حرکت پرشتاب شرکتهای دانشبنیان ایرانی در زمینه تولید LLM داخلی
مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان فعال در عرصه هوش مصنوعی، از تمرکز بر پیشرفت فناوریهای پردازش متن و زبان طبیعی (NLP) در زبان فارسی خبر داد و افزود: این تحقیقات قرار است در پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی با حمایت معاونت علمی ریاستجمهوری گسترش یابد.
، با سرعت شگرفی که در زمینه فناوریهای هوش مصنوعی رخ داده است، پردازش زبان طبیعی یا NLP به عنوان یکی از مهمترین و پرکاربردترین بخشهای این حوزه شناخته شده است. NLP به کامپیوترها این امکان را میدهد که بتوانند زبان انسان را بفهمند، تفسیر کنند و تولید نمایند؛ مهارتی که تا مدتها پیش تنها در حیطهای خیالپردازانه قرار داشت.
در این راستا، زبان فارسی به دلیل ویژگیهای خاص ساختاری، صرفی و نوشتاریاش، چالشها و ظرفیتهای منحصر به فردی برای پردازش ماشینی ارائه میدهد. از تحلیل احساسات کاربران در شبکههای اجتماعی تا ایجاد چتباتهای به زبان فارسی و موتورهای جستوجوی هوشمند، این موارد همه نمونههایی از کاربردهای NLP در زبان فارسی بوده که در حال حاضر اهمیت بیشتری یافتهاند.
پردازش زبان طبیعی بخشی از هوش مصنوعی است که به تعامل میان کامپیوتر و زبان انسان (زبان طبیعی) میپردازد. هدف اصلی NLP این است که ماشین بتواند به شیوهای مشابه با انسان، زبان انسانی را درک، تفسیر، تولید و تحلیل کند. به کارگیری NLP برای زبان فارسی با چالشها و ویژگیهای خاص خود همراه است، چرا که این زبان با ساختار، صرف و نحو و خصوصیات نگارشی منحصربهفردش از زبانهایی همانند انگلیسی متمایز میشود.
از ویژگیهای خاص زبان فارسی میتوان به صرف افعال پیچیده، ساختارهای واژگانی مشتقشونده همچون نوشت (نویسنده، نوشته، نوشتنی)، نبود فاصلهگذاری مناسب، چسبندگی کلمات، نیمفاصله، فاصلههای معمول و اشتباهات املایی، وجود دو نوع زبان محاورهای و رسمی و راستبهچپ بودن متن اشاره کرد.
NLP در زبان فارسی کاربردهای متفاوتی در زمینههایی چون ترجمه ماشینی (ترجمه از فارسی به انگلیسی و بالعکس)، شناسایی احساسات کاربران در شبکههای اجتماعی، چتباتها و دستیاران صوتی فارسیزبان، جمعبندی متون فارسی، استخراج اطلاعات از اخبار، اسناد و مقالههای فارسی، درک پرسش و پاسخ خودکار و تصحیح خطاهای املایی و گرامری دارد.
یکی از شرکتهای دانشبنیان فعال در عرصه هوش مصنوعی که از اعضای هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت تشکیل شده، موفق به تجاریسازی محصولات متنوعی در زمینههای مختلف از جمله پردازش متن، صوت و تصویر شده است. این شرکت دانشبنیان نوع یک، با تکیه بر جوانان متخصص و نخبگان دانشگاهی، پروژههای تحقیق و توسعه را در سطح ملی به اجرا درآورده و همچنین توسعه اقتصاد دیجیتال کشور را به عنوان یکی از وظایف اصلی خود میداند.
این شرکت اکنون در پی تثبیت موقعیت خود در پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی است.
سید محمدباقر سجادی، مدیرعامل این شرکت دانشبنیان فعال در زمینه هوش مصنوعی در خصوص فعالیتهای این شرکت اظهار داشت: شرکت ما در سال ۱۳۹۸ به عنوان شرکت دانشبنیان شناخته شد و از آن زمان در زمینه هوش مصنوعی فعالیت میکند. تا کنون محصولات متنوعی تولید کردهایم، اما اکنون تمرکز اصلی ما بر روی پردازش متن و زبان طبیعی (NLP) برای زبان فارسی است.
وی ادامه داد: ما در تلاش هستیم تا محصولاتی موثر در این زمینه ارائه دهیم. یکی از پروژههای کلیدی ما، همکاری در توسعه سکوی ملی هوش مصنوعی است که قرار است مدلی زبانی خاصمنظوره (LLM) برای صنایع و فروشگاهها ارائه دهد.
سجادی همچنین به نقش معاونت علمی ریاستجمهوری در حمایت از توسعه فناوریهای نوین اشاراتی داشت و افزود: هوش مصنوعی به عنوان نیرویی نوظهور در سطح جهانی شناخته میشود. هرچند که سرمایهگذاریها در این زمینه به نسبت بازدهی آن هنوز کافی نیست، اما توجه سرمایهگذاران به آن بسیار جدی است. کشور ما نیز باید از این فرآیند عقب نماند.
وی خاطرنشان کرد: ما انتظار داریم که معاونت علمی به عنوان یکی از نهادهای محوری در حوزه فناوری، بیشتر از شرکتهای فعال در عرصه هوش مصنوعی حمایت کند. در سالهای گذشته حمایتهایی به صورت وام و گرنت انجام شده که موثر بوده است. اما اکنون این حمایتها به سمت خرید اولیه محصولات سوق یافته تا شرکتها بتوانند به بلوغ تجاری محصولات خود دست یابند.
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان بیان کرد: در رویکرد جدید، معاونت علمی تمام هزینههای توسعه یک محصول را پوشش میدهد و به عنوان خریدار اولیه وارد عمل میشود. این اقدام میتواند فرآیند توسعه و تجاریسازی محصولات بومی در عرصه هوش مصنوعی را هموارتر نماید.
