زنگ خطری برای تنیسبازان برتر ATP؛ فونسکا در راه است
طبق گزارش خبرگزاری تسنیم، قهرمان فینال نوجوانان ATP از حفظ عنوان قهرمانی خود صرفنظر کرده است؛ نه از روی بیمیلی، بلکه به این دلیل که به سطحی فراتر از این نوع مسابقات دست یافته است.
ژائو فونسکای 19 ساله با سرعت و نیرویی شگفتانگیز در مسیر ملحق شدن به جمع قهرمانان بزرگ تنیس بزرگسالان پیش میرود؛ بهگونهای که حتی کارلوس آلکاراس نیز شایستگیهای قابل توجه او را ستایش میکند.
سال گذشته، فونسکا با اجراهایی خیرهکننده توانست عنوان فینال نوجوانان ATP را به خود اختصاص دهد. او آخرین بازیکنی بود که مجوز حضور در این رقابتها را دریافت کرده و در میان تمامی شرکتکنندگان، دارای پایینترین رتبه جهانی بود. در آن زمان، فونسکا در رده 145 دنیا قرار داشت، در حالی که آرتور فیس، نفر اول جدول یکی از 20 بازیکن برتر جهان بود. با این حال، ژائو در تمام پنج مسابقه خود — سه دیدار مرحله گروهی و دو مسابقه پلیآف — به پیروزی رسید و در 18 سال و 3 ماهگی به قهرمانی دست یافت؛ رکوردی که تنها یانیک سینر، قهرمان سال 2019، با 18 سال و دو ماه کمتر از او به ثبت رسانده بود.
اکنون یک سال سپری شده و فونسکا 19 ساله است؛ از نظر سنی هنوز توانایی دفاع از عنوان خود را دارد. با این حال، او مسیر دیگری را برگزید. سرویس رسانهای مسابقات در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی X اعلام کرد: ژائو فونسکا از ادامه حضور در فینال ATP 2025 انصراف داده است. او در حال حاضر در حال گذراندن دوره ریکاوری پس از مصدومیت پایان فصل است. برای او در مسیر بازگشت و آمادهسازی برای فصل 2026 آرزوی موفقیت میکنیم.
با فقدان قهرمان، اما ستارههای جوانی نظیر یاکوب منشیک و لونر تین، که جایگاههای 19 و 28 جهانی را به خود اختصاص دادهاند، همچنان در این رقابتها به میدان خواهند رفت.
فینال نوجوانان ATP، جده 2025؛ فهرست شرکتکنندگان
عدم حضور فونسکا که حالا در رتبه 24 رنکینگ ATP قرار دارد، اگر چه با در نظر گرفتن مصدومیتش جای تعجب چندانی ندارد، اما نشاندهنده این است که این تنیسور برزیلی دیگر از سطح این تورنمنت فراتر رفته است. او فصل گذشته را با عملکرد شگفتانگیز پشت سر گذاشت و دو عنوان حرفهای به دست آورد. اولین قهرمانیاش در فوریه، در مسابقات آزاد آرژانتین، یک رویداد نزدیک به 100 سالگی در بوئنوسآیرس بود. فونسکا در فینال این رقابتهای ATP-250، فرانسیسکو سروندولو، ستاره دوستداشتنی آرژانتینیها را با نتایج 4-6 و 6-7 (1-7) شکست داد.
اوج موفقیت او در این فصل، قهرمانی در تورنمنت ATP-250 شهر بازل در ماه اکتبر بود؛ جایی که در دیدار نهایی، آلخاندرو داویدوویچ فوکینا، یکی از بزرگترین ناکامان فینالها (که 5 بار در فینال باخته) را با نتایج 3-6 و 4-6 شکست داد.
فورهند؛ سلاح قهری فونسکا
بزرگترین قدرت فونسکا، بیتردید فورهند قدرتمند اوست. طبق آمار ATP در بهار گذشته، میانگین سرعت توپ پس از فورهند این تنیسور برزیلی 130 کیلومتر بر ساعت بوده، در حالی که میانگین کلی تور حدود 122 کیلومتر است. گردش توپ او در فورهند نیز با 3019 دور در دقیقه، بالاتر از میانگین 2844 دور در دقیقه است.
آرتور فیلس، که سال گذشته در گروهبندی فینال نوجوانان ATP شکست سختی از فونسکا خورد، توضیح میدهد که چرا فورهند او تا این حد ویرانگر است. به گفته او، زمانبندی ضربات این بازیکن فوقالعاده است. حتی اگر با سرعت بالا به سمت فورهندش ضربه بزنید، او نه تنها سریع واکنش نشان میدهد، بلکه میتواند ضربهای سریعتر نیز بزند. او بدون تلاش زیاد قدرتی فوقالعاده تولید میکند و هنگامی که این قدرت را با زمانبندی بدون نقص خود ترکیب میکند، ضرباتش در سطحی کاملاً متفاوت قرار میگیرد.
