رؤیای بازگشت صنعت به آمریکا؛ آیا دوران «ساخت چین» به سر آمده است؟

چرا؟ درواقع شرکت های چینی درست آن طرف مرز مکزیک کارگاه هایی را راه اندازی کرده اند و فولاد را ۷۰ درصد ارزان تر از آمریکا وارد می کنند. سپس شرکت های آمریکایی می توانند بدون اینکه مشمول تعرفه های نجومی چین شوند، محصول نهایی را تهیه کنند.

چین از مجوزهای Nearshoring به عنوان «در پشتی» و برای دورزدن تحریم ها و تعرفه ها استفاده می کند

در این میان کارخانه هایی نظیر ری نیو، برای باقی ماندن در بازار رقابتی مجبورند با ارتقای اتوماسیون بهره وری خود را افزایش دهند که طبیعتاً به کاهش اشتغال نیروی کار آمریکایی منجر می شود.

 پکن به دنبال جنگ تجاری نیست

با وجود همه ی مزایای رقابتی چین، این کشور خواهان جنگ تجاری با آمریکا نیست.

بسیاری از مردم طبقه ی متوسط چین الان ناراضی هستند. برای بیش از یک دهه، بسیاری از چینی ها به جای سپرده گذاری در بانک هایی که تقریباً هیچ سودی نمی دادند، پولشان را صرف خرید آپارتمان کردند و این روال به حباب بزرگی در بازار مسکن منجر شد. خیلی ها با این موج بالا رفتند و وقتی دولت در سال ۲۰۲۰ وام های املاک را محدود کرد، با آن پایین آمدند.

کسادی اقتصاد، دولت پکن را از همان مالیات هایی محروم می کند که برای تحریک اقتصاد و کمک به «صنایع صادراتی که موتور رشد اقتصادی هستند؛ اما احتمالاً از تعرفه ها آسیب می بینند»، نیاز دارد.

باشگاه آمادگی چین فوق العاده است، اما پکن هنوز چشم به توافقی تجاری با ترامپ دوخته تا موتور صادراتی اش را حفظ کند. در طرف مقابل ترامپ در عرصه ی سیاست به بازیگری غیرقابل پیش بینی تبدیل شده است که سیاست هایش را ساعت به ساعت تغییر می دهد و مقامات چینی نمی دانند آیا او به هر توافقی پایبند می ماند یا خیر.

میشل گلفاند، کارشناس مذاکره دانشگاه استنفورد می گوید:

مدافعان ترامپ استدلال می کنند که غیرقابل پیش بینی بودن او رقبا را از تعادل خارج می کند. اما مذاکره کنندگان بزرگ می دانند که اعتماد و نه آشوب، چیزی است که نتایج پایدار به همراه می آورد. رویکرد بردباخت ترامپ در این برهه، ریسک بالایی به همراه دارد.

 او همچنین تأکید می کند:

اگر ترامپ همچنان بی پروا با متحدانش مثل رقیب و دشمن رفتار کند و نگاهش به مذاکرات مثل میدان جنگ باشد، آمریکا نه تنها با معاملات بد بلکه با دنیایی روبه رو می شود که دیگر کسی برای معامله با او باقی نمی ماند.

به عقیده ی گلفاند شاید تنها معامله ی بردبرد بین آمریکا و چین با این روال صورت بگیرد:

ساخت آمریکا، به دست کارگران آمریکایی، در همکاری با سرمایه، فناوری و متخصصان چینی. یعنی آمریکا دقیقاً همان استراتژی ای را که چین در دهه ۱۹۹۰ برای ثروتمند شدن استفاده کرد، معکوس می کند: «ساخت چین، توسط کارگران چینی، با سرمایه، فناوری و شرکای آمریکایی، اروپایی، کره ای و ژاپنی.»

جیم مک گرگور، مشاور تجاری که ۳۰ سال در چین زندگی کرده است، یادآوری می کند: شرکت های بزرگ چندملیتی آمریکایی قبلاً به چین می رفتند و با یک شرکت چینی سرمایه گذاری مشترک می کردند تا وارد بازار چین شوند. حالا شرکت های خارجی به چین می آیند و به شرکت های چندملیتی چینی می گویند: «اگر می خواهی وارد اروپا شوی، با من سرمایه گذاری مشترک کن و فناوری ات را بیاور.»

گروهی از کارشناسان آمریکایی نیز پیشنهاد می دهند در کنار تعرفه های فعلی، مجوزهایی برای ورود نوآوری ها و فناوری های چین به آمریکا و سرمایه گذاری های مشترک دو کشور صادر شود؛ اما این برنامه مسلماً نیازمند تلاش جدی برای بازسازی اعتمادی است که در رابطه ی دو کشور دیده نمی شود.

داو سیدمن، نویسنده، تحلیلگر و کارآفرین آمریکایی می گوید:

وابستگی متقابل دیگر گزینه ای نیست که بخواهیم در مقابل آن تردید داشته باشیم، بلکه شرایطی است که در آن قرار داریم. آنچه می توانیم کنیم این است که وابستگی های متقابل و سالم ایجاد کنیم و به رشد موازی با یکدیگر راضی باشیم، یا با حفظ وابستگی های متقابل ناسالم با هم سقوط کنیم.رهبران هر دو کشور زمانی این را می دانستند و نهایتاً دوباره آن را خواهند آموخت؛ اما تا آن زمان چه چیزی از اقتصاد جهانی یکپارچه ای که زمانی برای هر دو ملت ثروت زیادی تولید کرد، باقی خواهد ماند؟

با وجود همه ی تحولات، دورنمای آینده ی تولید جهانی هنوز مبهم به نظر می رسد. آمریکا حتی اگر بخواهد به جایگزینی نسبی چین در بخش تولید دست پیدا کند، باید سال ها برای ساخت اکوسیستمی از مهارت ها و زیرساخت های جدید، زنجیره ی تأمین و فرهنگ صنعتی حول محور نوآوری تلاش کند که مستلزم سرمایه گذاری های کلان، همکاری های بین المللی و بازتعریف کامل آموزش و صنعت است.

در عصر جهانی سازی فناورانه، شاید نگاه هوشمندانه تر آن باشد که آمریکا نه با دیوارهای تعرفه ای و سیاست های قهری، بلکه با برنامه ریزی دقیق و به جای «ساخت همه چیز در داخل»، با همکاری عمیق شرکای منطقه ای، طراحی و استانداردسازی و ماشین آلات تخصصی جایگاه جدید خود را در نظم نوین جهانی تثبیت کند.