سید محمد خاتمی: «ای ایران» گفتن کافی نیست، باید به ایران اهتمام عملی نشان داد/ در طول جنگ ۱۲ روزه، همه به ایران اشاره کردند و تفاوتها کنار گذاشته شد
حجتالاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی در سخنانی پیرامون جنبههای نوستالژیک شهر یزد برای خود و همچنین مسائل و چالشهای موجود در این استان و کشور، بیان کرد: در گذشته بیش از پیش از مشکل کمآبی یزد سخن گفته میشد، اما امروز روشن شده است که ایران بهطور کل در ناحیهای با اقلیم نیمه خشک قرار دارد. تحولات ناشی از تغییرات زیستمحیطی و الزامات مدرنیته، به همراه نقش روزافزون صنعت و فناوری، این بحران را تشدید کردهاند؛ بهطوریکه حتی نظریه جنگ جهانی سوم به دلیل کمبود آب نیز مطرح شده است. به ویژه در مناطق مانند یزد، به علت مسائلی نظیر تخلیه منابع زیرزمینی، افت بارشها، و گسترش شهرنشینی، این مشکل بهطرز فاجعهباری نمایان شده است.
به نقل از خاتمی مدیا، وی به تقدس یزد در تاریخ ایران باستان اشاره کرد و افزود: یزد نقطهای است که نبود آن به معنای تبدیل بخش بزرگی از ایران به یک بیابان بود. ساکنان این منطقه با ابتکاراتی همچون قنات توانستهاند زندگی را در اقامتگاههایی با عدم امکان حیات، برقرار سازند. پرسشی که باید مطرح شود این است: ارزش این زندگی و جلوگیری از تبدیل بخشهای وسیع ایران به بیابان تا چه حد است؟ همچنین ما جزو معدود تمدنهای باستانی جهان هستیم که پیش از ظهور اسلام تاریخی با بزرگی داشتهایم. بعد از اسلام نیز ایران نقش بنیادی در شکلگیری تمدن اسلامی ایفا کرده است، بدون اینکه از سهم دیگر ملتها غفلت کرده باشیم. حتی دستاوردهای زبان عربی همچون صرف و نحو نیز بهوسیله ایرانیان پدید آمده است و بزرگترین فقهای اهل تسنن از میان ایرانیان برآمدهاند. همچنین فلسفه اسلامی و عرفان نیز بهطور چشمگیری تحت تأثیر ایران، و در یزد به عنوان یکی از مراکز این تمدن، شکل گرفتهاند.
خاتمی ضمن اشاره به تاریخ زرتشتیان در ایران و هجرت بخشی از آنها به هند، خاطرنشان کرد: پیروان این دین که هنوز در یزد و کرمان زندگی میکنند، بهویژه در یزد که “دارالعباده” لقب گرفته، با وجود برخی محدودیتها، همزیستی مسالمتآمیزی برقرار کردهاند. همچنین باید به یاد داشت که مقاومتی که این مناطق مرکزی مانند یزد و کرمان در برابر تلاشهای اعراب برای تحمیل اشرافیت بر ایران انجام دادند، به حفظ اصالت ایرانی کمک کردهاست.
وی در ادامه به جنگ اخیر اشاره کرده و یادآور شد: در طول جنگ دوازدهروزه، تمام اختلافات کنار گذاشته شد و حتی افرادی که به دولت انتقاد داشتند، در کنار هم علیه تجاوز ایستادند و همگی از یک ملت و این سرزمین، ایران، سخن گفتند؛ نسخه «ای ایران» به زبان آمد. البته، فقط گفتن «ای ایران» کافی نیست، بلکه باید موضوع اهتمام عملی به کشور را نیز در نظر داشت. من از اسلامی میگویم که به ملت ایران احترام میگذارد و استعداد بزرگ ایرانی را شناسایی کردهاست؛ از طرفی دیگر ایرانی هستم که از این فرصت اسلامی بهرهبرداری کرده است.
رئیس دولت اصلاحات بهدنبال آن ادامه داد: وقتی به یزد توجه میکنیم، این موضوع به خاطر تعصب محلی نیست؛ بلکه بخاطر این است که یزد کانونی برای ایجاد زندگی شگرف و توسعه در یک منطقه کویری است. مردم یزد همواره به سایر مناطق ایران مهاجرت کردهاند و با حفظ هویت خود موفق به ساخت زندگی جدیدی در آنجا شدهاند؛ اما اگر دلیل این مهاجرت ریشه در غیرقابل سکونت شدن یزد داشته باشد، رسالت تاریخی زندگی که در طول قرون و اعصار شکل گرفته، در معرض خطر قرار خواهد گرفت. امروز نه تنها نیروهای تحصیلکرده یزد در حال خروج از این منطقهاند، بلکه در کارهای ساده نیز به کمبود نیروی کار بومی نیاز داریم.
وی افزود: تلاشهای قرنها برای برپایی زندگی در یک سرزمین بیابانی با این مهاجرتها آسیب میبیند و مهمتر از همه، تهدیدی برای هویت ایرانی به وجود میآورد که در این منطقه ریشه دوانده است و باید برای آن چارهای اندیشیده شود.
۲۹۲۱۸