در فینال بوئنوسآیرس، فونسکا تایبریک ست دوم را با نتیجه 7 بر یک پیروز شد. کیفیت فورهند او در آن لحظه به 9.8 از 10 ارتقا یافته بود. مارک پتچی، بازیکن و مفسر پیشین تنیس، شگفتزده از این سطح توانایی اظهار داشت: به نظر من او وارد فاز جدیدی شده است. شاید این حرف کمی گزافگویی باشد، اما سال گذشته در Next Gen واقعاً تحت تأثیر قرار گرفتم که چقدر راحت وینر میزد. او نیازی نداشت برای زدن وینر خطر کند یا نزدیکی به خطوط را دنبال کند. این نشانهای از تفاوتی است که در استعداد او نهفته است.
پتچی همچنین فونسکا را از جهاتی مشابه آلکاراس خوانده و اشاره کرده است: تمامی این تجربه برای او تازه است و در حال کشف استعدادهای خود است. چیزی که من در او تحسین میکنم، همان شجاعت و بیپرواییای است که در آلکاراس هم وجود دارد؛ جسارت در مواقع حساس. امیدوارم این ویژگی حیاتی را از دست ندهد. البته، باید در برخی لحظات بحرانی کمی سرعت ضرباتش را مدیریت کند.
الکساندر بوبلیک با طعنهای تحسینآمیز اظهار داشته است که فونسکا بهترین فورهند را در بین همه کسانی دارد که «خدا نیستند».
پیروزی بر یکی از برترینهای جهان
فونسکا تا کنون موفق شده یک برد برابر یکی از 10 نفر برتر جهان کسب کند. در دور نخست مسابقات آزاد استرالیا 2025، زمانی که او هنوز در رده 112 رنکینگ قرار داشت، آندری روبلف، نفر 9 جهانی را با نتایج 6:7 (1:7)، 3:6 و 6:7 (5:7) شکست داد؛ و جالب اینجاست که حتی یک ست هم واگذار نکند. پتچی درباره این پیروزی گفت: روبلف یکی از قویترین فورهندهای جهان را داراست؛ این که جوانی چون فونسکا توانسته فورهند او را عادی جلوه دهد، واقعاً تحسین برانگیز است.
بسیاری از بزرگان دنیای تنیس از او متاثر شدهاند. یوگنی کافلنیکوف، قهرمان دو دوره گرنداسلم پیشبینی کرده که ژائو ظرف چند سال آینده به فینال بزرگسالان خواهد رسید. او میگوید: با دیدن عملکرد او در سال جاری، باید او را زیر نظر داشت. اگر همین روند ادامه یابد، به زودی او را در فینال خواهیم دید.
کافلنیکوف همچنین شخصیت فونسکا را مورد ستایش قرار میدهد: او از خانوادهای با مشکلات جدی نیامده، اما در برزیل باید برای جایگاه خود تلاش کند؛ دقیقاً مانند گوستاوو کوئرتن. او هدفمند است، شخصیت خوبی دارد و سبک بازیاش واقعی و دوستداشتنی است.
گیلهرمه تیشیرا، مربی او نیز به تواناییهای سازگاری شاگردش اشاره دارد: از قابلیت او برای تطبیق با هر محیطی که در آن قرار میگیرد، شگفتزده شدهام. او آرام و مطمئن است و میداند که در این سطح چه جایگاهی دارد.
آندره آغاسی نیز پس از گفتگو با ژائو تحت تأثیر آرامش و بلوغ فکری او قرار گرفت: نگرش او بینظیر است. او نیازی به تأیید دیگران ندارد. هیچ هراسی از محیط ندارد. او میداند چه میخواهد و مکانش کجاست. او مشتاق رشد است و ذهن بازی نیز دارد.
پاتریک موراتوغلو، مربی پیشین سرنا ویلیامز، اعتقاد دارد که فونسکا از جمله بازیکنانی است که میتواند چالش جدی برای آلکاراس و سینر ایجاد کند. خود آلکاراس نیز اظهار داشته: او بازیکنی خاص است؛ قدرت فراوانی دارد، سرویسش عالی است و فورهندش خارقالعاده است. تنها نکتهای که او نیاز دارد بهبود دهد، حرکت در زمین است، اما این هم با کسب تجربه حاصل خواهد شد. اینکه در 19 سالگی به جمع 25 بازیکن برتر دنیا راه یافته، واقعاً شگفتانگیز است. فکر میکنم او به زودی میتواند به جمع 3 نفر برتر بپیوندد.
ریک ماکی، مربی آمریکایی و یکی از شناسایندگان بزرگانی چون شاراپووا و خواهران ویلیامز، میگوید: فونسکا برای بزرگی خلق شده است. او تمامی ویژگیها را دارد؛ هرچند قدرتمند و از نظر ذهنی بالاتر از بسیاری از همنسلانش است. با چنین پتانسیل، به زودی موقعیت خود را تثبیت خواهد کرد. او پیشبینی کرده که ژائو در سال 2026 بهسرعت وارد جمع 10 بازیکن برتر خواهد شد.
در نهایت، نواک جوکوویچ نیز در نشست خبری مسابقات آزاد آمریکا 2025 بهطور طنزآمیز گفت: برنامه من پس از بازنشستگی، مربیگری ژائو فونسکا است. من میتوانم مربی بسیار ارزشمندی برای او باشم! شاید این جمله در حال حاضر یک شوخی به نظر بیاید، اما چه کسی میداند؛ ممکن است در چند سال آینده به واقعیت تبدیل شود.
/
