زمانی که طلا به فروش نمیرسد؛ نکتههای مهم درباره خریدهای بدون دریافت فیزیکی
افزایش مستمر قیمت طلا در بازارهای جهانی و داخلی بار دیگر این فلز با ارزش را به مرکز توجه سرمایهگذاران خرد بدل کرده است؛ این بار نه صرفاً در ویترین طلافروشیها، بلکه در دنیای دیجیتال و روی پلتفرمهایی که وعده خرید آسان، بدون دردسر نگهداری و بدون نیاز به دریافت فیزیکی طلا را میدهند. بررسیها و روایتهای متعدد کاربران نشان میدهد که همین مرحله پایانی، یعنی «فروش و دریافت وجه»، به یکی از اصلیترین چالشها و ریسکهای این بازار نوظهور تبدیل شده است.
مهر در خبری اعلام کرد: افزایش قیمت طلا، اعم از اینکه ناشی از تحولات اقتصادی داخلی، کاهش ارزش پول ملی باشد یا تحت تأثیر نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی و سیاستهای انبساطی بانکهای مرکزی جهان، همواره طلا را به عنوان پناهگاه امن سرمایههای مالی معرفی کرده است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران خرد که توانایی خرید سکه یا طلای فیزیکی با مبالغ بالا را ندارند، به سمت ابزارهایی گرایش پیدا کردهاند که خرید با مبالغ کوچکتر را تسهیل میکند.
مسئله کلیدی این است که در اکثر این پلتفرمها، خرید طلا به معنای دستیابی به نسخه فیزیکی آن نیست. در واقع کاربر صاحب «ادعا» یا «طلبی» از مقدار مشخصی طلا میباشد که بر اساس ادعای پلتفرم، در خزانهها یا انبارهای معتبر نگهداری میشود. اما اطلاعات مربوط به محل نگهداری، موجودی واقعی، شیوه حسابرسی و نسبت دارایی واقعی به تعهدات پلتفرم، در بسیاری از موارد با ابهامات زیادی همراه است.
گزارشهای میدانی و بررسی نظرات کاربران در شبکههای اجتماعی نشاندهنده وجود یک الگوی تکراری در این پلتفرمها است: ورود سریع و بیدردسر وجوه، اما خروج پول مستلزم زمان بیشتری، مشروطیت یا حتی ناممکن بودن است. این عدم توازن میان سهولت خرید و دشواری فروش، بهطور جدی ریسک نقدشوندگی سرمایه را افزایش میدهد؛ ریسکی که در زمان رشد قیمتها بهنظر نمیرسد، اما با کوچکترین کاهش قیمتی یا نیاز فوری به نقدینگی، به معضل واقعی تبدیل میشود.
بخش عمدهای از ریسک این بازار به نبود یک چارچوب نظارتی مشخص برمیگردد. نه این پلتفرمها بهطور کامل بانکی هستند، نه به عنوان صرافیهای رسمی شناخته میشوند و نه تحت نظارت مستقیم نهادهای بازار سرمایه قرار دارند. این وضعیت میانابین باعث شده تا مسئولیتپذیری حقوقی در قبال داراییهای کاربران، واضح و روشن نباشد.
پیام الیاسکردی با اشاره به وضعیت کنونی اقتصادی کشور گفت: در شرایطی که نقدینگی در بازار بالا است، طبیعی به نظر میرسد که مردم به دنبال داراییهایی باشند که ارزش پول آنها را حفظ کند. وی افزود: نبود یک نظامنامه روشن و شفاف، یکی از ریسکهای عمده پلتفرمهای آنلاین طلاست و لازم است که بانک مرکزی وظیفه نظارت بر این بخش را بر عهده بگیرد.
واقعیت این است که طلا بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای حفظ ارزش دارایی در مقابل تورم محسوب میشود. اما این خصوصیت، تنها زمانی معنا پیدا میکند که دارایی در لحظهی نیاز، امکان تبدیل به وجه نقد را داشته باشد. طلایی که نتوان بهراحتی و با سرعت فروخت، از یک سپر تورمی به یک دارایی غیرقابل دسترس تبدیل خواهد شد.
۲۱۷
