زنگ خطر در بازار گوشت/価格 گوشت به سطوح غیرقابل تصور رسید
بررسیهای میدانی همشهری از قصابیهای مختلف پایتخت نشان میدهد که در این هفته، نرخ هر کیلو گوشت آبگوشتی گوسفندی به ۷۷۰ هزار تومان و قیمت هر کیلو گوشت خورشتی گوسفندی به ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
علاوه بر این، قیمت گوشت راسته بدون استخوان گوسفند به یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. به همین ترتیب، قیمت هر کیلو ماهیچه گوساله معادل یک میلیون و ۱۴۰ هزار تومان و گوشت راسته گوساله به ۹۴۰ هزار تومان میرسد. البته باید توجه داشت که قیمت انواع گوشت با توجه به کیفیت و نوع برش متفاوت خواهد بود.
علل افزایش قیمت گوشت
در ماههای اخیر، قیمت گوشت با افزایش چشمی قابل توجهی روبرو بوده است، در حالی که پیش از این، به دلیل افزایش هزینههای تولید گوشت داخلی، مسئولان بارها تلاش کردهاند با واردات گوشت، وضعیت بازار را بهبود بخشند. اما به نظر میرسد این تدابیر مسکنی نتوانستهاند بهطور جدی مشکلات موجود را حل کنند.
افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، این وضعیت را ناشی از رویکرد غلط دولتها دانست که به جای ارائه حمایتهای واقعی و پایدار از تولید داخلی، بیشتر تمایل دارند با واردات بهطور موقت مشکل را برطرف نمایند. او اشاره داشت که دولت جاری نیز همین مسیر را اتخاذ کرده است. پس از حل موقت مشکل، اصل موضوع نادیده گرفته میشود و این مسئله موجب افزایش مجدد قیمتها خواهد شد.
وی با تأکید بر ناکارآمدی نظام توزیع در بخش کشاورزی و بهویژه تولید گوشت، اظهار داشت: هیچ سیستم عرضه مستقیمی برای انتقال محصولات کشاورزی و دامی به دست مصرفکنندة نهایی وجود ندارد. این اثر باعث ایجاد تفاوتهای قابل توجهی میان قیمت گوشت از دامدار تا مصرفکننده میشود و دلالان و واسطهها کنترل بازار را در دست دارند.
انباشت دامهای سبک و سنگین در سال ۱۴۰۳
صدر دادرس به وضعیت انباشت دامهای سبک و سنگین در سال ۱۴۰۳ اشاره کرده و گفت: دامداران در سال گذشته با مشکلات جدی مواجه بودند. دامدار گوساله خود را با قیمت حدود ۱۵۰ هزار تومان به کشتارگاه میفروخت، در حالی که هزینه اساسی تولید هر کیلو دام به حدود ۲۰۰ هزار تومان میرسید.
او ادامه داد: علیرغم این انباشتگی و قیمت پایین دام، دولت همچنان ترجیح داده است به جای برطرف کردن نواقص و کاهش فاصله میان هزینه تمام شده تولید و قیمت نهایی که دلالها ایجاد کننده این مشکلات هستند، به واردات گوشت بپردازد. اما متولیان این بازار به این موارد توجه ندارند. این مسائل به تولید ضربه زده و تعداد دورهای پروار کاهش یافته و دامداران نیز بیانگیزه شدند.
هشدار درباره خشکسالی
صدر دادرس در ادامه به مشکلات تولید دام در سال جاری اشاره کرد و گفت: در سال جاری متأسفانه مشکل خشکسالی و عدم برنامهریزی صحیح در تولید و واردات نهادهها، مشکلات را دوچندان کرده است. علیرغم هشدارهای متعدد درباره تاثیر خشکسالی بر تولید نهادهها و جو، هیچ اقدام مناسبی از سوی نهادهای مسئول انجام نشده است. حتی آمار ارائه شده از سوی مسئولان نیز نادرست بود و پیشبینی افزایش تولید جو در کشور که هرگز محقق نشد، نشاندهنده بیتوجهی به واقعیتها است. خشکسالی موجب شده است حدود ۷۰ میلیون راس گوسفند و بز که معمولاً در نیمه اول سال در مراتع تغذیه میشوند، به بازار قطعات آغازکننده اضافه شوند، در حالی که هیچ برنامهریزی برای تأمین این نهادهها صورت نگرفته است.
