صندلی دانشگاه شریف؛ ارزیابی قیمت ۸۵۰ میلیون تومان!

روزنامه فرهیختگان گزارش داده است که در نیمه دوم مهرماه سال جاری، مؤسسات آموزشی در سراسر کشور خود را برای پذیرش دانشجویان تازه ورود در کلیه گروه‌های آزمایشی آماده می‌کنند؛ افرادی که این روزها سرگرم انتخاب رشته هستند و بسیاری از آن‌ها تمایل دارند باوجود محدودیت‌های رتبه، نام یک دانشگاه دولتی را در سوابق خود حفظ کنند.

این علاقه‌مندی به ثبت‌نام در پردیس‌های خودگردان دانشگاه‌های دولتی، بار دیگر این مؤسسات را به انتخاب نخست برخی از داوطلبان تبدیل کرده است. علی‌رغم اینکه از نظر کیفیت آموزشی، هیچ تفاوتی میان این پردیس‌ها و دیگر مراکز وجود ندارد، اما مرور شهریه‌های آن‌ها نشان می‌دهد که دانشگاه‌های دولتی به‌طور فعلی از «اعتبار نام» خود به منظور کسب درآمد بهره می‌برند و توان مالی خانواده‌ها به‌صورت قابل توجهی بر فرآیند پذیرش به دانشگاه‌های معتبر تأثیر می‌گذارد.

براساس آمار دریافتی از مرکز پژوهش‌ها، در کنکور سال ۱۴۰۲، بیش از ۵۴ درصد از قبول‌شدگان با رتبه زیر سه‌هزار، متعلق به دهک‌های نهم و دهم درآمدی بوده‌اند.

افزایش شدید شهریه پردیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به یکی از موضوعات مورد بحث و جدل در عرصه آموزش تبدیل گشته است.

شهریه سالانه مطالعه در رشته پزشکی در این دانشگاه از ۴۶ میلیون تومان سال قبل به ۱۶۰ میلیون تومان در سال جاری افزایش یافته و شهریه رشته دندان‌پزشکی نیز به ۱۷۰ میلیون تومان رسیده است. درحالی‌که این تغییر به‌معنای افزایش بیش از ۲۴۰ درصدی، توجه افکار عمومی را جلب کرده است، شهریه پردیس‌های دیگر دانشگاه‌های دولتی نیز در سال جاری با افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی مواجه گشته‌اند.

طبق بررسی‌ها از هفت دانشگاه که دارای پردیس خودگردان هستند، شهریه‌ها در اغلب آن‌ها نسبت به سال قبلی حدود ۴۰ درصد رشد داشته و در رشته‌های مهندسی، شهریه‌ها به بیش از ۵۰۰ میلیون تومان برای مقطع کارشناسی رسیده است.

دانشگاه صنعتی شریف برای رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی، شهریه‌ای معادل ۸۵۰ میلیون تومان را مشخص کرده است؛ دانشجویی که قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد این دانشگاه را دارد، باید بین ۶۷۶ تا ۷۳۸ میلیون تومان شهریه بپردازد. هزینه‌ تحصیل در رشته مهندسی کامپیوتر در دانشگاه تهران برای مقطع کارشناسی حدود ۲۴۹ میلیون تومان و برای مقطع کارشناسی ارشد مهندسی نرم‌افزار نزدیک به ۱۲۸ میلیون تومان تخمین زده شده‌ است؛ در حالی‌که شهریه‌ دوره دکتری رشته علوم انسانی در این دانشگاه به ۳۵۹ تا ۴۴۰ میلیون تومان می‌رسد. دانشگاه امیرکبیر نیز شهریه گزافی برابر با ۴۴۶ میلیون تومان برای مقطع کارشناسی مهندسی کامپیوتر و ۵۶۰ میلیون تومان برای مقطع دکتری در نظر گرفته است.

در دانشگاه علم و صنعت، شهریه مقطع کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر با گرایش نرم‌افزار حدود ۱۴۷ میلیون تومان و شهریه دوره دکتری رشته مهندسی صنایع با گرایش بهینه‌سازی بیش از ۳۶۸ میلیون تومان اعلام شده است. دانشگاه تربیت مدرس نیز با افزایش ۳۵ درصدی شهریه در سال جاری، مبلغ کل شهریه رشته‌های پزشکی را ۴۵۴ میلیون تومان و رشته‌های علوم انسانی را ۳۲۶ میلیون تومان اعلام کرده است؛ دانشجویان در ترم اول موظف به پرداخت بین ۴۱ تا ۵۷ میلیون تومان هستند.

براساس اطلاعات دفترچه انتخاب رشته امسال، در مجموع تعداد پنج‌هزار و ۳۸۱ نفر در پردیس‌های خودگردان دانشگاه‌های دولتی پذیرش خواهند شد که از این تعداد، هزار و ۳۳۱ نفر مربوط به دوره‌های شهریه‌پرداز است. گروه آزمایشی علوم ریاضی با ۹۳۱ نفر، ۷۰ درصد از این ظرفیت را به خود اختصاص داده و پس از آن گروه علوم انسانی با سهم ۱۸ درصدی قرار دارد. پردیس‌های دانشگاه‌های شهید بهشتی، امیرکبیر، صنعتی شریف و تهران به ترتیب با ظرفیت‌های ۲۲۰، ۳۰۷، ۶۲۱ و ۷۲۰ نفر، بالاترین سهم پذیرش را در میان دانشگاه‌های بزرگ دارند.

بخش قابل توجهی از هزینه‌های واقعی تربیت دانشجو در این پردیس‌ها به‌وسیله‌ بودجه عمومی پوشش داده می‌شود و دانشگاه‌های دولتی با اتکا به شهریه‌های بالا، در واقع ۱۸ درصد از بودجه خود را از طریق درآمدهای اختصاصی تأمین می‌کنند؛ این رویکرد به‌گونه‌ای است که توان مالی خانواده‌ها به طور فزاینده‌ای بر فرآیند ورود به دانشگاه‌های معتبر تأثیرگذار شده است و در این میان استعداد علمی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.