وضعیت نگرانکننده فرونشست در تهران
طاها طباطبایی، دبیر فرونشست مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به ابعاد وسیع پدیده فرونشست در ایران اظهار داشت: این پدیده یکی از چالشهای مهم جهانی به شمار میآید و کشور ما به ویژه با توجه به توسعههای سریع در نیم قرن اخیر و بهرهبرداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی، در وضعیت بحرانی قرار دارد.
در گزارشی از تسنیم آمده است: وی تأکید کرد که نزدیک به ۳۵۰ دشت در کشور تحت تأثیر فرونشست قرار دارند. در این نواحی، حدود ۲۸ درصد از چاههای آبی کشور واقع شدهاند که در برخی موارد، فرونشستهایی با عمق بیش از ۱۰ سانتیمتر در سال را ایجاد کردهاند. در حال حاضر ۱۱۷ هزار چاه برای برداشت آب در این مناطق فعال است و برداشت بیرویه از آنها به تشدید این وضعیت سالانه دامن میزند.
طباطبایی افزود: تقریباً ۵ درصد از کل اراضی کشور با این معضل روبهرو هستند که مساحتی بالغ بر ۹۰ هزار کیلومتر مربع را شامل میشود. همچنین بیش از ۲۰۰ شهر در کشور به نوعی دچار فرونشست هستند که این مقدار نمایانگر حدود ۱۵ درصد از کل شهرهای ایران است.
دبیر کارگروه فرونشست مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی توضیح داد: با این حال، این نکته حائز اهمیت است که وجود فرونشست در هر ناحیه به معنای بروز آسیبهای فوری به ساختمانها و زیرساختها نیست. در واقع، آسیبهای جدی فقط در مناطق با اختلاف قابل توجه فرونشست نمایان میگردد.
طباطبایی یادآور شد: مرکز تحقیقات از سال ۱۳۷۶ تا کنون پروژههای تحقیقاتی متعددی در این زمینه به انجام رسانده و این تلاشها کماکان ادامه دارد. پیشنویس دستورالعمل ساخت و ساز در مناطق دچار فرونشست تهیه شده و انتظار میرود که در آینده نزدیک مورد تأیید قرار گیرد. همچنین دستورالعملهایی جهت ایمنسازی در برابر فروریزش زمین به همت سازمان مدیریت بحران و شهرداری تهران تدوین شده و نهایی گردیدهاند.
وی ادامه داد: گزارشهای تحقیقاتی متنوعی در این خصوص تهیه شده که به دلیل کمبود وقت از ذکر جزئیات آنها خودداری میکنم. به علاوه، پروژههای مختلفی در رابطه با شریانهای حیاتی و بناهای تاریخی در حال برنامهریزی است و جلسات مربوط به آن در حال برگزاری است. تأمین منابع مالی از سوی نهادهای مربوطه شرایط را برای پیشرفت کامل این اقدامات فراهم خواهد کرد.
دبیر کارگروه فرونشست مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی یادآور شد: از ابتدای سال ۱۴۰۲ تا به حال، نرخ فرونشست در تهران از حدود ۱۶ سانتیمتر به بیش از ۳۱ سانتیمتر افزایش یافته است.
طباطبایی در ادامه گفت: چاههای آب به طور جدی تهدیدی برای فرونشست محسوب میشوند و در مناطقی نظیر نسیم دشت، ملارد، شهریار و محدوده میان کرج و تهران شاهد نرخهای بالای فرونشست هستیم.
۲۳۳۲۱۷
