شایعترین عامل در مسمومیتهای دارویی، داروهای آرامبخش و مسکن هستند
نازیلا یوسفی به مناسبت هفته پیشگیری از مسمومیتها، اعلام کرد که از سال ۱۳۸۵، هفته اول آبان ماه بهطور رسمی بهعنوان 《هفته پیشگیری از مسمومیتها》 در سراسر کشور نامگذاری شده است. او افزود: شعار امسال این هفته «با پیشگیری آگاهانه از وقوع مسمومیتها، زندگی را ایمنتر کنیم» است که هدف آن افزایش آگاهی عمومی و تقویت اقدامات پیشگیرانه در این زمینه میباشد.
این کارشناس ادامه داد: زندگی مدرن و دسترسی آسان به انواع مواد شیمیایی، داروها و سموم، بدون آگاهی کافی از روش نگهداری، مصرف و خطرات مربوط به آنها، به شکل قابل توجهی وقوع مسمومیتهای تصادفی و عمدی را افزایش داده است.
یوسفی با اشاره به اینکه بسیاری از آسیبهای ناشی از مسمومیتها به سادگی قابل پیشگیری هستند، اظهار داشت: با نگاهی نوین به روند آموزش در زمینه پیشگیری از مسمومیتها، میتوان به طرز محسوسی از تعداد این موارد کاست.
مدیر کل دفتر نظارت و پایش فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو تأکید نمود که بیتوجهی به نکات ایمنی در نگهداری صحیح داروها و مواد شیمیایی در منزل، میتواند عوارض دائمی و نگرانکنندهای، به ویژه در کودکان، ایجاد کند. وی افزود: دسترسی آسان به دارو در خانهها و عدم نگهداری صحیح آن علاوه بر افزایش تعداد بیماران مبتلا به افسردگی، آگاهی عمومی نسبت به قابلیت سمیت برخی داروها، مردم را در برابر مسمومیتهای دارویی آسیبپذیرتر کرده است.
در سال گذشته، ۲۷۶ هزار نفر مسموم شدند
او با توضیح اینکه ستاد مرکزی اطلاعرسانی داروها و سموم به عنوان مرجع اصلی آمار مسمومیتها در کشور، بهطور سالانه آمار مربوطه را از منابع مختلف جمعآوری میکند، بیان کرد: در سال ۱۴۰۳، تعداد کل مسمومیتها به ۲۷۶ هزار و ۱۳۸ نفر رسید که از این تعداد، ۳۸.۵ درصد به مسمومیتهای دارویی مربوط میشد.
بر اساس آمار، ۲۲ درصد مسمومیتها با مواد اعتیادآور بوده است
یوسفی اضافه کرد: از بین موارد مسمومیت، ۲۲ درصد با مواد اعتیادآور، ۲۰.۷ درصد با مواد شیمیایی، ۱۶.۲ درصد با گزش جانداران سمی، ۱.۹ درصد مسمومیت با مواد غذایی و ۰.۷ درصد مربوط به قارچها و گیاهان سمی بوده است.
آمار مسمومیتها در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که ۳۴ درصد مربوط به مسمومیتهای دارویی است
مدیر کل دفتر نظارت و پایش فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو در خصوص آمار مسمومیتها در نیمه ابتدایی سال ۱۴۰۴ نیز بیان کرد: طی شش ماه اول سال جاری، تعداد کل مسمومیتها به ۱۲۸ هزار و ۵۵۹ نفر رسید که ۳۴.۱ درصد آنها مسمومیت دارویی، ۲۱.۹ درصد مسمومیت با مواد اعتیادآور، ۲۱.۲ درصد با گزش جانداران سمی، ۱۹.۷ درصد با مواد شیمیایی، ۲.۱ درصد با مواد غذایی و یک درصد با قارچها و گیاهان سمی بوده است.
مسمومیت دارویی؛ علت اصلی فوت در سالهای اخیر
یوسفی خاطرنشان کرد: بر اساس اظهارات سازمان پزشکی قانونی، در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۰ هزار و ۹۲۲ نفر و در پنج ماه اول سال جاری نیز ۴۲۳۲ نفر از هموطنان بر اثر انواع مسمومیتها جان خود را از دست دادهاند.
وی هشدار داد که مسمومیتهای دارویی بهعنوان بالاترین علت مرگ در سالهای اخیر مطرح است. به این ترتیب که در سال ۱۴۰۳، ۴۲.۵ درصد و در پنج ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴، ۴۸.۴ درصد از نرخ مرگ و میرها ناشی از مسمومیت با داروها بوده است.
کدام داروها عامل اصلی مسمومیتها در کشور هستند؟
مدیر کل دفتر نظارت و پایش فرآوردههای سلامت در مورد داروهایی که بیشترین مسمومیت را ایجاد کردهاند، تصریح کرد: در سال ۱۴۰۳، داروهایی که بیشترین تعداد مسمومیت را در بیمارستانهای ویژه مسمومیت کشور ثبت کردهاند، به ترتیب شامل بنزودیازپینها با ۳۳ درصد، داروهای مسکن غیرمخدر با ۱۶.۹ درصد، داروهای ضدافسردگی با ۹ درصد، آنتیسایکوتیکها با ۴.۶ درصد، دیگوکسین و داروهای قلبی با ۳.۵ درصد، آمفتامین و محرکهای CNS با نسبت ۳.۲ درصد و آنتی بیوتیکها با ۲.۶ درصد بوده است. مسمومیت با داروهای کنتراسپتیو (ضدبارداری) با ۱.۳ درصد و کورتونها با ۰.۵ درصد شیوع کمتری دارند. همچنین ۲۵ درصد مسمومیتها نیز مربوط به سایر داروها بوده است.
۵ شهر با بیشترین موارد مسمومیتهای دارویی در ایران
یوسفی به این نکته اشاره کرد که در سال ۱۴۰۳، بیشترین میزان مسمومیت دارویی به ترتیب در شهرهای تهران، اهواز، مشهد، کرج و لرستان ثبت شده است.
