هوش مصنوعی؛ دستیار پزشکان یا پنهانکننده خطاهای پزشکی

طبق گزارشی از ایتنا و به نقل از Analytics Insight، تحقیقات انجامشده گواهی میدهند که هوش مصنوعی در برخی موارد حتی عملکرد بهتری نسبت به پزشکان باتجربه ارائه داده است؛ بهطوری که دقت آن در شناسایی زودهنگام تومورهای سرطانی به ۹۴ درصد رسیده که از دقت متوسط رادیولوژیستهای حرفهای کمتر است.
در یک مطالعه دیگر که توسط دانشگاه استنفورد انجام شده، نشان میدهد که مدلهای زبانی مرتبط با هوش مصنوعی در زمینه تشخیص، نمره ۹۲ از ۱۰۰ را به دست آوردهاند که برابر با توانمندیهای برجسته یک پزشک انسانی است. با این حال، بررسی بیش از ۸۰ تحقیق بالینی منتشر شده در نشریه Nature Digital Medicine نشان میدهد که دقت کل مدلهای هوش مصنوعی در تشخیص بیماریها ۵۲ درصد بوده و از پزشکان غیرمتخصص فاصله کمی دارد، اما همچنان از سطح پزشکان خبره به نسبت پایینتر است.
با این وجود، این پیشرفتها موجب افزایش نگرانیها در خصوص مسئولیت و اشتباهات در تصمیمگیریهای بالینی شده است. در چنین شرایطی، تعیین اینکه چه کسی باید پاسخگو باشد — پزشک، بیمارستان یا سازنده نرمافزار — همچنان دشوار است. کارشناسان حوزه حقوق سلامت معتقدند که قوانین کنونی قادر به ارائه پاسخهای قانعکنندهای در این زمینه نیستند.
آنوراگ ردی، نویسنده مقاله، بیان میکند که اگرچه هوش مصنوعی فرآیندهای تشخیصی را سریعتر و با دقت بیشتر تسهیل کرده است، اما نقش قضاوت انسانی نباید کاهش یابد. او بر این نکته تاکید دارد که «پزشکان باید همیشه بهعنوان تصمیمگیرندگان نهایی باقی بمانند و نباید به کاربران صرف ماشینها تبدیل شوند». بهعقیده کارشناسان، تنها راه جلوگیری از پنهان شدن خطاهای پزشکی پشت فناوری، شفافیت و نظارت مداوم بر عملکرد الگوریتمها است.
در نهایت، متخصصان بر این موضوع توافق دارند که هوش مصنوعی باید بهعنوان همکار پزشک بهکار گرفته شود و نه جایگزینی برای او؛ فناوریای که با ارتقاء دقت و سرعت درمان، بهبود سلامت انسان را به ارمغان آورد و مسئولیت را از دوش انسان برندارد.



