پیشبینی اولیه از دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵ منتشر شد/ آیا افزایش ۵۰ درصدی حقوق واقعی است؟
به نزدیک شدن به انتهای سال ۱۴۰۴، بحث تعیین حداقل دستمزد کارگران برای سال ۱۴۰۵ دوباره به یک موضوع محوری در محافل اقتصادی و کارگری تبدیل شده است.
فرارو به نقل از احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد که در دو هفته آینده جلسات مربوط به بررسی افزایش حقوق کارگران با حضور نمایندگان کارفرمایان و تشکلهای کارگری برگزار خواهد شد. این اظهارات نشاندهنده این است که فرآیند تعیین دستمزد سال ۱۴۰۵ به زودی به مرحله مذاکرات جدی نزدیک خواهد شد و هنوز رقم نهایی مشخص نیست. حال سؤال اصلی این است که اگر نرخ تورم به عنوان مبنای افزایش حقوق کارگران در نظر گرفته شود، پایه حقوق یک کارگر مجرد و بدون سابقه در سال ۱۴۰۵ چه مقدار خواهد بود؟
میزان افزایش حقوقها چقدر خواهد بود؟
بر اساس قانون کار، حداقل دستمزد باید متناسب با نرخ تورم و هزینههای مربوط به سبد معیشت خانواده تعیین گردد. با این حال، رقم اعلام شده برای تورم همواره به طور مستقیم در افزایش حقوقها لحاظ نمیشود. در سالهای متعدد، ارقامی که برای افزایش دستمزد تعیین شدهاند، پایینتر از نرخ تورم به ثبت رسیدهاند. به همین دلیل، تورم به عنوان یکی از شاخصهای کلیدی در مباحثهای که بین نمایندگان دولت، کارفرمایان و تشکلهای کارگری انجام میشود، مطرح میگردد.
شاخص مهمتری که در ارزیابی وضعیت معیشتی و تصمیمگیری پیرامون مزایا حائز اهمیت است، تورم نقطهبهنقطه میباشد. طبق دادههای مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه در آبان ماه ۱۴۰۴ به رقم ۴۹.۴ درصد نزدیک به مرز ۵۰ درصد رسیده است. در صورت عدم وقوع کاهش قابل توجهی در روند افزایش قیمتها در ماههای پایانی سال، انتظار میرود که افزایش حقوق در سال ۱۴۰۵ پایینتر از این سطح بهحساب نیاید تا با واقعیتهای تورمی همخوانی داشته باشد.
حقوق پایه چیست و چه بخشی افزایش خواهد یافت؟
زمانی که از افزایش حقوق صحبت به میان میآید، منظور افزایش حقوق پایه است. حقوق پایه مبلغ ثابتی است که برای یک کارگر مجرد و فاقد سابقه کار در نظر گرفته میشود و دیگر مزایایی چون حق مسکن و اضافهکاری به آن افزوده میشود.
وقتی از افزایش حقوق بر اساس نرخ تورم سخن به میان میآید، تمرکز بر پایه حقوق است، نه مجموع دریافتی یا مزایا. تجربه نشان داده است که نحوه اعمال افزایش حقوق تحت تأثیر تصمیم شورای عالی کار میباشد و تغییرات متنوعی را به دنبال دارد.
پیشبینی حدود حداقل حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵
با توجه به نرخ تورم رسمی که در حدود ۵۰ درصد است و افزایش ۴۵ درصدی حقوق در سال گذشته، انتظارات مزدی برای سال ۱۴۰۵ شبیه به همین ارقام شکل گرفته است. اگر مبنای افزایش، تورم نقطهای اعلامشده باشد، به احتمال زیاد حقوق پایه سال ۱۴۰۵ شاهد افزایش نزدیک به ۵۰ درصد خواهد بود.
با این حال، هنوز مشخص نیست که سایر مزایایی چون حق مسکن، حق تأهل، حق اولاد و… چه مقدار افزایش خواهند یافت و در نهایت رقم حقوق کارگران به چه صورت خواهد بود. پاسخ به این پرسشها به مذاکرات آینده میان دولت، کارفرمایان و نمایندگان کارگران وابسته است. جلساتی که نتایج آنها میتواند دیدگاه واضحتری از وضعیت معیشتی کارگران در سال آتی فراهم آورد.
۲۲۳۲۲۵
