پیشنهاد مصر، ترکیه و قطر برای توقف ۳ ساله برنامه غنی سازی ایران

شبکه الجزیره عنوان کرده که پیشنهادهای ارائه‌شده از سوی این سه کشور منطقه، شامل درخواست‌هایی از ایران مبنی بر توقف غنی‌سازی اورانیوم به مدت سه سال (تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ) و انتقال ذخائر اورانیوم به یک کشور ثالث است.

این شبکه به نقل از دو منبع آگاه اظهار داشت که میانجیگران از قطر، ترکیه و مصر، اصول بنیادی را به‌منظور مذاکرات در روز جمعه به ایران و ایالات متحده ارائه نموده‌اند، که یکی از این اصول تعهد ایران به کاهش قابل توجه غنی‌سازی اورانیوم است.

به نقل از این منابع، همچنان یک دیپلمات ارشد در جمع آنها حضور داشته که به دلیل حساسیت این مذاکرات، خواسته است نامش فاش نشود. نکات کلیدی مورد بحث در این چارچوب پیشنهادی همچنین شامل محدودیت‌هایی در کاربرد موشک‌های بالستیک و تجهیز متحدان ایران در منطقه است.

الجزیره در ادامه گزارش خود بیان کرد: این فرصت باریک برای دیپلماسی در شرایطی مطرح می‌شود که منطقه به‌دنبال دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خود را برای تجمع نیروها در پی ناآرامی‌های اخیر ایران و احتمال حمله قابل توجه به این کشور آماده می‌کند.

طبق چارچوب ارائه شده برای توافق، ایران متعهد می‌شود که به مدت سه سال غنی‌سازی اورانیوم را به صفر رسانده و سپس موافقت کند که این غنی‌سازی را به زیر ۱.۵ درصد محدود کند.

ذخایر کنونی اورانیوم با غنای بالا – که شامل تقریباً ۴۴۰ کیلوگرم و با غنای ۶۰ درصدی است – به یک کشور ثالث منتقل خواهد شد.

این چارچوب پیشنهادی همچنین فراتر از برنامه هسته‌ای ایران رفته و میانجی‌ها از ایران درخواست کرده‌اند که از انتقال سلاح‌ها و فناوری‌های نظامی به متحدان و گروه‌های غیر دولتی خود منصرف شود.

در این راستا، تهران همچنین باید متعهد شود که به‌عنوان آغازگر جنگ با استفاده از موشک‌های بالستیک عمل نکند. این توافق خواسته‌های ایالات متحده درباره محدود کردن تعداد و برد موشک‌های بالستیک ایران را پوشش نمی‌دهد.

موشک‌های بالستیک ایران

از طرف دیگر، ایران تأکید کرده است که در هیچ شرایطی درباره قابلیت‌های دفاعی و نظامی خود مذاکره نخواهد کرد و تمرکز مذاکرات صرفاً بر روی مسائل هسته‌ای خواهد بود.

یکی از این منابع خاطرنشان کرد که میانجی‌های مذکور نیز یک “توافق عدم تجاوز” را میان تهران و واشنگتن پیشنهاد کرده‌اند.

هنوز مشخص نیست که واکنش‌های واشنگتن و تهران به این چارچوب پیشنهادی چگونه بوده است. همچنین الجزیره در گزارش خود به تسهیلات رفع تحریم‌های احتمالی آمریکا در قالب این توافق اشاره نکرده است.

ایالات متحده به‌روشنی اعلام کرده که هرگونه توافق باید شامل ضوابطی درباره برنامه هسته‌ای، موشک‌ها و “نیروهای نیابتی” ایران باشد.

در گذشته، ایران تمایل به سازش در موضوع توسعه هسته‌ای داشته است، از جمله در سال ۲۰۱۵ که توافق جامع اقدام مشترک (برجام)، با تعدادی از کشورها، از جمله ایالات متحده، به امضا رسید تا غنی‌سازی هسته‌ای را در عوض کاهش تحریم‌ها محدود کند. اما در سال ۲۰۱۸، ترامپ آمریکا را از این توافق خارج کرد.

با این وجود، تهران تاکنون از ورود به بحث محدود کردن حمایت‌های خود از گروه‌های غیردولتی در منطقه و همچنین محدودیت موشک‌های بالستیک خود اجتناب کرده است.

روز چهارشنبه، ایران مجدداً بر موضع خود تأکید کرده است که تنها درباره برنامه هسته‌ای و لغو تحریم‌ها گفتگو خواهد کرد.

طبق اطلاعات الجزیره، چارچوب این پیشنهاد از طرف سه کشور، بلافاصله پیش از ملاقات اخیر «ویتکاف» با مقامات اسرائیلی در تل آویو، به ایالات متحده و ایران ارائه شده است.