کورتیزول: از داستانسرایی تا بهرهبرداری در دنیای آنلاین
در مرکز این کمپینهای گمراهکننده، فهرستی از علائم شبهعلمی نظیر «چند علامت خطرناک» وجود دارد که اختلالات خواب، دشواری در کاهش وزن، احساس سرما بهطور مداوم و تحریکپذیری را شامل میشود. برخی با جسارت بیان میکنند که برنامهها یا مکملهای غذاییشان قادر به کاهش سطح این هورمون تا هفتاد و پنج درصد هستند.
اما واقعیت علمی چیست؟
پروفسور گیوم آسیه، یکی از متخصصان برجسته غدد درونریز در بیمارستان کوچین در پاریس، این ادعاها را «کاملاً غیرواقعی» توصیف میکند. از منظر فیزیولوژیکی، کورتیزول که توسط غدد فوق کلیوی ترشح میشود، نقش اساسی در تنظیم استرس، متابولیسم و سیستم ایمنی بدن ایفا میکند. سطح این هورمون بهطور طبیعی پیرو یک الگوی روزانه است که در ساعات ابتدایی صبح به بیشترین مقدار خود میرسد و به تدریج در طول روز کاهش مییابد.
تیبو ویولی، کارشناس بهداشت عمومی، بر این نکته تأکید دارد که مفهوم رایج «خستگی آدرنال» در واقع یک افسانه علمی است و تنها در موارد نادر پزشکی مانند سندرم کوشینگ یا بیماری آدیسون، نگرانی در رابطه با سطح کورتیزول در افراد سالم کاربردی دارد. او همچنین بر این باور است که ارتباط مستقیم این هورمون با افزیش وزن یا ابتلا به نفخ شکم اغراقآمیز است و میگوید که استرسهای روزمره به تنهایی نمیتوانند تغییرات بارزی در ظاهر فیزیکی افراد ایجاد کنند.
پائولین گویوش، متخصص در این حوزه، نیز نسبت به کیتهای آزمایش خانگی کورتیزول هشدار میدهد که بدون مجوزهای لازم در دسترس قرار دارند. این آزمایشها که هزینهای در بازه سیصد تا یکهزار و پانصد یورو دارند، به باور او «هیچگونه تضمینی در خصوص کیفیت و دقت نتایج ندارند» و ممکن است با ایجاد احساس امنیت کاذب، بیماران را از مسیر واقعی تشخیص و مراقبتهای پزشکی استاندارد منحرف کنند.
کارشناسان حوزه سلامت هشدار میدهند که هدف اصلی این کمپینهای آنلاین، نه ارتقاء سلامت جامعه، بلکه انگیزههای مالی و سودجویانه است. هر محصول یا مکملی که ادعای معجزهآسا در تنظیم کورتیزول را دارد، از پشتیبانی پژوهشی و شواهد بالینی معتبر بیبهره است و مصرفکنندگان باید با احتیاط و دقت در برابر این تبلیغات گمراهکننده واکنش نشان دهند.