راهحلهای مسئولان؛ فقط واردات
مدیرعامل اتحادیه دام سبک با بیان اینکه در شرایط کنونی واردکنندگان نهادهها بهدلیل عدم تسویه حسابها و مشکلات ارزی قادر به ترخیص محمولههای خود نیستند، خاطرنشان کرد: این وضعیت موجب نوسانات شدید قیمت دام و گوشت در بازار شده است، به گونهای که اینک قیمت گوشت گوساله از گوشت گوسفند بیشتر شده که در چند دهه اخیر، این وضعیت نادر است.
وی با انتقاد از روشهای ارائه شده توسط مسئولان جهت تنظیم بازار، اظهار کرد: مجدداً تنها راهحل آنها، واردات گوشت بوده و درباره منبع واردات این گوشت نیز اختلاف نظر وجود دارد. برنامه واردات ۴۰ هزار تن دام زنده، ۱۳۵ هزار تن گوشت منجمد و ۷۰ هزار تن گوشت تازه نشاندهنده بیتوجهی به تولید داخلی است.
قیمت دام سبک و سنگین
صدر دادرس با اشاره به قیمتهای کنونی دام زنده سبک (گوسفند) که تقریباً ۲۹۰ هزار تومان و دام زنده سنگین (گوساله) بیش از ۲۰۰ هزار تومان است، گفت: دامداران سبک به علت کمبود علوفه در مراتع، ناگزیر به خرید نهادهها شدهاند، اما به دلیل قیمت بالای این نهادهها، هزینههای خود را نمیتوانند پوشش دهند. این فشار اقتصادی بر دامداران موجب شده تا برهها و گلههای مولد زودتر از موعد به کشتارگاه ارسال شوند که در نتیجه آن، عرضه افزایش یافته و قیمت دام سبک کاهش یافتهاست، در حالی که قیمت نهایی گوشت گوسفند برای مصرفکننده به حدود یک میلیون تومان رسیده و همچنان هیچ مسئولی پیگیر این شرایط نیست.
مشکلی به نام ارز ترجیحی
یکی از دلایل اصلی دشواریها، تخصیص ارز ترجیحی برای واردات نهادهها و گوشت است. صدر دادرس توضیح داد که تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد خوراک دام سبک از محل ارز ترجیحی تامین میشود، در حالی که هزینههای دیگری نظیر دستمزد کارگر، سوخت و دارو با تورم فزاینده همراه است. همچنین، واردات گوشت بهطور کامل با ارز ترجیحی انجام میشود.
او پیشنهاد داد که دولت ارز ترجیحی را از نهادهها و واردات گوشت حذف نماید تا تولیدکنندگان داخلی بتوانند با واردکنندگان رقابت کنند و انگیزه افزایش بهرهوری را پیدا کنند. بهعلاوه، ارز ترجیحی باید به شکل هدفمند برای حمایت از اقشار کمدرآمد تخصیص یابد تا در صورت آزادسازی قیمت گوشت، فشار بر مصرفکننده کاهش یابد.
به گفته وی، سال گذشته یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار گوشت به کشور وارد شد و حول و حوش ۶ تا ۷ میلیارد دلار هم نهاده وارداتی به کشور آمده که ارقام کمی نیست و میتوان آن را بهصورت هدفمند در میان مصرفکنندگان آسیبپذیر توزیع کرد.
صدر دادرس در انتها یادآور شد که ادامه این روند و اتکا به واردات بهعنوان راهحلی برای مشکل گوشت، تولید داخلی را در سالهای آینده با بحرانهای جدیتری مواجه خواهد کرد، بهویژه اگر خشکسالی ادامه پیدا کند و تدابیر مناسب اتخاذ نشود.
۲۲۳۲۲۵
