴۰ درصد کاهش یابد و توسعه اراضی جدید متوقف شود؛ با این حال، در حال حاضر در برخی مناطق شاهد توسعه اراضی کشاورزی هستیم. تغییر الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر و استفاده از روش‌های نوین آبیاری نیازمند منابع مالی است و کشاورزان بدون حمایت نمی‌توانند این تغییرات را انجام دهند.

وی در خصوص تأثیر سدسازی بر وضعیت دریاچه ارومیه گفت: سال گذشته بیش از یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب از سدهای موجود در استان به سمت دریاچه منتقل شد. اگر حجم آب مورد نیاز شرب مردم را از مجموع آب سدها فاکتور بگیریم، تأثیر چندانی بر وضعیت دریاچه ارومیه نخواهند داشت.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی ادامه داد: از مجموع ۱۷ سد در استان، ۱۰ سد وضعیت بهتری نسبت به سال گذشته دارند؛ اما در برخی سدها مانند آغ‌چای چایپاره در حوضه ارس و همچنین شهرچای ارومیه کاهش نسبی در ذخایر آب مشهود است.

وی افزود: به‌طور مقابل، سدهای واقع در جنوب استان از جمله بوکان، مهاباد، حسنلو، ساروق، کانی‌سیب و سردشت در وضعیت مطلوبی قرار دارند و افزایش قابل توجهی در حجم آب ذخیره‌شده در آنها به ثبت رسیده است.

سالانه ۳۰ میلیون مترمکعب آب دریاچه ارومیه تابستان تبخیر می‌شود.

رستگاری بیان کرد که تبخیر تدریجی آب دریاچه ارومیه از اواخر خرداد هر سال آغاز می‌گردد و این مقدار در تیرماه به ۳۰ میلیون مترمکعب می‌رسد.

وی تأکید کرد که اگر اقدامات آغاز شده برای احیای دریاچه ارومیه تداوم یابد و بتوانیم با رهاسازی آب از کانی‌سیب و سایر حوزه‌ها، مدیریت بهتری بر آب داشته باشیم و تبخیر را کاهش دهیم، قادر خواهیم بود تا سال آبی آینده بخشی از آب موجود در دریاچه ارومیه را حفظ کنیم و شاهد ادامه بهبود وضعیت آن باشیم.

رستگاری بر مدیریت مصرف آب از طریق آبیاری نوین، تغییر الگوی کشت و صرفه‌جویی در مصرف آب تأکید کرد و گفت: هنوز نمی‌توان به‌طور قطع گفت که وارد دوره ترسالی شده‌ایم و وضعیت همچنان شکننده است. لذا لازم است که مدیریت منابع و مصارف آب در بخش‌های مختلف مدنظر قرار گیرد.