رد پای دیجیتال چه نوع اثری است و روش‌های تشخیص و مدیریت آن کدامند؟

اثر انگشت دیجیتال، به‌عنوان یکی از روش‌های ساده و مؤثر برای ردیابی فعالیت‌های آنلاین افراد، می‌تواند در شناسایی هویت و حتی تحلیل ویژگی‌های شخصیتی کاربران نقش مهمی ایفا کند. استفاده‌های معمول از این نوع اطلاعات غالباً به تبلیغات هدفمند اختصاص دارند، اما این کاربردها بیشتر از این موارد هستند. به‌عنوان مثال، اثر انگشت دیجیتال می‌تواند در زمینه‌هایی نظیر جاسوسی، طراحی حملات فیشینگ و مهندسی اجتماعی مورد سوءاستفاده قرار گیرد، که در آن‌ها افراد به طرز فریبنده‌ای جذب می‌شوند.

از این رو، اثر انگشت دیجیتال می‌تواند به‌عنوان یک ابزار خطرناک تلقی شود و در صورت در دسترس قرار گرفتن برای افراد با نیت‌های غیرقانونی، به‌راحتی مورد سوءاستفاده قرار گیرد. بنابراین، توجه به ردپای دیجیتال خود و تلاش برای مدیریت آن، بسیار حائز اهمیت است.
 

ردپای دیجیتال چیست؟

ردپای دیجیتال، به تمام اطلاعات و داده‌هایی که در حین استفاده از اینترنت به جا می‌گذارید اشاره دارد. این داده‌ها شامل کوکی‌ها، ویژگی‌های ردیابی و اطلاعاتی است که در زمان ثبت‌نام در پلتفرم‌های مختلف یا ارائه آدرس ایمیل، تولید می‌شود.

ردپای دیجیتال به دو دسته زیر تقسیم می‌شود:
• ردپای فعال: اطلاعاتی که شما به‌طور داوطلبانه منتشر می‌کنید، نظیر عکس‌ها، پست‌ها و ایمیل‌ها.

• ردپای غیرفعال: اطلاعاتی که بدون اطلاع یا رضایت شما جمع‌آوری می‌شود، مانند تاریخچه جستجو، کوکی‌ها و فایل‌های ردیابی در وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی.

بسیاری از وب‌سایت‌ها از برنامه‌نویسی پیچیده‌ای بهره می‌برند تا ارتباطات کاربران را بررسی و آن‌ها را با فعالیت‌های خارج از محیط وب‌سایت پیوند دهند.

 

 

آیا امکان تعیین دقیق اثر انگشت دیجیتال وجود دارد؟

حذف کامل یا تحقق اندازه‌گیری دقیق ردپای دیجیتال در فضای اینترنت، به‌ویژه با توجه به رواج تلفن‌های همراه و شبکه‌های اجتماعی، تقریباً غیر ممکن است. با این حال، کاربران می‌توانند با مدیریت اطلاعات به اشتراک‌گذاری شده از طریق مرورگرهای خود، میزان ردپای دیجیتال خود را کاهش دهند.

بسیاری از مرورگرهای استاندارد امکان کنترل کوکی‌ها و механیزم‌های ردیابی را فراهم می‌آورند و با پاکسازی منظم این داده‌ها، می‌توان از ایجاد ردپای دیجیتال فزاینده و مشخص جلوگیری کرد.

چند مرورگر نیز با تمرکز بر حفظ حریم خصوصی، جمع‌آوری اثر انگشت دیجیتال را محدود می‌کنند، از جمله مرورگرهای Tor، DuckDuckGo و Brave.

 

چگونه از اندازه ردپای دیجیتال خود مطلع شویم؟

ابزارهای متعددی وجود دارند که با روش‌های مختلف به اندازه‌گیری فعالیت‌های دیجیتال شما می‌پردازند؛ از جمله ابزارهایی که مرورگر شما را ارزیابی کرده و حجم داده‌های به جا مانده را تعیین می‌کنند، یا ابزارهایی که از طریق نقض‌های امنیتی و نشت داده، ردپای دیجیتال شما را شناسایی می‌کنند.
مشهورترین ابزاری که در این زمینه کاربرد دارد، Cover Your Tracks نام دارد.

 

تست اثر انگشت دیجیتال با Cover Your Tracks
 
بنیاد مرز الکترونیک، به‌عنوان یک سازمان غیرانتفاعی که از حقوق دیجیتال دفاع می‌کند، ابزار Cover Your Tracks را طراحی کرده است که به ارزیابی میزان ردپای دیجیتال کاربران کمک می‌کند. این ابزار با تجزیه و تحلیل مرورگر و میزان محافظت آن از داده‌های شحصی، به کاربران این امکان را می‌دهد که مرورگری امن‌تر را انتخاب کرده و فعالیت‌های دیجیتال خود را زیر نظر داشته باشند.

این تست به‌سادگی از طریق مرورگر انجام می‌شود: مرورگر شما با مجموعه‌ای از درخواست‌ها از یک شخص ثالث مورد بررسی قرار می‌گیرد و نتیجه‌گیری، میزان داده‌های جمع‌آوری‌شده را نشان می‌دهد. تفاوت نتایج بین کاربران عمدتاً به‌دلیل افزونه‌ها و ابزارهای جانبی که در مرورگر استفاده می‌شود، است.
 

نتایج آزمایش مرورگرها

براساس تحقیق گسترده‌ای که دیجیتال ترندز بر روی مرورگرهای محبوب جهانی انجام داده است، میزان ردپای دیجیتال به‌صورت زیر تعیین شده است:

•  ویوالدی: ۱۷.۲ بیت داده
•  سافاری اپل: ۱۷.۲ بیت داده
•  پرپلزیت دنباله‌دار: ۱۸.۲ بیت داده
•  گوگل کروم: ۱۸.۲ بیت داده
•  Brave: ۱۸.۲ بیت داده
•  Edge: ۱۸.۲ بیت داده
•  اپرا: ۱۸.۲ بیت داده

بیشتر مرورگرها به‌دلیل بهره‌گیری از هسته متن‌باز کرومیوم، داده‌های مشابهی را ثبت می‌کنند. در این بین، سافاری و ویوالدی کمترین ردپای دیجیتال را از خود به جا می‌گذارند.